V GC 579/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia firmy A-Z Serwis Sp. z o.o. Sp. k. przeciwko ubezpieczycielowi B. (...) o zapłatę kwoty 11.695,79 zł z tytułu uprzątnięcia drogi po kolizji z dnia 16 maja 2019 roku. Powódka nabyła wierzytelność od Powiatu (...) – Zarządu Dróg Powiatowych we W. na podstawie umowy cesji. Ubezpieczyciel odmówił wypłaty odszkodowania, argumentując, że zabrudzenie drogi nie jest jej uszkodzeniem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach obowiązkowych, a obowiązek sprzątania spoczywa na zarządcy drogi. Sąd Rejonowy w Kielcach, opierając się na uchwale Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 2022 roku (sygn. III CZP 9/22), uznał, że zabrudzona płynami eksploatacyjnymi droga, która nie nadaje się do użytku zgodnie z przeznaczeniem, jest uszkodzeniem mienia. Sąd podkreślił, że celem ubezpieczenia OC jest objęcie ochroną wszystkich szkód wyrządzonych przez sprawcę wypadku, a koszty uprzątnięcia drogi stanowią normalne następstwo zdarzenia. Sąd uwzględnił powództwo w całości, zasądzając od ubezpieczyciela na rzecz powódki kwotę główną wraz z odsetkami oraz koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie odpowiedzialności ubezpieczyciela OC za koszty uprzątnięcia drogi po kolizji jako szkodę w mieniu, pomimo argumentów o charakterze publicznym obowiązku zarządcy drogi.
Orzeczenie opiera się na uchwale Sądu Najwyższego, co wzmacnia jego znaczenie, ale indywidualne okoliczności sprawy (np. zakres faktycznego uszkodzenia, sposób udokumentowania kosztów) mogą wpływać na zastosowanie w innych przypadkach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy koszty uprzątnięcia drogi zanieczyszczonej płynami silnikowymi po kolizji drogowej stanowią szkodę w mieniu w rozumieniu przepisów o obowiązkowym ubezpieczeniu OC posiadaczy pojazdów mechanicznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zabrudzona droga, która nie nadaje się do użytku zgodnie z przeznaczeniem, stanowi uszkodzenie mienia, za które odpowiedzialność ponosi ubezpieczyciel OC sprawcy.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na uchwale Sądu Najwyższego (III CZP 9/22), zgodnie z którą zabrudzona droga jest uszkodzeniem mienia, ponieważ nie nadaje się do wykorzystania zgodnie z przeznaczeniem. Naprawienie szkody polega na jej sprzątnięciu, co generuje koszty.
Czy wierzytelność z tytułu kosztów uprzątnięcia drogi może być przedmiotem cesji na rzecz podmiotu trzeciego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wierzytelność, w tym przyszła, może być przedmiotem cesji, a nabywca wierzytelności (cesjonariusz) może dochodzić jej od dłużnika (ubezpieczyciela).
Uzasadnienie
Sąd powołał się na przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące przelewu wierzytelności (art. 509 k.c.) oraz orzecznictwo Sądu Najwyższego (wyrok III CSK 129/16) dopuszczające cesję wierzytelności przyszłych. Strona powodowa wykazała nabycie wierzytelności poprzez przedłożenie umowy cesji.
Czy ubezpieczyciel OC ponosi odpowiedzialność za koszty uprzątnięcia drogi, jeśli obowiązek ten spoczywa na zarządcy drogi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ubezpieczyciel OC ponosi odpowiedzialność za koszty uprzątnięcia drogi jako szkodę wyrządzoną w związku z ruchem pojazdu, niezależnie od obowiązków zarządcy drogi.
Uzasadnienie
Odpowiedzialność ubezpieczyciela OC jest uzależniona od odpowiedzialności cywilnej sprawcy (art. 36 ust. 1 u.u.o.). Sprawca wypadku wyrządza szkodę w mieniu zarządcy drogi poprzez zabrudzenie jezdni, co pozostaje w adekwatnym związku przyczynowym z ruchem pojazdu. Celem ubezpieczenia jest objęcie ochroną wszystkich szkód wyrządzonych przez sprawcę.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A-Z Serwis Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa | spółka | powód |
| B. (...) | spółka | pozwany |
| Powiat (...) – Zarząd Dróg Powiatowych we W. | instytucja | podmiot pierwotnie uprawniony do wierzytelności |
Przepisy (17)
Główne
k.c. art. 822 § § 1
Kodeks cywilny
Przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony.
u.u.o. art. 23 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Posiadacz pojazdu mechanicznego jest obowiązany zawrzeć umowę obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem posiadanego przez niego pojazdu.
u.u.o. art. 34 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, będącą następstwem śmierci, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia bądź też utraty, zniszczenia lub uszkodzenia mienia.
k.c. art. 436 § § 1
Kodeks cywilny
Samoistny posiadacz mechanicznego środka komunikacji poruszanego za pomocą sił przyrody ponosi odpowiedzialność za pojazdu, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą nie ponosi odpowiedzialności.
k.c. art. 509
Kodeks cywilny
Wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania.
Pomocnicze
k.c. art. 822 § § 2
Kodeks cywilny
Jeżeli strony nie umówiły się inaczej, umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej obejmuje szkody, o jakich mowa w § 1, będące następstwem przewidzianego w umowie zdarzenia, które miało miejsce w okresie ubezpieczenia.
k.c. art. 824 § 1 § 1
Kodeks cywilny
O ile nie umówiono się inaczej, suma odszkodowania wypłacona przez ubezpieczyciela nie może być wyższa od poniesionej szkody.
u.u.o. art. 34 § ust. 2
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Za szkodę powstałą w związku z ruchem pojazdu mechanicznego uważa się również szkodę powstałą podczas i w związku z wsiadaniem do pojazdu mechanicznego lub wysiadaniem z niego; bezpośrednim załadowywaniem lub rozładowywaniem pojazdu mechanicznego; zatrzymaniem lub postojem pojazdu mechanicznego.
k.c. art. 361 § § 1
Kodeks cywilny
Zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła.
k.c. art. 361 § § 2
Kodeks cywilny
W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
k.c. art. 513 § § 1
Kodeks cywilny
Dłużnikowi przysługują przeciwko nabywcy wierzytelności wszelkie zarzuty, które miał przeciwko zbywcy w chwili powzięcia wiadomości o przelewie.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.
k.c. art. 817
Kodeks cywilny
Ubezpieczyciel obowiązany jest spełnić świadczenie w terminie trzydziestu dni, licząc od daty otrzymania zawiadomienia o wypadku.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
k.c. art. 482 § § 1
Kodeks cywilny
Od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie dopiero od chwili wytoczenia o nie powództwa, chyba że po powstaniu zaległości strony zgodziły się na doliczenie zaległych odsetek do dłużnej sumy.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu).
k.p.c. art. 816 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli przeciwnik bez usprawiedliwienia nie stawi się na posiedzenie, sąd na żądanie wzywającego, który wniósł następnie w tej sprawie pozew, odpowiedź na pozew, sprzeciw lub zarzuty od nakazu zapłaty, uwzględni koszty wywołane próbą ugodową w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zabrudzenie drogi płynami silnikowymi po kolizji stanowi uszkodzenie mienia w rozumieniu przepisów o OC. • Koszty uprzątnięcia drogi są normalnym następstwem szkody wyrządzonej w związku z ruchem pojazdu. • Wierzytelność z tytułu kosztów uprzątnięcia mogła być przedmiotem cesji. • Strona powodowa wykazała wysokość poniesionych kosztów uprzątnięcia.
Odrzucone argumenty
Zabrudzenie drogi nie jest uszkodzeniem mienia. • Obowiązek uprzątnięcia drogi należy do zarządcy drogi i jest zadaniem publicznym. • Zakres i wysokość kosztów uprzątnięcia nie zostały należycie udokumentowane.
Godne uwagi sformułowania
zabrudzona płynami eksploatacyjnymi droga nie nadaje się do dalszego wykorzystywania zgodnie z jej przeznaczeniem, co oznacza, że została uszkodzona wskutek wypadku. • Naprawienie tego uszkodzenia będzie polegało więc na jej sprzątnięciu, co powoduje konieczność ponoszenia kosztów niezbędnych dla przeprowadzenia tak rozumianego naprawienia. • Celem unormowania dotyczącego zakresu odpowiedzialności ubezpieczyciela przy obowiązkowych ubezpieczeniach komunikacyjnych jest bowiem objęcie ochroną ubezpieczeniową wszystkich szkód, poza wyraźnie wyłączonymi w art. 38 u.u.o., wyrządzonych przez sprawcę wypadku komunikacyjnego.
Skład orzekający
Justyna Stachurka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności ubezpieczyciela OC za koszty uprzątnięcia drogi po kolizji jako szkodę w mieniu, pomimo argumentów o charakterze publicznym obowiązku zarządcy drogi."
Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na uchwale Sądu Najwyższego, co wzmacnia jego znaczenie, ale indywidualne okoliczności sprawy (np. zakres faktycznego uszkodzenia, sposób udokumentowania kosztów) mogą wpływać na zastosowanie w innych przypadkach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak interpretacja pojęcia 'szkody w mieniu' w kontekście ubezpieczeń OC może obejmować nietypowe sytuacje, takie jak koszty sprzątania drogi, co jest istotne dla branży ubezpieczeniowej i transportowej.
“Czy ubezpieczyciel zapłaci za sprzątanie drogi po wypadku? Sąd rozstrzyga.”
Dane finansowe
WPS: 11 695,79 PLN
należność główna: 11 695,79 PLN
skapitalizowane odsetki: 2362,55 PLN
zwrot kosztów procesu: 4612 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.