V KA 1/25

Sąd Najwyższy2025-07-09
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaapelacjaniedopuszczalnośćSąd Najwyższykodeks postępowania karnegoprzestępstwo skarboweprzedawnienie

Sąd Najwyższy pozostawił apelację obrońcy skazanego bez rozpoznania z powodu jej niedopuszczalności prawnej.

Sąd Najwyższy rozpoznał apelację obrońcy skazanego M. R. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, który wznowił postępowanie i częściowo umorzył postępowanie karne. Apelacja dotyczyła zaniechania wznowienia postępowania w zakresie innych punktów wyroku. Sąd Najwyższy uznał apelację za niedopuszczalną z mocy ustawy, powołując się na przepisy k.p.k. dotyczące wznowienia postępowania i środków odwoławczych, i w konsekwencji pozostawił ją bez rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpatrywał apelację obrońcy skazanego M. R. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 8 stycznia 2025 r. (sygn. akt II AKo 240/24). Sąd Apelacyjny, działając z urzędu, wznowił postępowanie zakończone wyrokiem Sądu Okręgowego w Bydgoszczy, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Bydgoszczy. Sąd Apelacyjny uchylił część wyroku Sądu Rejonowego i umorzył postępowanie w zakresie skazania za przestępstwo skarbowe oraz rozstrzygnięcia o wykonaniu kary. Apelacja obrońcy dotyczyła zaniechania wznowienia postępowania w zakresie innych punktów wyroku Sądu Rejonowego i Sądu Okręgowego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. Sąd Najwyższy uznał apelację za niedopuszczalną z mocy ustawy, wskazując, że zgodnie z art. 547 § 2 k.p.k. od orzeczenia o wznowieniu postępowania środek odwoławczy nie przysługuje, chyba że zapadnie wyrok uniewinniający lub umarzający postępowanie. Ponieważ apelacja kwestionowała samą decyzję o wznowieniu, a nie rozstrzygnięcie następne, została pozostawiona bez rozpoznania na podstawie art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy zasądził koszty postępowania odwoławczego od skazanego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, apelacja nie może kwestionować samej decyzji o wznowieniu postępowania ani powiązanej z nią decyzji o uchyleniu zaskarżonego orzeczenia. Apelacja może dotyczyć jedynie wydanego po uchyleniu wyroku uniewinniającego lub umarzającego postępowanie.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 547 § 2 k.p.k., od orzeczenia o wznowieniu postępowania środek odwoławczy nie przysługuje. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy sąd uchyla zaskarżone orzeczenie i wydaje wyrok uniewinniający lub umarzający postępowanie, od którego środek odwoławczy przysługuje.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie apelacji bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
M. R.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (20)

Główne

k.p.k. art. 430 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do pozostawienia apelacji bez rozpoznania.

k.p.k. art. 547 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Orzekając o wznowieniu postępowania, sąd uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę właściwemu sądowi do ponownego rozpoznania. Od tego orzeczenia środek odwoławczy nie przysługuje.

Pomocnicze

k.p.k. art. 429 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do pozostawienia apelacji bez rozpoznania.

k.p.k. art. 547 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Uchylając zaskarżone orzeczenie, sąd może wyrokiem uniewinnić oskarżonego lub postępowanie umorzyć. Od wyroku uniewinniającego lub umarzającego postępowanie przysługuje środek odwoławczy.

k.p.k. art. 636 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do obciążenia kosztami sądowymi.

k.p.k. art. 637 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do obciążenia kosztami sądowymi.

k.k. art. 271 § § 3

Kodeks karny

Przepis, z którego skazano skazanego (wspomniany w opisie sprawy).

k.k.s. art. 62 § § 2

Kodeks karny skarbowy

Przepis, z którego skazano skazanego (wspomniany w uzasadnieniu).

k.k.s. art. 2 § § 2

Kodeks karny skarbowy

Przepis, z którego skazano skazanego (wspomniany w uzasadnieniu).

k.k.s. art. 8 § § 1

Kodeks karny skarbowy

Przepis, z którego skazano skazanego (wspomniany w uzasadnieniu).

k.k. art. 44 § § 2

Kodeks karny

Przepis, na który powołano się w apelacji.

k.k. art. 56 § § 1

Kodeks karny

Przepis, na który powołano się w apelacji.

k.k. art. 61 § § 1

Kodeks karny

Przepis, na który powołano się w apelacji.

k.k. art. 7

Kodeks karny

Przepis, na który powołano się w apelacji.

k.k. art. 44 § § 1

Kodeks karny

Przepis, na który powołano się w apelacji.

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Zarzut obrazy przepisów postępowania w apelacji.

k.p.k. art. 424 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

Zarzut obrazy przepisów postępowania w apelacji.

k.p.k. art. 542 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Zarzut obrazy przepisów postępowania w apelacji.

k.p.k. art. 9 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Sugerowana ścieżka działania dla skazanego w celu wznowienia postępowania lub wniesienia kasacji.

k.p.k. art. 521 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sugerowana ścieżka działania dla skazanego w celu wniesienia kasacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Apelacja obrońcy jest niedopuszczalna z mocy ustawy, ponieważ kwestionuje samą decyzję o wznowieniu postępowania, a nie rozstrzygnięcie następne.

Godne uwagi sformułowania

nie jest dopuszczalne (...) w apelacji wniesionej od wyroku wydanego w następstwie wznowienia postępowania kwestionowanie samej decyzji o wznowieniu oraz powiązanej z nim decyzji o uchyleniu zaskarżonego orzeczenia. Apelacja może kwestionować jedynie – o ile taki zapadnie – wydany po uchyleniu zaskarżonego orzeczenia wyrok uniewinniający lub umarzający postępowanie.

Skład orzekający

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

przewodniczący

Kazimierz Klugiewicz

sprawozdawca

Michał Laskowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów k.p.k. dotyczących dopuszczalności środków odwoławczych od orzeczeń o wznowieniu postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z wznowieniem postępowania w sprawach karnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością apelacji, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy apelacja jest skazana na porażkę? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady dopuszczalności środków odwoławczych po wznowieniu postępowania.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
V KA 1/25
POSTANOWIENIE
Dnia 9 lipca 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek (przewodniczący)
‎
SSN Kazimierz Klugiewicz (sprawozdawca)
‎
SSN Michał Laskowski
w sprawie
M. R.
,
skazanego z art. 271 § 3 k.k. i in.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 430 § 1 k.p.k.,
w dniu 11 czerwca 2025 r.,
z urzędu, kwestii dopuszczalności apelacji obrońcy skazanego
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku
z dnia 8 stycznia 2025 r., sygn. akt II AKo 240/24,
w przedmiocie wznowienia postępowania
zakończonego wyrokiem Sądu Okręgowego w Bydgoszczy
z dnia 7 listopada 2022 r., sygn. akt IV Ka 591/22,
p o s t a n o w i ł:
1. pozostawić apelację bez rozpoznania;
2. koszami sądowymi postępowania odwoławczego obciążyć M. R.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w Gdańsku, działając z urzędu, wyrokiem z dnia 8 stycznia 2025 r., sygn. akt II AKo 240/24, wznowił postępowanie zakończone wyrokiem Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 7 listopada 2022 r., sygn. akt IV Ka 591/22, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 29 marca 2022 r., sygn. akt IX K 992/19, w zakresie pkt 1 (skazanie za przestępstwo skarbowe z art. 62 § 2 k.k.s. w zw. z art. 2 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 2 § 2 k.k.s. w zw. z art. 8 § 1 k.k.s. w zw. z art. 2 § 2 k.k.s. i wymierzenia za nie kary grzywny) oraz  pkt. 4 wyroku Sądu
meriti
(rozstrzygnięcie o wykonaniu kary w związku z idealnym zbiegiem ww. przestępstwa skarbowego i przestępstwa powszechnego), a następnie uchylił ww. pkt 1 wyroku Sądu Rejonowego i odnoszący się do tej części wyrok Sądu Okręgowego, i postępowanie w tym zakresie umorzył,  a ponadto uchylił pkt 4 wyroku Sądu I instancji i odnoszący się do tej części wyrok Sądu II instancji.
Pismem z dnia 24 lutego 2025 r. apelację od ww. wyroku wniósł obrońca skazanego, który zaskarżył to orzeczenie co do „zaniechania wznowienia postępowania w zakresie pkt. 2, 6, 7, 9, 10, 11 wyroku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 29 marca 2022 r., sygn. akt IX K 992/19 i odnoszącego się do tej części wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 7 listopada 2022 r., sygn. akt IV Ka 581/22”. Autor apelacji, podnosząc zarzuty obrazy przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia (art. 410 k.p.k. i art. 424 § 1 i 2 k.p.k.; art. 542 § 3 k.p.k.) oraz naruszenia prawa materialnego (art. 44 § 2 k.k.s. w zw. z art. 56 § 1 k.k.s. w zw. z art. 61 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. i art. 7 k.k.s. w zw. z art. 8 § 1 k.k.s.; art. 44 § 1 pkt 1 k.k.s. w zw. z art. 61 § 1 k.k.s.), wniósł o uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku co do zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Apelacyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania, ewentualnie zmianę zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku poprzez jego wznowienie w pkt 2, 6, 7, 9, 10,11 wyroku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 29 marca 2022 r., IX K 992/19 i odnoszącego się do tej części wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 7 listopada 2022 r., IV Ka 581/22, i wyeliminowanie z opisu czynów przypisanych czynów , które uległy przedawnieniu, zmianę treści wyroku poprzez obniżenie kar i środków karnych przy uwzględnieniu zaistniałego przedawnienia.
Prokurator, odnosząc się do apelacji, wniósł o jej nieuwzględnienie i utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Apelacja jest niedopuszczalna z mocy ustawy, co implikowało konieczność pozostawienia jej bez rozpoznania.
Zgodnie z art. 547 § 2 k.p.k., orzekając o wznowieniu postępowania, sąd uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę właściwemu sądowi do ponownego rozpoznania. Od tego orzeczenia środek odwoławczy nie przysługuje. Z kolei zgodnie art. 547 § 3 k.p.k., uchylając zaskarżone orzeczenie, sąd może wyrokiem uniewinnić oskarżonego, jeżeli nowe fakty lub dowody wskazują na to, że orzeczenie to jest oczywiście niesłuszne, albo też postępowanie umorzyć. Od wyroku uniewinniającego lub umarzającego postępowanie przysługuje środek odwoławczy. Na gruncie powołanych unormowań, w orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym „nie jest dopuszczalne (…) w apelacji wniesionej od wyroku wydanego w następstwie wznowienia postępowania kwestionowanie samej decyzji o wznowieniu oraz powiązanej z nim decyzji o uchyleniu zaskarżonego orzeczenia. Apelacja może kwestionować jedynie – o ile taki zapadnie – wydany po uchyleniu zaskarżonego orzeczenia wyrok uniewinniający lub umarzający postępowanie” (
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2024 r., II KA 1/23, LEX nr 3692566
).
Lektura apelacji nie pozostawia tymczasem wątpliwości, że zakresem zaskarżenia objęto wyłącznie „zaniechanie rozstrzygnięcia” o wznowieniu postępowania także co do innych czynów będących przedmiotem zakończonego postępowania, nie skarżąc rozstrzygnięcia następczego po wznowieniu tj. uchylenia części wyroku Sądu
a quo
i umorzenia postępowania w zakresie pierwszego z przypisanych skazanemu przestępstw skarbowych. Tak sformułowany środek odwoławczy jest niedopuszczalny z mocy ustawy, co – wobec jego przyjęcia – implikowało konieczność pozostawienia go bez rozpoznania na podstawie art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 547 § 2 k.p.k.
(zob. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2024 r., II KA 1/23 oraz z dnia 8 grudnia 2020 r., II KA 1/20, a także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 czerwca 2015 r., IV KO 22/15
).
Na marginesie wolno zauważyć, że nic nie stoi na przeszkodzie, aby skazany lub jego obrońca – jeżeli dostrzegają taką potrzebę i podtrzymują swoje racje co do przedwanienia karalności – działając w trybie art. 9 § 2 k.p.k., wystąpili do Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z sygnalizacją podstaw do wznowienia postępowania z urzędu w zakresie wskazanym w przedmiotowej apelacji lub też wystapili do podmiotów, o których mowa w art. 521 § 1 k.p.k., o wniesienie kasacji na korzyść skazanego.
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu, na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637 § 1 k.p.k., obciążając skazanego koszami sądowymi postępowania odwoławczego.
Kazimierz Klugiewicz                Małgorzata Wąsek-Wiaderek         Michał Laskowski
[J.I.]
[a.ł]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI