V Gz 197/16

Sąd Okręgowy w CzęstochowieCzęstochowa2016-10-21
SAOSinneupadłościoweŚredniaokręgowy
upadłość konsumenckaniewypłacalnośćporęczenierażące niedbalstwozobowiązaniadługipostanowienie

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Rejonowego o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej, uznając, że doprowadziła do niewypłacalności w wyniku rażącego niedbalstwa.

Wnioskodawczyni złożyła zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego o oddaleniu jej wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej. Sąd Rejonowy uznał, że choć wnioskodawczyni stała się niewypłacalna, to nastąpiło to umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa, ponieważ poręczyła kredyty mężowi, nie posiadając własnych środków ani majątku. Sąd Okręgowy podzielił to stanowisko, oddalając zażalenie i podkreślając, że wnioskodawczyni musiała mieć świadomość ryzyka związanego z poręczeniem.

Sąd Okręgowy w Częstochowie rozpoznał zażalenie wnioskodawczyni U. J. na postanowienie Sądu Rejonowego w Częstochowie, które oddaliło jej wniosek o ogłoszenie upadłości osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej. Sąd Rejonowy ustalił, że wnioskodawczyni stała się niewypłacalna, jednakże uznał, że przesłanka negatywna z art. 491 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego została spełniona. W ocenie Sądu Rejonowego, wnioskodawczyni doprowadziła do swojej niewypłacalności umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa, poręczając kredyty swojego męża, mimo braku własnych dochodów i majątku. Sąd Okręgowy, rozpoznając zażalenie, podzielił ustalenia i wnioski Sądu Rejonowego. Podkreślono, że do ogłoszenia upadłości konsumenckiej wymagane jest spełnienie przesłanek pozytywnych (niewypłacalność) i brak przesłanki negatywnej (umyślne lub rażąco niedbałe doprowadzenie do niewypłacalności). Sąd Okręgowy uznał, że wnioskodawczyni poręczyła zobowiązania męża, nie analizując swojej sytuacji finansowej i licząc wyłącznie na jego spłatę, co stanowiło rażące niedbalstwo. Podkreślono, że poręczenie nie jest hipotetyczne, a wnioskodawczyni musiała mieć świadomość, że w przypadku niewypłacalności głównego dłużnika, to ona będzie zobowiązana do spłaty. Dodatkowo, fakt złożenia wniosku o zniesienie wspólności majątkowej dwa lata po zaciągnięciu zobowiązań, świadczył o świadomości problemów finansowych. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie jako bezzasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, poręczenie kredytu przez osobę nieposiadającą dochodów i majątku, przy świadomości niewypłacalności głównego dłużnika, stanowi rażące niedbalstwo, które jest negatywną przesłanką do ogłoszenia upadłości konsumenckiej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wnioskodawczyni poręczając kredyt mężowi, mimo braku własnych środków i majątku, działała z rażącym niedbalstwem. Musiała mieć świadomość ryzyka związanego z poręczeniem i potencjalnej odpowiedzialności za spłatę zobowiązań.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Rejonowy

Strony

NazwaTypRola
U. J.osoba_fizycznawnioskodawczyni

Przepisy (4)

Główne

p.u.n. art. 10

Prawo upadłościowe i naprawcze

p.u.n. art. 491 § 4 ust. 1

Prawo upadłościowe i naprawcze

Sąd oddala wniosek, jeśli dłużnik doprowadził do swojej niewypłacalności lub istotnie zwiększył jej stopień umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa.

Pomocnicze

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spełnienie negatywnej przesłanki z art. 491 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego z uwagi na rażące niedbalstwo wnioskodawczyni w doprowadzeniu do niewypłacalności.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 491 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego poprzez bezzasadne przyjęcie, że wnioskodawczyni doprowadziła do swojej niewypłacalności umyślnie lub w skutek rażącego niedbalstwa.

Godne uwagi sformułowania

poręczenie bowiem, wbrew argumentacji żalącej się, nie ma charakteru hipotetycznego. Dłużniczka poręczyła kredyt pomimo tego, że już od kilku lat nie pracowała, utrzymywała się z tego co dał jej mąż, nie posiadała również żadnego odrębnego majątku, który można by było spieniężyć. Wykładnia przepisu art. 491 3 ust. 1 p.u.n. pozwala na przyjęcie, że dłużnik zobowiązany będzie do wykazania, że jego zadłużenie wynikało z racjonalnych działań, a brak możliwości spłacenia długów spowodowały niezależne od niego okoliczności, o których nie mógł wiedzieć ani ich przewidzieć, zaciągając zobowiązanie lub zobowiązania.

Skład orzekający

Zofia Wolna

przewodniczący

Andrzej Znak

sędzia

Paweł Ptak

sędzia-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki rażącego niedbalstwa w kontekście upadłości konsumenckiej, szczególnie w przypadku poręczeń kredytowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawczyni, ale stanowi ugruntowanie ogólnej zasady dotyczącej odpowiedzialności dłużnika za doprowadzenie do niewypłacalności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o upadłości konsumenckiej i konsekwencje lekkomyślnych decyzji finansowych, co może być pouczające dla szerszego grona odbiorców.

Czy poręczenie kredytu mężowi bez własnych dochodów to rażące niedbalstwo? Sąd Okręgowy odpowiada.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V Gz 197/16 POSTANOWIENIE Dnia 21 października 2016 roku Sąd Okręgowy w Częstochowie Wydział V Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Zofia Wolna Sędziowie : SSO Andrzej Znak, SSR del. Paweł Ptak ( spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 października 2016 roku w Częstochowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku U. J. o ogłoszenie upadłości osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej na skutek zażalenia wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Rejonowego w Częstochowie z dnia 10 sierpnia 2016 r. sygn. akt VIII GU 44/16 postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2016 roku Sąd Rejonowy w Częstochowie Wydział VIII Gospodarczy w C. Sekcja Upadłościowo - Naprawcza oddalił wniosek U. J. o ogłoszenie upadłości osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej. W części motywacyjnej Sąd Rejonowy wskazał, iż zgodnie z treścią przepisu art. 10 prawa upadłościowego i naprawczego upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. W przedmiotowej sprawie niewątpliwie spełniona została przesłanka niewypłacalności dłużnika. O złym stanie finansowym oraz o fakcie zaprzestanie spłacania przez dłużniczkę wymagalnych zobowiązań, świadczył przede wszystkim przedstawiony Sądowi wykaz zaległych spłat wobec wierzycieli a także wysłuchanie samej dłużniczki, która potwierdziła, że nie spłaca zobowiązań. Zobowiązania stanowią należności z tytułu dwóch poręczonym przez dłużniczkę kredytów oraz z tytułu pożyczek udzielonych mężowi przez osoby trzecie. W ocenie Sądu Rejonowego w sprawie niniejszej została jednak spełniona druga przesłanka – negatywna wskazana w art. 491 4 ust. 1 prawa upadłościowego i naprawczego . Zdaniem Sądu Rejonowego zgromadzony materiał dowodowy dawał podstawy do przyjęcia, że wnioskodawczyni doprowadziła do swojej niewypłacalności lub istotnie zwiększyła jej stopień umyślnie wskutek rażącego niedbalstwa. Dłużniczka bowiem poręczała kredyty brane przez męża, pomimo tego iż w tym czasie nie pracowała i nie posiadała majątku, z którego mogłaby pokryć zobowiązania wynikające z kredytów. Mając na uwadze powyższe Sąd Rejonowy oddalił wniosek ogłoszenie upadłości osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej Od powyższego postanowienia zażalenie złożyła wnioskodawczyni zarzucając Sądowi Rejonowemu naruszenie przepisów prawa materialnego tj: - art. 491 4 ustawy Prawo upadłościowe poprzez oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości wobec bezzasadnego przyjęcia, że wnioskodawczyni doprowadziła do swojej niewypłacalności umyślnie lub w skutek rażącego niedbalstwa. W konkluzji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie wnioskodawczyni nie jest zasadne i jako takie nie zasługuje na uwzględnienie. Jak słusznie wskazał Sąd Rejonowy do ogłoszenia upadłości osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej wymagane jest zaistnienie przesłanek pozytywnych z art. 10 prawa upadłościowego i naprawczego oraz brak przesłanki negatywnej wskazanej w art. 491 4 ust 1 w/w ustawy. Zdaniem Sądu Odwoławczego, Sąd Rejonowy dokonał szczegółowej analizy zebranego materiału dowodowego w sprawie w kontekście wyżej wymienionych przesłanek słusznie przyjmując, że w niniejszej sprawie wobec U. J. zachodziła przesłanka wymieniona w art. 10 prawa upadłościowego i naprawczego albowiem nie wykonuje ona swoich wymagalnych zobowiązań, a stan ten ma charakter trwały. Zobowiązania dłużniczki stanowią: wierzytelności wynikające z kredytów, które jak wynika z informacji uzyskanych od dłużniczki poręczyła swojemu mężowi w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą oraz z tytułu pożyczek zaciągniętych przez byłego męża u osób trzecich. W ocenie Sądu Okręgowego, Sąd Rejonowy słusznie przyjął, że pomimo spełnienia przesłanek z art. 10 w/w ustawy w sprawie zaistniała negatywna przesłanka z art. 491 4 ust 1 prawa upadłościowego i naprawczego , który stanowi, że Sąd ogłasza upadłość konsumencką, jeśli dłużnik doprowadził do swojej niewypłacalności w sposób nieumyślny lub niestanowiący przypadku rażącego niedbalstwa. Zatem przesłanką oddalenia wniosku jest wprowadzenie się przez konsumenta w stan niewypłacalności lub też istotne zwiększenie jej stopnia, jeśli dłużnikowi da się przypisać winę umyślną a przynajmniej rażące niedbalstwo. Sąd oddala wniosek, jeśli to sam dłużnik wprawił się w stan, który spowodował, że przestał on realizować wymagalne zobowiązania pieniężne ( art. 11 ust. 1 p.u.n. ). Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności z wysłuchania dłużniczki, wynikało, że dłużniczka poręczyła zobowiązania kredytowe swojego męża w ogóle nie analizując swojej sytuacji i możliwości finansowych. Już bowiem w chwili poręczenia umowy kredytowej nie miała ona wystarczający środków finansowych ani oszczędności aby spłacać zaciągnięte zobowiązania, polegając wyłącznie na tym, że to mąż będzie spłacał te zobowiązania, nie dopuszczając w ogóle możliwości, że jako poręczyciel, w chwili zaprzestania spłacania należności przez głównego dłużnika, będzie zobowiązana do zapłaty zobowiązania. Sąd Okręgowy podziela stanowisko żalącego się, że poręczyciel nie może ponosić odpowiedzialności za niewypłacalność dłużnika, natomiast w takiej sytuacji musi mieć świadomości, że to na nim będzie spoczywał obowiązek zapłaty. Poręczenie bowiem, wbrew argumentacji żalącej się, nie ma charakteru hipotetycznego. Dłużniczka poręczyła kredyt pomimo tego, że już od kilku lat nie pracowała, utrzymywała się z tego co dał jej mąż, nie posiadała również żadnego odrębnego majątku, który można by było spieniężyć. Zaś ocena jej zdolności kredytowej przez bank udzielający kredytu nie może być w żaden sposób miarodajna dla niniejszego postępowania. Nie bez znaczenia dla świadomości dłużniczki i jej oceny sytuacji finansowej własnej oraz męża, jest także okoliczność, na którą również uwagę zwrócił Sąd Rejonowy, że już dwa lata po zaciągnięciu zobowiązań kredytowych, wystąpiła z wnioskiem o zniesienie wspólności majątkowej w małżeństwie. Podkreślenia wymagało, że wykładnia przepisu art. 491 3 ust. 1 p.u.n. pozwala na przyjęcie, że dłużnik zobowiązany będzie do wykazania, że jego zadłużenie wynikało z racjonalnych działań, a brak możliwości spłacenia długów spowodowały niezależne od niego okoliczności, o których nie mógł wiedzieć ani ich przewidzieć, zaciągając zobowiązanie lub zobowiązania. Jako przykład takich losowych okoliczności podać można choroby, stany klęski żywiołowej (pożary, powodzie, susze itp.), bezrobocie, czy też śmierć żywiciela rodziny. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni nie była w stanie wykazać, że poręczała zobowiązania będąc w dobrej sytuacji finansowej, posiadając możliwości chociaż częściowego ich spłacenia. Wnioskodawczyni również nie podała czy podjęła kroki prawne przeciwko byłemu małżonkowi, w celu odzyskania części spłaconych należności. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd Okręgowy oddalił zażalenie U. J. na mocy art. 385 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI