V K 429/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd uniewinnił oskarżonego od zarzutu prowadzenia pojazdu mimo orzeczonego zakazu, ponieważ nie udowodniono mu świadomości istnienia tego zakazu.
Oskarżony T. G. został oskarżony o prowadzenie pojazdu w dniu 25 stycznia 2017 r. mimo orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, wynikającego z wyroku z dnia 16 października 2014 r. (sygn. akt IV K 193/14). Sąd Rejonowy uniewinnił oskarżonego, uznając, że nie udowodniono mu świadomości istnienia zakazu w momencie popełnienia czynu. Kluczowe było ustalenie, że oskarżony nie odebrał zawiadomienia o wykonaniu środka karnego i nie można mu przypisać winy umyślnej.
Sprawa dotyczyła oskarżonego T. G., któremu zarzucono popełnienie przestępstwa z art. 244 kk, polegającego na prowadzeniu pojazdu w dniu 25 stycznia 2017 r. wbrew orzeczonemu zakazowi prowadzenia pojazdów mechanicznych. Zakaz ten został orzeczony wyrokiem Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie z dnia 16 października 2014 r. (sygn. akt IV K 193/14) na okres 2 lat, połączony z karą 4 miesięcy pozbawienia wolności. Wyrok ten uprawomocnił się 28 października 2014 r. Sąd Rejonowy w Szczecinie, rozpoznając sprawę V K 429/18, uniewinnił oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu. Uzasadnienie opierało się na braku dowodów świadczących o tym, że T. G. miał świadomość istnienia zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w dacie zdarzenia. Sąd podkreślił, że umyślny charakter przestępstwa z art. 244 kk wymaga, aby sprawca miał świadomość prawomocności orzeczenia nakładającego obowiązek lub zakaz. W tej sprawie oskarżony nie odebrał zawiadomienia o wykonaniu środka karnego, a jego matka, która odebrała odpis wyroku, skorzystała z prawa do odmowy zeznań. Mimo że oskarżony odbywał karę pozbawienia wolności, a okres zakazu nie biegł w tym czasie, sąd uznał, że jego zaniedbania nie można utożsamiać ze świadomością istnienia zakazu. W związku z tym, kierując się zasadą in dubio pro reo, sąd uniewinnił oskarżonego i obciążył Skarb Państwa kosztami procesu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, nie udowodniono oskarżonemu świadomości istnienia zakazu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak jest dowodów na świadomość oskarżonego o orzeczonym zakazie, ponieważ nie odebrał on zawiadomienia o wykonaniu środka karnego, a jego matka skorzystała z prawa do odmowy zeznań. Zaniedbania oskarżonego w zakresie poinformowania o zmianie adresu nie można utożsamiać ze świadomością istnienia zakazu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uniewinnienie
Strona wygrywająca
T. G.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. G. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (7)
Główne
k.k. art. 244
Kodeks karny
Przestępstwo umyślne, wymaga świadomości istnienia prawomocnego orzeczenia nakładającego obowiązek lub zakaz.
k.p.k. art. 632 § 2
Kodeks postępowania karnego
Obciążenie Skarbu Państwa kosztami procesu w przypadku uniewinnienia.
Pomocnicze
k.k. art. 178a § 1
Kodeks karny
k.k. art. 42 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 43 § 2a
Kodeks karny
Okres zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych nie biegnie w okresie odbywania kary pozbawienia wolności.
k.p.k. art. 5 § 2
Kodeks postępowania karnego
Zasada in dubio pro reo.
k.p.k. art. 139 § 1
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek informowania sądu o zmianie adresu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak dowodów na świadomość oskarżonego o orzeczonym zakazie prowadzenia pojazdów mechanicznych. Umyślny charakter przestępstwa z art. 244 kk wymaga udowodnienia świadomości zakazu.
Godne uwagi sformułowania
nie sposób wykazać tego, iż oskarżony w trakcie zdarzenia z daty 25 stycznia 2017 roku dysponował wiedzą co do orzeczonego wobec niego środka karnego zaniedbania nie sposób utożsamiać ze „świadomością” istnienia wyroku, którym przedmiotowy zakaz orzeczono brak jest dowodów świadczących o tym, że oskarżony posiadał wiedzę o orzeczonym środku karnym w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych
Skład orzekający
Cezary Jankowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa z art. 244 kk, w szczególności wymogu świadomości zakazu."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji braku odbioru zawiadomienia o wykonaniu środka karnego i braku możliwości udowodnienia świadomości zakazu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest udowodnienie świadomości zakazu, nawet w przypadku przestępstwa umyślnego, co może być zaskakujące dla osób niezaznajomionych z niuansami prawa karnego.
“Czy można być ukaranym za złamanie zakazu, o którym się nie wiedziało?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygnatura akt: V K 429/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 października 2018 r. Sąd Rejonowy Szczecin - Centrum w Szczecinie V Wydział Karny w składzie: Przewodniczący – Sędzia Sądu Rejonowego Cezary Jankowski Protokolant – Anna Sobańska bez udziału prokuratora po rozpoznaniu w dniach 30.08., 22.10.2018r. sprawy przeciwko: T. G. - synowi W. i K. z domu L. , ur. (...) w S. oskarżonemu o to, że: w dniu 25 stycznia 2017 roku poprzez prowadzenie na drodze publicznej przy ul. (...) w S. pojazdu mechanicznego tj. samochodu osobowego marki A. (...) o nr rej. (...) nie zastosował się do orzeczonego wobec niego wyroku Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie o sygn. akt IV K 193/14 wydanego w dniu 16 października 2014 r., tj. o czyn z art. 244 kk I. oskarżonego T. G. uniewinnia od popełnienia zarzucanego mu czynu, II. na podstawie art. 632 pkt. 2 kpk kosztami procesu obciąża Skarb Państwa. SSR Cezary Jankowski Sygnatura akt: V K 429/18 UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego Szczecin - Centrum w Szczecinie z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt IV K 193/14 T. G. został uznany za winnego tego, że: w dniu 9 listopada 2013 r. w S. na ul. (...) , będąc w stanie pod wpływem środka odurzającego w postaci amfetaminy w stężeniu 172,5 ng/ml we krwi kierował pojazdem mechanicznym marki F. o nr rej. (...) w ruchu lądowym, to jest popełnienia występku z art. 178a § 1 kk i za przestępstwo to wymierzono mu karę 4 miesięcy pozbawienia wolności. Na podstawie art. 42 § 2 kk sąd orzekł wobec T. G. zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat. Odpis powyższego orzeczenia został doręczony w dniu 20 października 2014r. dorosłemu domownikowi - matce T. K. G. . Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 28 października 2014r. W dniu 7 stycznia 2015r. Prezydent Miasta S. skierował do T. G. zawiadomienie o wykonaniu środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów na okres 24 miesięcy z uwzględnieniem kary pozbawienia wolności orzeczonej na okres 4 miesięcy. W piśmie organ wskazał również, że zakończenie wykonywanie środka karnego - wymienionego zakazu - nastąpi wówczas, gdy od daty uprawomocnienia się orzeczenia wydanego w sprawie IV K 193/14 upłynie okres 2 lat, kiedy T. G. będzie przebywał na wolności. Po odbyciu orzeczonego środka karnego będzie on mógł ubiegać się o uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. T. G. nie odebrał przesyłki pocztowej - Urząd Miasta S. nie powiadomił go też o wykonywaniu tego środka karnego w inny sposób. Dowód: - wyrok Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie z dnia 16.10.2014r., sygn. akt IV K 193/14 – k. 17; - potwierdzenie odbioru – k. 89; - zawiadomienie o wykonaniu środka karnego – k. 18; - pismo z Urzędu Miasta S. – k. 182. Postanowieniem z dnia 13 listopada 2015 r., sygn. akt V Kow 3117/15 Sąd Okręgowy w Szczecinie warunkowo zwolnił z dniem 16.11.2015r. T. G. z odbycia reszty kary pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego Szczecin - Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z dnia 13.11.2015 r., sygn. akt IV K 136/13 oraz wyrokiem Sądu Rejonowego Szczecin - Centrum w Szczecinie z dna 16.10.2014r. w sprawie IV K 193/14, którą oskarżony odbywał od dnia 25.02.2014r., a której koniec przypadał na dzień 23.06.2016r. i wyznaczył T. G. dwuletni okres próby. Dowód: - postanowienie Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 13.11.2015r., sygn. akt V Kow 3117/15 – k. 97; - wydruk (...) k.100. W dniu 25 stycznia 2017 r. o godzinie 19: 50 T. G. kierował samochodem osobowym marki A. (...) o nr rej. (...) . Będąc w pobliżu ul. (...) w S. został zatrzymany do kontroli drogowej przez funkcjonariuszy Policji - T. Ł. oraz M. M. do kontroli drogowej. Po sprawdzeniu w bazach danych K. okazało się, że T. G. nie posiada uprawnień do kierowania pojazdem i był już za to karany. W związku z powyższym funkcjonariusze Policji odstąpili od ukarania T. G. mandatem karnym i podjęli decyzję o sporządzeniu wniosku o ukaranie do sądu. Dowód: - zeznania T. Ł. – k. 6-8, 204; - zeznania M. M. – k. 9-11, 204-205; - wyjaśnienia oskarżonego z postepowania wykroczeniowego – k. 12-14 - wyjaśnienia oskarżonego – k. 45-46, - notatka urzędowa z przeprowadzonej czynności – k. 2-5. Postanowieniem z dnia 14.03.2017r. Sąd Okręgowy w Szczecinie odwołał warunkowe przedterminowe zwolnienie udzielone T. G. i zarządził wykonania reszty nieodbytych kar pozbawienia wolności w wymiarze 2 lat orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z dnia 13.11.2015r., sygn. akt IV K 136/13 oraz w wymiarze 4 miesięcy orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie z dnia 16.10.2014r. w sprawie IV K 193/14. Dowód: - postanowienie Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 14.03.2017r., sygn. akt V Kow 338/17 – k. 99. Oskarżony T. G. składając wyjaśnienia w postępowaniu przygotowawczym złożył oświadczenie , iż przyznaje się do popełnienia zarzucanego mu czynu, jednocześnie wskazując, iż: „nie przypomina sobie, aby miał zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych”. Wskazał, też, iż zatrzymujący go funkcjonariusze Policji nie informowali go o zakazie prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonym wobec jego osoby. Oskarżony w toku postępowania sądowego złożył oświadczenie, iż nie przyznaje się do popełnienia zarzucanego mu czynu oświadczając, iż w dacie zdarzenia - kontroli policyjnej nie miał wiedzy co do orzeczonego wobec niego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Oceniając powyższe wyjaśnienia oskarżonego sąd stwierdził, iż nie sposób wykazać tego, iż oskarżony w trakcie zdarzenia z daty 25 stycznia 2017 roku dysponował wiedzą co do orzeczonego wobec niego środka karnego - jak wyżej, gdyż w toku procesu nie został przedstawiony dowód przeciwny, którego treść przeczyłaby wersji prezentowanej przez oskarżonego. Przeciwnie, jak wynika z pisma Urzędu Miasta S. - Wydziału Komunikacji, oskarżony nie odebrał adresowanego do niego zawiadomienia o wykonywaniu środka karnego orzeczonego wyrokiem zaocznym Sądu Rejonowego Szczecin - Centrum w Szczecinie z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt IV K 193/14. Wiarygodności oskarżonego nie podważa również fakt, że zmieniał on zdanie, co do swojego sprawstwa (w postępowaniu przygotowawczym złożył oświadczenie, iż przyznaje się do popełnienia zarzucanego mu czynu, a postępowaniu sądowym złożył oświadczenie, iż nie przyznaje się do tego) gdyż oskarżony konsekwentnie, zarówno podczas postępowania przygotowawczego jak i postępowania sądowego twierdził, że nie miał wiedzy na temat tego, że ciąży na nim sądowy środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. K. G. skorzystała z przysługującego jej prawa do odmowy składania zeznań (k.193). Na przymiot wiarygodności zasługiwały zeznania T. Ł. i M. M. . Świadkowie ci wykonywali swoje obowiązki służbowe, a tym samym nie sposób uznać, aby byli zainteresowani w złożeniu zeznań, niezgodnych z rzeczywistym przebiegiem zdarzenia, a z analizy ich relacji nie wynika, aby zeznania te były niewiarygodne. Wskazać należy, iż wymienieni policjanci nie naprowadzili takich okoliczności, z których wynikałoby, iż oskarżony w dacie kontroli drogowej miał wiedzę co do tego, iż w stosunku do niego jest orzeczony środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Sąd uznał za wiarygodne wszystkie dowody w postaci dokumentów, zgromadzone w aktach sprawy. Zostały one sporządzone przez odpowiednie, uprawnione podmioty i nie były w toku postępowania podważane przez żadną ze stron. Także przez sąd zostały przyjęte bez zastrzeżeń. Przeprowadzone postępowanie dowodowe doprowadziło sąd do przekonania, że T. G. nie jest sprawcą zarzuconego mu przestępstwa. Umyślny charakter występku z art. 244 kk oznacza, że w chwili czynu sprawca musi mieć świadomość istnienia prawomocnego orzeczenia, na mocy którego nałożono na niego określony obowiązek lub zakaz. Oznacza to, że celem przypisania oskarżonemu sprawstwa przestępstwa określonego w art. 244 kk , konieczne jest ustalenie, że sprawca, nie stosując się do orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdów, miał świadomość jego prawomocności. Występek z art. 244 kk może być popełniony zarówno w zamiarze bezpośrednim, jak i ewentualnym. Trzeba podkreślić, że dla obu postaci winy umyślnej wspólny jest element istnienia świadomości orzeczonego sądownie zakazu określonego zachowania, gdyż nawet w przypadku działania sprawcy z zamiarem ewentualnym konieczne jest przecież wypełnienie wymogu przewidywania możliwości popełnienia czynu zabronionego. Bezsporny jest, że oskarżony w dniu 25 stycznia 2017r. prowadził na drodze publicznej przy ul. (...) w S. pojazd mechaniczny tj. samochód osobowy marki A. (...) o nr rej. (...) . Okoliczność ta nie była kwestionowana przez żadną ze stron. Niewątpliwym jest również, fakt, że w dniu 25 stycznia 2017 r. ciążył na oskarżonym sądowy zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym, orzeczony wyrokiem zaocznym Sądu Rejonowego Szczecin -Centrum w Szczecinie z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt IV K 193/14, który uprawomocnił się w dniu 28 października 2014r., gdyż w okresie od 25 lutego 2014r. do 16 listopada 2015r. oskarżony był pozbawiony wolności będąc osadzonym w zakładzie karnym. Zgodnie zatem z dyspozycją art. 43 § 2a kk okres, na jaki orzeczono wobec oskarżonego przedmiotowy zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych nie biegł w okresie odbywania przez niego kary pozbawienia wolności, chociażby orzeczonej za inne przestępstwo. Kwestią pozostającą do ustalenia było czy oskarżony miał świadomość ciążącego na nim zakazu sądowego. Przeprowadzone postępowanie dowodowe nie dało podstaw do przyjęcia, że T. G. miał świadomość ciążącego na nim zakazu. Jak wynika z pisma Urzędu Miasta S. (k. 182), T. G. mimo awizowania nie podjął zawiadomienia o wykonaniu środka karnego z dnia 07.01.2015r. Sąd nie mógł przy tym zweryfikować czy K. G. przekazała T. G. adresowaną do niego przesyłkę zawierającą odpis wyroku zaocznego Sądu Rejonowego Szczecin - Centrum w Szczecinie z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt IV K 193/14, którą podjęła w dniu 20.10.2014r. (k.89), gdyż skorzystała ona z prawa do odmowy składania zeznań. Nie sposób również nie zauważyć, że korespondencja zawierająca odpis wyroku zaocznego z dnia 16 października 2014r. w sprawie IV K 193/14 została doręczona dorosłemu domownikowi na wskazany przez oskarżonego podczas przesłuchania adres do doręczeń (k.73). W tym czasie oskarżony odbywał już karę pozbawienia wolności i choć powinien on zainteresować się treścią wyroku i zgodnie z dyspozycją art. 139 § 1 kpk poinformować sąd o zmianie adresu to jednak jego zaniedbania nie sposób utożsamiać ze „świadomością” istnienia wyroku, którym przedmiotowy zakaz orzeczono. Biorąc powyższe pod uwagę oraz kierując się zasadą wyrażona w art. 5 § 2 kpk sąd doszedł do wniosku, że oskarżony swoim zachowaniem nie wyczerpał znamion przestępstw z art. 244 kk , ponieważ w sprawie brak jest dowodów świadczących o tym, że oskarżony posiadał wiedzę o orzeczonym środku karnym w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. W tej sytuacji nie można było przypisać oskarżonemu winy umyślnej w jakiejkolwiek postaci, co w konsekwencji skutkowało uniewinnieniem oskarżonego. Sąd stosownie do art. 632 pkt 2 kpk kosztami postepowania obciążył Skarb Państwa.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI