V GC 588/15

Sąd Rejonowy w Zielonej GórzeZielona Góra2015-09-15
SAOSGospodarczeodpowiedzialność członków zarząduŚredniarejonowy
prawo upadłościoweodpowiedzialność zarząduniezłożenie wniosku o upadłośćzwiązek przyczynowyszkodaspółka akcyjnawierzytelności

Sąd oddalił powództwo o zapłatę przeciwko byłemu prezesowi zarządu spółki, uznając brak wykazania związku przyczynowego między jego zaniechaniem a szkodą powoda.

Powód dochodził od byłego prezesa zarządu spółki zapłaty kwoty zasądzonej nakazem zapłaty od spółki oraz kosztów egzekucji, powołując się na odpowiedzialność członka zarządu za niezgłoszenie wniosku o upadłość. Sąd ustalił, że spółka stała się niewypłacalna w lipcu 2011 r., a pozwany pełnił funkcję prezesa do sierpnia 2012 r. Mimo że pozwany nie złożył wniosku o upadłość w terminie, sąd uznał, że powód nie wykazał związku przyczynowego między tym zaniechaniem a szkodą, co jest konieczne do przypisania odpowiedzialności odszkodowawczej.

Powód, Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe (...) Sp. z o.o. w Z., wystąpił przeciwko pozwanemu W. K. z pozwem o zapłatę kwoty 3503,21 zł wraz z odsetkami, powołując się na odpowiedzialność pozwanego jako byłego prezesa zarządu spółki (...) S.A. w Z. za niezgłoszenie wniosku o upadłość spółki. Roszczenie powoda opierało się na nakazie zapłaty wydanym przeciwko spółce, którego egzekucja okazała się bezskuteczna. Sąd Rejonowy w Zielonej Górze oddalił powództwo, uznając je za nieudowodnione. Sąd ustalił, że spółka stała się niewypłacalna w połowie lipca 2011 r., a pozwany pełnił funkcję prezesa zarządu do 31 sierpnia 2012 r. Pozwany nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie, co stanowiło naruszenie art. 21 Prawa upadłościowego i naprawczego. Jednakże, aby przypisać pozwanemu odpowiedzialność odszkodowawczą, konieczne było wykazanie związku przyczynowego między jego zaniechaniem a szkodą powoda, zgodnie z art. 361 § 1 Kodeksu cywilnego. Powód nie przedstawił dowodów na to, że terminowe złożenie wniosku o upadłość pozwoliłoby na zaspokojenie jego wierzytelności. Sąd odrzucił również argumentację powoda opartą na art. 13 i 586 Kodeksu spółek handlowych, wskazując, że nie miały one zastosowania w tej sprawie. W konsekwencji, sąd oddalił powództwo.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, powództwo zostało oddalone z powodu niewykazania związku przyczynowego między zaniechaniem pozwanego a szkodą.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mimo niezłożenia wniosku o upadłość w terminie przez pozwanego, powód nie wykazał, że terminowe zgłoszenie wniosku pozwoliłoby na zaspokojenie jego wierzytelności, co jest konieczne do przypisania odpowiedzialności odszkodowawczej na podstawie art. 21 ust. 3 Prawa upadłościowego i naprawczego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

pozwanego W. K.

Strony

NazwaTypRola
Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe (...) Sp. z o.o. w Z.spółkapowód
W. K.osoba_fizycznapozwany
(...) S.A. w Z.spółkadłużnik pierwotny

Przepisy (5)

Główne

p.u.n. art. 21 § ust. 1, 2, 3

Prawo upadłościowe i naprawcze

Obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość spoczywa na osobach reprezentujących spółkę, a osoby te ponoszą odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną niezłożeniem wniosku w terminie.

Pomocnicze

k.c. art. 361 § § 1

Kodeks cywilny

Zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła.

k.s.h. art. 13

Kodeks spółek handlowych

Nie dotyczy spółki w organizacji.

k.s.h. art. 586

Kodeks spółek handlowych

Dotyczy odpowiedzialności karnej za niezgłoszenie wniosku o upadłość.

p.u. art. 11

Prawo upadłościowe

Definicja niewypłacalności dłużnika.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez powoda związku przyczynowego między zaniechaniem pozwanego a szkodą. Niewłaściwe przepisy prawa wskazane przez powoda jako podstawa roszczenia (art. 13 i 586 ksh).

Odrzucone argumenty

Odpowiedzialność pozwanego na podstawie art. 21 Prawa upadłościowego i naprawczego za niezgłoszenie wniosku o upadłość. Odpowiedzialność pozwanego za doprowadzenie do powstania niezaspokojonej wierzytelności.

Godne uwagi sformułowania

Do przypisania pozwanemu odpowiedzialności za brak możliwości wyegzekwowania swojego roszczenia przez powoda konieczne jest wykazanie związku przyczynowego pomiędzy tym stanem rzeczy a brakiem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie określonym ustawą. Ciężar wykazania wszystkich przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanego, w tym istnienia powyższego związku przyczynowego, obarczał powoda jako wywodzącego z nich korzystne dla siebie skutki prawne.

Skład orzekający

Wojciech Górniak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wykazanie związku przyczynowego jako warunek odpowiedzialności członka zarządu za niezgłoszenie wniosku o upadłość."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy powód dochodzi odszkodowania od członka zarządu na podstawie przepisów prawa upadłościowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności członków zarządu za długi spółki, co jest częstym problemem w biznesie. Kluczowe jest tu udowodnienie związku przyczynowego, co stanowi istotną lekcję dla wierzycieli i dłużników.

Czy niezgłoszenie upadłości spółki zawsze oznacza odpowiedzialność członka zarządu za jej długi?

Dane finansowe

WPS: 3503,21 PLN

Sektor

gospodarcze

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
*$%$V/GC/588/15* Sygnatura akt: V GC 588/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 września 2015 r. Sąd Rejonowy w Zielonej Górze, Wydział V Gospodarczy w składzie: Przewodniczący: SSR Wojciech Górniak Protokolant: starszy sekretarz sądowy Aneta Pikul po rozpoznaniu w dniu 08 września 2015 r. w Zielonej Górze na sprawy : Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe (...) Sp. z o.o. w Z. : W. K. o zapłatę 3 503,21 zł oddala powództwo. *$%$V/GC/588/15* Sygnatura akt: V GC 588/15 WG UZASADNIENIE Powód P.P.H.U. (...) sp. z o.o. w Z. wystąpił przeciwko pozwanemu W. K. z pozwem o zapłatę kwoty 3503,21 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 14.07.2011r. do dnia zapłaty. W uzasadnieniu powód wskazał, iż nakazem zapłaty Sądu Rejonowego V Wydział Gospodarczy w Zielonej Górze z dnia 23.12.2012 r. w sprawie VGNc 47/12 została zasądzona na rzecz powoda od (...) S.A. w Z. kwota 2.538,53 zł. z ustawowymi odsetkami od 14.07.2011 r. do dnia zapłaty oraz 647,00 zł. z tytułu kosztów procesu. W oparciu o ten nakaz zapłaty egzekucja była prowadzona przez Komornika Sądowego w Zielonej Górze Norberta Piskorza (Km 1086/12) i Radosława Nowackiego (Km 3200/13). Obydwa te postępowania zostały umorzone z powodu braku majątku umożliwiającego odzyskanie zasądzonych kwot. W czasie zawierania umowy sprzedaży, która była podstawą roszczenia o zapłatę za otrzymany towar obowiązki zarządu pozwanej spółki pełnił pozwany. Pismem z 25.06.2013 r. powód wezwał pozwanego do zapłaty zasądzonych nakazem zapłaty Na kwotę dochodzoną niniejszym pozwem składają się kwoty zasądzone nakazem zapłaty oraz koszty umorzonych egzekucji w wysokości 317,68 zł. Podstawą prawną roszczenia powoda jest art. 21 § 2 i 3 ustawy prawo upadłościowe i naprawcze 26.02.2003 r. (Dz. U. Z 2015 poz. 233) oraz art. 13 i 586 ksh . Przepisy te nakładają na zarząd spół obowiązek wyrównania szkody powstałej na skutek nie wykonania ciążących na nim obowiązków. Pozwany z obowiązków Prezesa zarządu nie wywiązał się, gdyż nie zgłosił na czas likwidacji czy upadłości, czym doprowadził do spowodowania szkody. Dnia 07.05.2015 r. Sąd Rejonowy w Zielonej Górze Wydział V Gospodarczy wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, w którym orzekł zgodnie z żądaniem pozwu. Strona pozwana wniosła skutecznie sprzeciw od nakazu zapłaty zaskarżając go w całości i wnosząc o oddalenie powództwa. W uzasadnieniu sprzeciwu pozwany wskazał, że okresie sprawowania przez niego zarządu spółki (...) nie powstały okoliczności do zgłoszenia wniosku o jej upadłość. W chwili powstania zobowiązania wobec Powoda nieperiodycznie i chwilowo spiętrzały się płatności zobowiązań spółki – pozwany zmuszony był zachowywać kolejność spłaty tych zobowiązań, zwłaszcza wobec Skarbu Państwa(ZUS i US.), dlatego pozwany proponował Powodowi spłatę zobowiązania z prolongatą terminu oraz w formie kompensaty towarami na warunkach dużo więcej niż korzystnych. Jednak wszystkie starania i propozycje pozwanego powód konsekwentnie odrzucał. Tym samym adresowanie powództwa pod adresem pozwanego, w obliczu trwania bez przerwy bytu prawnego (...) S.A. jest niczym nieuzasadnione. Tym samym powództwo Powoda winno być bezwzględnie oddalone, albowiem roszczenie Powoda istnieje jedynie wobec (...) S.A. Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: Pozwany pełnił funkcję prezesa zarządu (...) S.A. od października 2010r. do 31.08.2012r. Bezsporne, a nadto:  Odpis z (...) S.A. – k. 16-17;  Zeznania pozwanego – k. 57; Spółka (...) S.A. prowadziła hurtownię elektro-techniczną. Pod koniec kwietnia, na początku maja 2011 r. stwierdzono w spółce wyłudzenie towarów o wartości 180.000 zł. Spółka zawiadomiła dostawców o powstałym problemie. Spółka była w trakcie rozmów z Instytutem Nafty i Gazu w K. na temat pozyskania wspólnego finansowania na badania związane z fotowoltaiką i przetwarzaniem innych surowców w ciepło. Pod koniec miesiąca maja spółka wstrzymała zakupy towarów. Do końca września spółka miała wpływy z sprzedaży towarów. Pierwsze nieuregulowane zaległości powstały w lipcu, sierpniu 2011 roku. W celu spłaty wierzycieli spółka sprzedawała towar z magazynu i oferowała spłatę należności w towarze. Dowód:  Zeznania pozwanego – k. 57; Nakazem zapłaty Sądu Rejonowego V Wydział Gospodarczy w Zielonej Górze z dnia 23.12.2012 r. w sprawie VGNc 47/12 została zasądzona na rzecz powoda od (...) S.A. w Z. kwota 2.538,53 zł. z ustawowymi odsetkami od 14.07.2011 r. do dnia zapłaty oraz 647,00 zł. z tytułu kosztów procesu. Dowód:  Nakaz zapłaty – k. 12. W oparciu o powyższy nakaz zapłaty egzekucja była prowadzona przez Komornika Sądowego w Zielonej Górze Norberta Piskorza (Km 1086/12) i Radosława Nowackiego (Km 3200/13). Obydwa postępowania zostały umorzone wobec bezskuteczności egzekucji. Dowód:  Postanowienia Komornika sądowego z dnia 30.10.2012 r. w sprawie KM 1086/12 – k. 9;  Postanowienia Komornika sądowego z dnia 09.09.2014 r. w sprawie KM 1086/12 – k. 10; Pismem z 25.06.2013 r. powód wezwał pozwanego do zapłaty kwoty stanowiącej zadłużenie (...) S.A. wobec powoda. Dowód:  Pismo powoda z dnia 25.06.2013 r. – k. 14; Sąd zważył, co następuje: Powództwo okazało się nieudowodnione. W niniejszej sprawie powód dochodził od pozwanego odszkodowania na podstawie art. 21 Prawa upadłościowego i naprawczego . Zgodnie z tym przepisem Ust. 1. Dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. 2. Jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek, o którym mowa w ust. 1, spoczywa na każdym, kto ma prawo go reprezentować sam lub łącznie z innymi osobami. 3. Osoby, o których mowa w ust. 1 i 2, ponoszą odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną wskutek niezłożenia wniosku w terminie określonym w ust. 1. Z kolei stosownie do art. 11 dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje . W przypadku spółki akcyjnej przesłanką niewypłacalności jest zatem zaprzestanie wykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych bądź nadwyżka zobowiązań nad majątkiem. W niniejszej sprawie powód nie przedstawił dowodów na to, iż niewypłacalność spółki (...) S.A. (dalej: spółka) powstała wcześniej niż wynika to z zeznań samego pozwanego. Z zeznań tych wynika, że pierwsze nieuregulowane zaległości powstały lipcu – sierpniu 2011r. Koreluje to z datą wymagalności niezaspokojonej wierzytelności powoda przypadającą na połowę lipca 2011r. Strona powodowa nie przedstawiła żadnych dowodów wykazujących, iż wcześniej wysokość zobowiązań spółki przekroczyła wartość jej majątku lub, że spółka wcześniej zaprzestała spłaty swoich zobowiązań. Z tego względu Sąd ustalił, iż stan niewypłacalności spółki powstał w połowie lipca 2011r. W świetle powyższych okoliczności należy przyjąć, iż pozwany winien był złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości na początku sierpnia 2011r. Bezspornym było, iż pozwany takiego wniosku nie złożył czym naruszył obowiązek wynikający z art. 21 Prawa upadłościowego i naprawczego . Zgodnie z art. 21 ust. 3 tej ustawy pozwany ponosi zatem odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną wskutek niezłożenia wniosku w terminie. Należy jednak wskazać, iż do przypisania pozwanemu odpowiedzialności za brak możliwości wyegzekwowania swojego roszczenia przez powoda konieczne jest wykazanie związku przyczynowego pomiędzy tym stanem rzeczy a brakiem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie określonym ustawą. Zgodnie bowiem z art. 361. § 1 kc zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W celu wykazania związku przyczynowego pomiędzy zaniechaniem pozwanego a szkodą powoda należało udowodnić lub przynajmniej uprawdopodobnić, iż złożenie przez pozwanego wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie pozwoliłoby na zaspokojenie powoda w postępowaniu upadłościowym. Ciężar wykazania wszystkich przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanego, w tym istnienia powyższego związku przyczynowego, obarczał powoda jako wywodzącego z nich korzystne dla siebie skutki prawne. Strona powodowa nie przedstawiła na tę okoliczność żadnego dowodu. W szczególności nie wykazano, iż majątek zabezpieczony w toku postępowania upadłościowego wszczętego na podstawie terminowo zgłoszonego wniosku o ogłoszenie upadłości, po zaspokojeniu kosztów tego postępowania, pozwoliłby na przynajmniej częściowe zaspokojenie wierzytelności powoda. Odpowiedzialność pozwanego nie może także wynikać z okoliczności, iż pozwany jako prezes zarządu spółki nie powstrzymał się z dokonaniem zakupów u powoda doprowadzając do powstania niezaspokojonej wierzytelności z tego tytułu – na co wskazuje strona powodowa w piśmie z dnia 18.06.2015r. (k. 37). Przedmiotowe transakcje miały zostać przeprowadzone w okresie od 20.05.2011r. do 13.06.2011r. W świetle wyżej przedstawionych wywodów, w tym okresie nie istniały jeszcze przesłanki do stwierdzenia niewypłacalności spółki, a tym samym do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Nie można zatem przyjąć, iż późniejsze zaniechanie przez pozwanego złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości przypadające na sierpień 2011r., ma skutkować uznaniem wcześniejszym czynności jako rodzących odpowiedzialność na podstawie art. 21 ust. 3 Prawa upadłościowego i naprawczego . Innymi słowy – gdy pozwany naruszył dyspozycję art. 21 ust. 1 i ust. 2 wierzytelności powoda już istniały, a zatem doprowadzenie do ich powstania nie mogło nastąpić na skutek naruszenia powyższych przepisów. W pozwie powód podawał jako podstawę prawną także art. 13 i 586 ksh . Należy jednak wskazać, iż art. 13 ksh dotyczy odpowiedzialności za zobowiązania spółki kapitałowej w organizacji, a przedmiotowa spółki w okresie powstania wierzytelności powoda nie była spółką w organizacji. Z kolei art. 586 ksh ustanawia odpowiedzialność karną za niezgłoszenie wniosku o upadłość spółki handlowej. Z tych względów powyższe przepisy nie mogą być podstawą prawną do uwzględnienia roszczenia powoda względem pozwanego. Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił powództwo.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI