V GCupr 328/13

Sygn. akt V GCupr 328/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 grudnia 2013 r. Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze V Wydział Gospodarczy w składzie: Przewodniczący: SSR Karolina Krzemińska Protokolant: sekr. sądowy Marzena Ornaf po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2013 r. w Jeleniej Górze na rozprawie sprawy z powództwa: (...) Spółka z o.o. w W. przeciwko: (...) spółka jawna w J. o zapłatę kwoty 616,23 zł na skutek sprzeciwu pozwanej od nakazu zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie z dnia 25.02.2013 r. sygn. akt VI Nc-e 441204/13, który utracił moc w całości I. zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 616,23 zł (sześćset szesnaście złotych dwadzieścia trzy grosze) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 10.10.2012 r. do dnia zapłaty, II. zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 227,78 zł tytułem kosztów procesu, w tym kwotę 180,00 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego; III. oddala wniosek o nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności. UZASADNIENIE Strona powodowa (...) Sp. z o.o. w W. wystąpiła z powództwem w elektronicznym postępowaniu upominawczym przeciwko pozwanej (...) Spółka Jawna w J. domagając się zasądzenia kwoty 616,23 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 10.10.2012r. do dnia zapłaty, a także zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa prawnego oraz opłaty manipulacyjnej dla dostawcy usług płatności w wysokości 0,78 zł. Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 25.02.2013r. Sąd Rejonowy Lublin – Zachód w Lublinie uwzględnił w całości żądanie powódki. Od powyższego nakazu pozwana wniosła sprzeciw, co skutkowało utratą mocy nakazu zapłaty w całości oraz przekazaniem sprawy do rozpoznania tutejszemu Sądowi. W uzupełnionym pozwie strona powodowa podtrzymała dotychczasowe żądanie. W uzasadnieniu wskazała, że w dniu 25.09.2012r. zawarła z pozwaną umowę na umieszczenie reklamy pozwanej w wyszukiwarce internetowej na kwotę 616,23 zł brutto. Strony uzgodniły jednorazową formę płatności do dnia 09.10.2012r. usługa objęta umową została przez powoda wykonana. Powód wystawił i wysłał pozwanej dwie faktury vat na kwoty 215,68 zł oraz 400,55 zł. Pozwana zgłosiła reklamację twierdząc, iż umowa nie została skutecznie zawarta, powód oddalił ją jednak jako niesłuszną wyjaśniając warunki zawarcia umowy. Pozwana nie zapłaciła należności pomimo kierowanych do niej wezwań do zapłaty. W sprzeciwie pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu wskazała, że umowa nie została zawarta w sposób skutecznie zobowiązujący albowiem przeprowadzona ze wspólnikiem spółki rozmowa telefoniczna nie mogła skutkować jej zawarciem. Regulamin świadczenia usług nie został bowiem dostarczony stronie przed złożeniem oświadczenia woli zawarcia przedmiotowej umowy a dopiero po jej zawarciu pod adresem mailowym firmy pozwanej. Stosownie do treści art.384§2kc regulamin świadczenia usług wiąże stronę, gdy ta mogła się dowiedzieć z łatwością o jego treści. Pozwana nie znała treści regulaminu przed wyrażeniem woli zawarcia umowy w sposób adhezyjny, co wynika wprost z wyciągu ze stenogramu rozmowy. W razie posługiwania się wzorcem w postaci elektronicznej jego udostępnienie powinno nastąpić przed zawarciem umowy, co jest warunkiem tego aby jego postanowienia kształtowały treść stosunku umownego. Zawarta umowa nie wiązała kontrahentów albowiem inkorporacja wzorca nie była czynnością dokonaną przed zawarciem umowy. Stosowana przez powoda praktyka zawierania umów w formie elektronicznej stanowi do czasu spełnienia przesłanki określonej w art. 383§4 kc wyłącznie ofertę uregulowaną przepisem art. 66 kc. W odpowiedzi na sprzeciw strona powodowa podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko oraz wniosła o nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 25.09.2012r. pracownik strony powodowej przeprowadził rozmowę telefoniczną ze wspólniczką pozwanej M. T. (uprawnioną do jednoosobowej reprezentacji spółki) w sprawie przedłużenia umowy o świadczenie usług polegających na umieszczeniu reklamy pozwanej w wyszukiwarce internetowej www. (...) W trakcie rozmowy wspólniczka pozwanego wyraziła zgodę na przedłużenie umowy dotyczącej prezentacji pozwanej firmy w w/w wyszukiwarce w formie wpisu dotyczącego danych adresowych w branży, 5 słów kluczowych, wizytówki w wielkości 3 tys. znaków na okres jednego roku za wynagrodzeniem w wysokości 501 zł netto płatnym w terminie do dnia 8.10.2012r. Po uzgodnieniu warunków umowy pracownik strony powodowej poinformował wspólniczkę pozwanej, że regulamin świadczenia usług reklamowych przez (...) znajduje się na stronie „regulamin. (...) ”. okoliczność niesporna a nadto dowód: - zapis rozmowy telefonicznej na płycie CD wraz z wyciągiem ze stenogramu – k. 61, 28 akt, - informacja odpowiadająca odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców powódki –k. 42-43 akt, - informacja odpowiadająca odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców pozwanej –k. 73-76 akt, Strona powodowa w dniach 2 i 3.10.2012r. wystawiła faktury vat nr (...) na kwoty odpowiednio 215,68 zł oraz 400,55 zł . dowody: - faktury vat– k.34,35 akt Pozwana zwróciła przesłanej jej faktury vat wraz z pismem z dnia 19.10.2012r., w którym wskazała, iż umowa nie została zawarta w sposób skutecznie zobowiązujący albowiem regulamin świadczenia usług reklamowych nie został doręczony pozwanej przed złożeniem oświadczenia woli zawarcia umowy a nadto umowa nie została doręczona stronie. dowód: - pismo pozwanej z dnia 19.10.2012r. – k. 31-32 akt Pismem z dnia 17.12.2012r. strona powodowa wezwała pozwaną do zapłaty kwoty 616,23 zł jednak bezskutecznie. dowód: - wezwanie do zapłaty – k. 36 akt Sąd zważył co następuje: Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości. W myśl art. 750 kc do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Przepis art. 735§1 kc stanowi zaś, iż jeżeli ani z umowy, ani z okoliczności nie wynika, że przyjmujący zlecenie zobowiązał się wykonać je bez wynagrodzenia, za wykonanie zlecenia należy się wynagrodzenie. W przedmiotowej sprawie niespornym było, iż w dniu 25.09.2012r. odbyła się rozmowa telefoniczna pomiędzy pracownikiem strony powodowej oraz wspólniczką pozwanej spółki M. T. uprawnioną do jej jednoosobowej reprezentacji. Przebieg tej rozmowy utrwalony został w formie zapisu audio na płycie CD, którego to dowodu pozwana nie kwestionowała, podobnie jak sporządzonego przez stronę powodową wyciągu ze stenogramu rozmowy oraz pozostałych przedłożonych przez nią dokumentów prywatnych . Powyższe skutkowało uznaniem tych dowodów za wiarygodne w całości i oparciem na nich poczynionych przez sąd ustaleń faktycznych. Strony różniły się jedynie w ocenie konsekwencji prawnych rozmowy telefonicznej przeprowadzonej w dniu 25.09.2012r. a ściślej w uznaniu czy doszło w jej trakcie do skutecznego zawarcia umowy pomiędzy stronami. Zawarcie umowy wymaga złożenia przez jej strony zgodnych oświadczeń woli. W myśl zaś art. 60 kc z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny, w tym również przez ujawnienie tej woli w postaci elektronicznej (oświadczenie woli). Umowa może być więc zawarta również w formie ustnej za pomocą środka bezpośredniego porozumiewania się na odległość, tj. przez telefon. Skutek w postaci zawarcia umowy może być przy tym osiągnięty przy zastosowaniu różnych trybów. Jednym z nich jest tryb ofertowy, który charakteryzuje się tym, że na zawarcie umowy składają się wyraźnie wyodrębnione oświadczenia woli stron: stanowcza propozycja jednej ze stron zawarcia umowy, czyli oferta, oraz akceptacja tej propozycji przez drugą stronę, czyli przyjęcie oferty ( art. 66 i nast. kc ). Ofertowy tryb zawarcia umowy może zostać zastosowany jako wyłączny, jedyny sposób doprowadzenia do złożenia zgodnych oświadczeń woli przez strony, ale również możliwe jest jego połączenie z trybem negocjacyjnym (por. K. Kopaczyńska-Pieczniak, Komentarz do art. 66 Kodeksu cywilnego, WKP 2012). W okolicznościach przedmiotowej sprawy przebieg rozmowy telefonicznej przeprowadzonej w dniu 25.09.2012r. nie pozostawia wątpliwości, iż w jej trakcie doszło do skutecznego zawarcia umowy na warunkach w niej określonych. Strony ustaliły bowiem wszystkie istotne postanowienia tej umowy, tj.: treść świadczenia strony powodowej - zamieszczenie w wyszukiwarce internetowej www. (...) prezentacji pozwanej w formie wpisu dotyczącego danych adresowych w branży, 5 słów kluczowych, wizytówki w wielkości 3 tys. znaków, jak również czas trwania umowy – 1 rok, wynagrodzenie strony powodowej 501 zł netto a nadto termin płatności wynagrodzenia - do dnia 8.10.2012r. Zawarcie umowy poprzedzone zostało przy tym negocjacjami dotyczącymi wysokości należnego powódce wynagrodzenia, w trakcie których obniżone ono zostało z kwoty 700 zł do kwoty 501 zł netto. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika pozwanej, brak doręczenia pozwanej regulaminu świadczenia usług w odpowiednim momencie, tj. przed zawarciem umowy, nie mógł mieć wpływu na sam fakt skutecznego zawarcia umowy a jedynie na jej treść. Konsekwencją niedopełniania wymogów przewidzianych w treści art. 384§ 1 i 4 kc w zakresie udostępnienia wzorca umownego jest bowiem brak związania stron postanowieniami tego wzorca. W niniejszej sprawie strona powodowa posługiwała się wzorcem w postaci regulaminu świadczenia usług, który stanowił uporządkowany zbiór postanowień, ujęty w postaci odrębnego dokumentu, pozostającego poza tekstem zawieranej umowy. Innymi słowy miał on uzupełniać treść postanowień umownych indywidualnie uzgodnionych z kontrahentem o nowe elementy, które indywidulanych uzgadniane z nim nie były. A zatem fakt, iż strony nie były związane postanowieniami zawartymi we wzorcu umownym nie skutkuje uznaniem, iż nie wiązały ich również te elementy umowy, który uzgodnione zostały indywidulanie w trakcie rozmowy telefonicznej. Innymi słowy brak związania wzorcem umownym powoduje jedynie to, iż zawarta przez strony umowa posiadała wyłącznie taką treść, jaką strony jej ustnie nadały. W związku zaś z tym, iż strony ustnie ustaliły wszystkie istotne elementy umowy, roszczenia strony powodowej znajdowało swą podstawę w tych ustaleniach i nie było wywodzone z treści postanowień wzorca umownego. Należy również podkreślić, iż pozwana zarówno w toku niniejszego postępowania jak i na etapie przed procesowym nigdy nie kwestionowała faktu wykonania usługi przez stronę powodową, tj. wyemitowania reklamy pozwanej spółki. W toku przesłuchania wspólniczka pozwanej wskazała jedynie, że nie wie, czy reklama była emitowana, bo tego nie sprawdzała. W swych zeznaniach M. T. wskazała również, iż warunkiem zawarcia umowy miało być przesłanie jej do zaakceptowania materiałów graficznych, które miały zostać opublikowane na stronach internetowych www. (...) . Dokładna analiza treści przeprowadzonej rozmowy telefonicznej (w części wykraczającej poza sporządzony wyciąg ze stenogramu) takiego twierdzenia jednak nie uzasadnia. Wynika z niej bowiem, iż w rozmowie telefonicznej wspólniczka pozwanej prosiła o przesłanie jej materiałów graficznych, jednak pracownica powódki wyraźnie wskazała, iż odbyć się to może jedynie po zawarciu umowy, na co wspólniczka pozwanej przystała. Twierdzenie wspólniczki pozwanej o tym, iż materiałów takich nie dostała rozważane być mogło jedynie w kontekście odpowiedzialności strony powodowej wynikającej z nienależytego wykonania umowy ( art.471 kc ). Niezależnie od tego uznać je jednak należało za spóźnione w świetle treści art. 207§6 i 3 kpc albowiem nie zostało ono przytoczone ani w sprzeciwie od nakazu zapłaty, ani w jego uzupełnieniu, pomimo stosownego pouczenia o treści art. 207§6 kpc i skutkach jego niedochowania. Strona pozwana nie uprawdopodobniła również, że nie zgłosiła tego twierdzenia w odpowiednim czasie bez swojej winy. Uwzględnienie spóźnionego twierdzenia spowodowałoby zaś niewątpliwie zwłokę w rozpoznaniu sprawy związaną z koniecznością zajęcia w tej kwestii stanowiska przez stronę powodową. W sprawie nie występują również inne wyjątkowe okoliczności, które uzasadniały by uwzględnienia tego twierdzenia. Nie zostało ono również poparte innymi dowodami ( art. 6 kc ), zaś dowodu z przesłuchania strony nie można uznać za wystarczający do jego wykazania. Mając powyższe względy na uwadze Sąd uznał roszczenie za uzasadnione w całości i zasądził na rzecz strony powodowej kwotę 616,23 zł stanowiącą kwotę wynagrodzenia uzgodnioną przez strony (501 zł netto) powiększoną o podatek vat. O odsetkach ustawowych orzeczono na podstawie art. 482§1 i 2 kc mając na uwadze termin płatności uzgodniony przez strony. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98§1 i 3 kc. Na koszty te składały się: opłat od pozwu w kwocie 30 zł, opłata manipulacyjna - 0,78 zł, oplata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 180 zł ustalone na podstawie §6 ust.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U.02.163.1349 ze zm.) Sąd oddalił wniosek strony powodowej o nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności albowiem nie zostały spełnione ustawowe przesłanki warunkujące jego nadanie wynikające z treści art. 333 §1-3 kpc . (...) 1. (...) 2. (...) 3. (...) (...)