Orzeczenie · 2016-04-04

V KA 1536/15

Sąd
Sąd Okręgowy w Łodzi
Data
2016-04-04
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚredniaokręgowy
oszustwozarząd spółkiupadłośćniewypłacalnośćzobowiązaniawierzycieleniekorzystne rozporządzenie mieniembrak zamiaru oszukańczego

Sprawa dotyczyła subsydiarnego aktu oskarżenia przeciwko członkom zarządu spółki (...) S.A. oskarżonym o oszustwo na szkodę Z. C. (1), dostawcy paliwa. Oskarżeni mieli wprowadzić w błąd co do kondycji finansowej spółki i doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 54.127,98 zł. Sąd Rejonowy uniewinnił oskarżonych, stwierdzając brak dowodów na zamiar oszukańczy. Apelacja pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego zarzucała błędy w ustaleniach faktycznych, w tym błędne przyjęcie braku świadomości niewypłacalności spółki oraz naruszenie przepisów postępowania poprzez nieuwzględnienie opinii biegłego. Sąd Okręgowy uznał apelację za niezasadną. Podkreślono, że kluczowe dla przestępstwa oszustwa jest wykazanie działania sprawcy z bezpośrednim zamiarem wprowadzenia w błąd i doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Sąd odwoławczy wskazał, że późniejsze niewywiązanie się ze zobowiązania cywilnoprawnego, nawet świadome, nie może być podstawą do przypisania odpowiedzialności karnej za oszustwo, jeśli brak jest dowodów na pierwotny oszukańczy zamiar. Analiza faktów, w tym historii współpracy, sposobu płatności i złożenia wniosku o upadłość z możliwością zawarcia układu, nie potwierdziła zamiaru oszukańczego po stronie oskarżonych. Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok uniewinniający, zmieniając jedynie punkt dotyczący kosztów postępowania, które zostały już uiszczone.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Rozróżnienie między niewywiązaniem się ze zobowiązania cywilnoprawnego a przestępstwem oszustwa, wymogi dowodowe w sprawach o oszustwo dotyczące zamiaru sprawcy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji finansowej spółki i jej zarządu; wymaga analizy całokształtu okoliczności sprawy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy niewywiązanie się ze zobowiązania cywilnoprawnego przez spółkę, nawet świadome, może stanowić podstawę do przypisania odpowiedzialności karnej za oszustwo, jeśli brak jest dowodów na pierwotny zamiar oszukańczy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, późniejsze niewywiązanie się ze zobowiązania cywilnoprawnego, o ile nie należy do zespołu okoliczności poszlakowych wskazujących na pierwotny oszukańczy zamiar sprawcy, nie może dawać podstawy do przypisania odpowiedzialności karnej za oszustwo.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił konieczność rozróżnienia sytuacji niewywiązania się ze zobowiązania cywilnoprawnego od istnienia oszukańczego zamiaru sprawcy. Dla przypisania przestępstwa oszustwa kluczowe jest wykazanie, że sprawca już w chwili składania zamówienia lub zawierania umowy miał zamiar nieuiszczenia należności.

Czy błąd w ustaleniach faktycznych sądu pierwszej instancji, polegający na błędnej ocenie świadomości oskarżonych co do kondycji finansowej spółki, uzasadnia uchylenie wyroku uniewinniającego?

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli apelujący nie wykaże skutecznie, że ustalenia te wynikają z błędnej lub niepełnej analizy wszystkich dowodów.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że apelujący przedstawił własną, odmienną wersję zdarzenia, nie wykazując błędów w analizie dowodów przez sąd meriti. Sąd Rejonowy wziął pod uwagę sytuację finansową spółki, zakres obowiązków zarządu i przebieg współpracy.

Czy naruszenie art. 410 k.p.k. poprzez nieuwzględnienie opinii biegłego z innej sprawy uzasadnia uchylenie wyroku?

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli opinia ta nie stanowiła kluczowego dowodu, a jej brak w analizie sądu pierwszej instancji nie miał wpływu na treść orzeczenia.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy stwierdził, że sąd pierwszej instancji przeprowadził wszechstronną ocenę dowodów i choć nie analizował szczegółowo opinii biegłego z innej sprawy, nie stanowiło to uchybienia mającego wpływ na treść orzeczenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Utrzymanie w mocy wyroku uniewinniającego w części dotyczącej czynu, zmiana wyroku w części dotyczącej kosztów.
Strona wygrywająca
Oskarżeni

Strony

NazwaTypRola
P. R.osoba_fizycznaoskarżony
D. W. (1)osoba_fizycznaoskarżony
M. K.osoba_fizycznaoskarżony
Z. C. (1)osoba_fizycznaoskarżyciel posiłkowy subsydiarny
(...) S.A.spółkapokrzywdzony podmiot

Przepisy (8)

Główne

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

Pomocnicze

k.k. art. 12

Kodeks karny

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 424 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 437 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § pkt 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 636 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dz.U. z 1983 roku, Nr 49, poz. 223 ze zm. art. 13 § ust. 2

Ustawa o opłatach w sprawach karnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak dowodów na pierwotny zamiar oszukańczy po stronie członków zarządu spółki. • Niewywiązanie się ze zobowiązania cywilnoprawnego nie jest równoznaczne z popełnieniem oszustwa. • Sąd Rejonowy dokonał wszechstronnej i prawidłowej oceny dowodów. • Złożenie wniosku o upadłość z możliwością zawarcia układu świadczyło o próbie restrukturyzacji, a nie o zamiarze oszukańczym.

Odrzucone argumenty

Błąd w ustaleniach faktycznych sądu pierwszej instancji dotyczący świadomości niewypłacalności spółki. • Obraza przepisów postępowania poprzez nieuwzględnienie opinii biegłego z innej sprawy. • Spółka celowo wprowadzała w błąd kontrahentów co do swojej kondycji finansowej.

Godne uwagi sformułowania

Istotą przestępstwa oszustwa jest działanie sprawcy z zamiarem bezpośrednim w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. • Niewywiązanie się ze zobowiązania cywilnoprawnego, nawet świadome i celowe, o ile nie należy do zespołu okoliczności poszlakowych wskazujących na pierwotny oszukańczy zamiar sprawcy, nie może dawać podstawy do przypisania odpowiedzialności karnej za oszustwo. • Zarzuty apelacji pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego w tym zakresie należało zatem uznać za niezasadne.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Rozróżnienie między niewywiązaniem się ze zobowiązania cywilnoprawnego a przestępstwem oszustwa, wymogi dowodowe w sprawach o oszustwo dotyczące zamiaru sprawcy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji finansowej spółki i jej zarządu; wymaga analizy całokształtu okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczowe rozróżnienie między problemami finansowymi spółki a celowym oszustwem, co jest częstym dylematem w praktyce gospodarczej i karnej.

Czy problemy finansowe spółki to od razu oszustwo? Sąd wyjaśnia kluczowe różnice.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst