V GC 715/15

Sąd Okręgowy w PoznaniuPoznań2016-08-17
SAOSGospodarczepostępowanie cywilneŚredniaokręgowy
postępowanie apelacyjnezarzuty procesoweart. 162 k.p.c.ciężar dowodupełnomocniksąd drugiej instancjizapłata

Sąd Okręgowy oddalił apelację powódki, uznając, że nie zgłosiła ona skutecznych zarzutów naruszenia prawa procesowego, w tym braku zastrzeżenia do protokołu w trybie art. 162 k.p.c.

Powódka wniosła apelację od wyroku Sądu Rejonowego oddalającego jej powództwo o zapłatę. Sąd Okręgowy oddalił apelację, wskazując, że powódka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, nie zgłosiła zastrzeżeń do protokołu rozprawy w trybie art. 162 k.p.c. w zakresie oddalonych wniosków dowodowych. W konsekwencji, zarzuty naruszenia prawa procesowego, w tym art. 233 § 1 k.p.c. i art. 232 k.p.c., stały się nieskuteczne. Sąd podkreślił, że ciężar dowodu spoczywał na powodce, a brak dowodów uniemożliwił uwzględnienie jej roszczenia.

Sąd Okręgowy w Poznaniu rozpoznawał sprawę z powództwa spółki akcyjnej przeciwko K. G. o zapłatę, na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego w Zielonej Górze. Sąd Okręgowy oddalił apelację, opierając się na art. 505¹³ § 2 k.p.c. i art. 378 k.p.c. Podkreślono, że sąd drugiej instancji jest związany zarzutami apelacji dotyczącymi naruszenia prawa procesowego, które muszą być precyzyjnie sformułowane. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że powódka, reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, nie złożyła zastrzeżenia do protokołu rozprawy w trybie art. 162 k.p.c. w odniesieniu do oddalonych wniosków dowodowych. Brak takiego zastrzeżenia skutkuje utratą prawa do powoływania się na uchybienia procesowe, chyba że dotyczą one przepisów, których naruszenie sąd bierze pod uwagę z urzędu lub strona uprawdopodobni brak winy. Sąd uznał, że zarzuty naruszenia art. 212 k.p.c., art. 233 § 1 k.p.c. i art. 232 k.p.c. były bezzasadne, ponieważ powódka nie sprecyzowała naruszeń, a ciężar dowodu spoczywał na niej. Brak dowodów uniemożliwił rozstrzygnięcie sprawy na jej korzyść. Zarzut naruszenia prawa materialnego również uznano za bezzasadny, gdyż faktury załączone do pozwu, jako oddalony środek dowodowy, nie mogły stanowić podstawy rozstrzygnięcia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty naruszenia prawa procesowego, dotyczące oddalonych wniosków dowodowych, nie mogą być skuteczne w apelacji, jeśli strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika nie zgłosiła zastrzeżenia do protokołu rozprawy w trybie art. 162 k.p.c.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 162 k.p.c., strony mogą zwrócić uwagę sądu na uchybienia przepisom postępowania, wnosząc o wpisanie zastrzeżenia do protokołu. Stronie, która zastrzeżenia nie zgłosiła, nie przysługuje prawo powoływania się na takie uchybienia w dalszym toku postępowania, chyba że przepisy te sąd bierze pod uwagę z urzędu lub strona uprawdopodobni brak winy. Celem tej regulacji jest pobudzenie inicjatywy stron i usprawnienie postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

pozwana

Strony

NazwaTypRola
(...)spółkapowódka
K. G.innepozwana

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 505¹³ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Jeżeli sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, uzasadnienie wyroku powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa.

k.p.c. art. 378

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd II instancji rozpoznający sprawę na skutek apelacji związany jest przedstawionymi w niej zarzutami dotyczącymi naruszenia prawa procesowego.

k.p.c. art. 162

Kodeks postępowania cywilnego

Strony mogą w toku posiedzenia zwrócić uwagę sądu na uchybienia przepisom postępowania, wnosząc o wpisanie zastrzeżenia do protokołu. Stronie, która zastrzeżenia nie zgłosiła, nie przysługuje prawo powoływania się na takie uchybienia w dalszym toku postępowania, chyba że chodzi o przepisy, których naruszenie sąd powinien wziąć pod rozwagę z urzędu, albo że strona uprawdopodobni, iż nie zgłosiła zastrzeżeń bez swojej winy.

k.p.c. art. 232

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd może dopuścić dowód z urzędu, jednakże ciężar dowodu spoczywa na stronach.

k.p.c. art. 3

Kodeks postępowania cywilnego

Postępowanie sądowe powinno być prowadzone w sposób zapewniający sprawne rozpoznanie sprawy i rozstrzygnięcie jej co do istoty.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji oddala apelację, jeśli jest bezzasadna.

Pomocnicze

k.p.c. art. 212

Kodeks postępowania cywilnego

Instruuje sąd, aby na rozprawie przez zadawanie pytań stronom dążył do tego, aby strony przytoczyły lub uzupełniły twierdzenia lub dowody na ich poparcie oraz udzieliły wyjaśnień koniecznych dla zgodnego z prawdą ustalenia podstawy faktycznej dochodzonych przez nie praw lub roszczeń.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak zgłoszenia zastrzeżenia do protokołu w trybie art. 162 k.p.c. przez powódkę skutkuje utratą prawa do powoływania się na uchybienia procesowe w apelacji. Niesprecyzowanie zarzutów naruszenia prawa procesowego przez powódkę. Ciężar dowodu co do zasady i wysokości roszczenia spoczywa na powodce. Oddalenie wniosków dowodowych uniemożliwiło sądowi rozstrzygnięcie sprawy na korzyść powódki.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia prawa procesowego (art. 212, 233 § 1, 232 k.p.c.). Zarzuty naruszenia prawa materialnego.

Godne uwagi sformułowania

Sąd II instancji rozpoznający sprawę na skutek apelacji związany jest przedstawionymi w niej zarzutami dotyczącymi naruszenia prawa procesowego W przypadku, gdy w sprawie występuje profesjonalny pełnomocnik zarzuty powinny być jednoznacznie sformułowane Niewpisanie zastrzeżenia do protokołu powoduje utratę podnoszonych zarzutów. To na powódce zgodnie z art. 232 k.p.c. w zw. z art. 3 k.p.c. ciążył ciężar wykazania roszczenia zarówno, co do zasady jak i co do wysokości.

Skład orzekający

Ewa Kaźmierczak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 162 k.p.c. w kontekście zarzutów procesowych w apelacji, zwłaszcza przy udziale profesjonalnego pełnomocnika."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie kluczowe jest niezgłoszenie zastrzeżenia do protokołu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest istotne dla praktyków prawa procesowego, ponieważ jasno określa konsekwencje niezgłoszenia zastrzeżenia do protokołu zgodnie z art. 162 k.p.c. i wymogi dotyczące formułowania zarzutów apelacyjnych.

Utracone zarzuty apelacyjne: kluczowa rola art. 162 k.p.c.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ P. , 17 sierpnia 2016 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu X Wydział Gospodarczy Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Ewa Kaźmierczak po rozpoznaniu 17 sierpnia 2016 r. w P. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) spółki akcyjnej w Komornikach przeciwko K. G. o zapłatę na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego w Zielonej Górze z 18 listopada 2015, sygn. akt. V GC 715/15 oddala apelację. /-/ SSO Ewa Kaźmierczak UZASADNIENIE Zgodnie z art. 505 13 § 2 k.p.c. , jeżeli sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, uzasadnienie wyroku powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że stosownie do treści art. 378 k.p.c. Sąd II instancji rozpoznający sprawę na skutek apelacji związany jest przedstawionymi w niej zarzutami dotyczącymi naruszenia prawa procesowego (Uchwała Sądu Najwyższego 7 sędziów - zasada prawna z dnia 31 stycznia 2008 r. III CZP 49/07). Powyższe oznacza, że Sąd II instancji nie może w apelacji brać pod rozwagę zarzutów naruszenia prawa procesowego bez wyraźnego wskazania, jaki przepisy prawa procesowego zostały naruszone. Ponadto podkreślenia wymaga, że w przypadku, gdy w sprawie występuje profesjonalny pełnomocnik zarzuty powinny być jednoznacznie sformułowane, gdyż nie ma podstaw do przypisywania pismom przez niego wnoszonym treści wprost w nich nie wyrażonych (por. np. postanowienia SN z 17 lipca 2008 r., II CZ 54/08, LEX nr 447663 i z 8 stycznia 2014 r., II UZ 63/13, LEX nr 1418894). W sprawie istotne było, że Sąd Rejonowy na rozprawie 18 listopada 2015 r. oddalił wszystkie wnioski dowodowe, sformułowane przez powódkę w pozwie. Powódka zaś reprezentowana przez fachowego pełnomocnika i prawidłowo zawiadomiona o terminie rozprawy nie złożyła zastrzeżenia do protokołu rozprawy, ja tego wymaga art. 162 k.p.c. Zgodnie zaś z przywołanym przepisem strony mogą w toku posiedzenia, a jeżeli nie były obecne, na najbliższym posiedzeniu zwrócić uwagę sądu na uchybienia przepisom postępowania, wnosząc o wpisanie zastrzeżenia do protokołu. Stronie, która zastrzeżenia nie zgłosiła, nie przysługuje prawo powoływania się na takie uchybienia w dalszym toku postępowania, chyba że chodzi o przepisy postępowania, których naruszenie sąd powinien wziąć pod rozwagę z urzędu, albo że strona uprawdopodobni, iż nie zgłosiła zastrzeżeń bez swojej winy. W literaturze przyjmuje się, że celem regulacji z art. 162 k.p.c. jest pobudzenie inicjatywy stron w doprowadzeniu do szybkiego usunięcia dostrzeżonych przez nie naruszeń przepisów postępowania i umożliwienie sądowi niezwłocznego naprawienia błędu. W ten sposób dochodzi także do przyspieszenia i usprawnienia postępowania. Przepis ten wyraża też zasadę lojalności procesowej. Niewpisanie zastrzeżenia do protokołu powoduje utratę podnoszonych zarzutów. Wszystkie więc zarzuty zawarte w apelacji, a odnoszące się do oddalonych dowodów z uwagi na brak zastrzeżenia z art. 162kpc , jako utracone nie mogły zostać uwzględnione. Odnosząc się do podniesionych przez stronę powodową zarzutów naruszenia prawa procesowego - art. 212 k.p.c. , art. 233 § 1 k.p.c. , art. 232 k.p.c. oraz art. 3 k.p.c. , stwierdzić trzeba, że powódka nie sprecyzowała jakie dokładnie naruszenia procedury zarzuca Sądowi I instancji. Zupełnie niezrozumiały jest zarzut naruszenia art. 212 k.p.c. , który instruuje Sąd aby ten na rozprawie przez zadawanie pytań stronom dążył do tego, aby strony przytoczyły lub uzupełniły twierdzenia lub dowody na ich poparcie oraz udzieliły wyjaśnień koniecznych dla zgodnego z prawdą ustalenia podstawy faktycznej dochodzonych przez nie praw lub roszczeń. Zarówno powódka, jej fachowy pełnomocnik, jak i pozwana nie stawili się na rozprawie. Nie było zatem możliwe, aby Sąd zobowiązał strony na rozprawie do przytaczania lub uzupełniania twierdzeń lub dowodów, celem wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy. Bezzasadny jest również zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. , gdyż po oddaleniu wniosków dowodowych strony powodowej Sąd Rejonowy nie dysponował żadnym materiałem umożliwiającym rozstrzygnięcie sprawy na jej korzyść. Jak słusznie zaś zauważył Sąd Rejonowy, to na powódce zgodnie z art. 232 k.p.c. w zw. z art. 3 k.p.c. ciążył ciężar wykazania roszczenia zarówno, co do zasady jak i co do wysokości. Niedochowanie powyższych obowiązków skutkuje ryzykiem przegrania procesu przez stronę, którą obciążał ciężar wykazania okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Podkreślenia wymaga, że w niniejszej sprawie nie było podstaw powoływania przez Sąd Rejonowy dowodów z urzędu, skoro powódka była reprezentowana przez fachowego pełnomocnika. W ocenie Sądu Okręgowe zupełnie bezzasadny jest również powołany przez powódkę zarzut naruszenia prawa materialnego. Wszak faktury Vat załączone do pozwu, jako oddalony środek dowodowy nie mogły stanowić podstawy rozstrzygnięcia sprawy. Mając powyższe na względzie, wobec nie podniesienia przez powódkę w apelacji jakichkolwiek skutecznych zarzutów podlegała ona na podstawie | art.385 k.p.c. oddaleniu. /-/ SSO Ewa Kaźmierczak

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI