V GC 57/14

Sygn. akt V GC 57/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 sierpnia 2014 roku Sąd Rejonowy w Ostrołęce V Wydział Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Maciej Mulewski Protokolant: sekr. sądowy Emilia Górna po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2014 roku w Ostrołęce na rozprawie sprawy z powództwa Syndyka masy upadłości (...) S.A. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w P. przeciwko Miasto O. z udziałem interwenienta ubocznego po stronie pozwanej (...) Sp. z o.o. w O. o zapłatę orzeka: 1. oddala powództwo; 2. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 2.434,00 zł (dwa tysiące czterysta trzydzieści cztery złote) tytułem zwrotu kosztów procesu; 3. zasądza od powoda na rzecz interwenienta ubocznego kwotę 2.434,00 zł (dwa tysiące czterysta trzydzieści cztery złote) tytułem zwrotu kosztów procesu. SSR Maciej Mulewski Sygn. akt V GC 57/14 UZASADNIENIE Powód Syndyk masy upadłości (...) S.A. w upadłości likwidacyjnej w P. w pozwie skierowanym przeciwko Miastu O. domagał się zapłaty kwoty 46.096,03 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz kosztami procesu , w tym kosztami zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Nadto powód wnosił o zawiadomienie Przedsiębiorstwa (...) Sp. z o.o. w S. o toczącym się procesie celem wstąpienia do sprawy w charakterze powoda w trybie art. 195 § 1 k.p.c. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał , że w dniu 15.05.2009 r. (...) S.A. w P. oraz Przedsiębiorstwo (...) Sp. z o.o. w S. zawarły umowę konsorcjum w celu przystąpienia do przetargu i wykonania zadania pn.,, Budowa wielofunkcyjnej bazy turystyczno- rekreacyjnej (...) w O. ” . W wyniku rozstrzygniętego przetargu , który wyłonił ofertę konsorcjum do wykonania w/w zadania , zawarta została w dniu 17.08.2009 r. umowa z pozwanym Miastem O. . Określenie zobowiązań stron konsorcjum , nakładające na (...) de facto wykonanie w całości zakresu umowy z zamawiającym , zaś na (...) S.A. obowiązki nadzorcze , oznaczało również przyjęcie przez (...) obowiązku ponoszenia kosztów budowy w postaci uiszczenia należności za zużytą energię elektryczną i cieplną. Powód wskazał , że w dniu 14.01.2011 r. zamawiający – pozwane Miasto O. wystawiło (...) S.A. jako liderowi konsorcjum dwie noty księgowe nr (...) , na mocy których obciążyło (...) S.A. kosztami zużytej energii elektrycznej i cieplnej odpowiednio w kwocie 74.357,23 zł i 43.305,52 zł , które następnie potrąciło z kwoty wynagrodzenia należnej konsorcjum. Powód wskazał , że (...) Sp. z o.o. w S. tytułem rozliczenia kosztów energii zwróciło (...) S.A. łącznie kwotę 71.566,71 zł , kwestionując pozostałą kwotę 46.096,03 zł jako zawyżoną. Konieczność zawiadomienia (...) Sp. z o.o. w trybie art. 195 § 1 k.p.c. powód uzasadnił występującym po stronie powodowej współuczestnictwem jednolitym , koniecznym . Wskazał , że (...) S.A. i (...) Sp. z o.o. jako konsorcjum firm było stroną umowy z pozwanym i w konsekwencji legitymację czynną w niniejszym procesie posiadają łącznie (...) S.A. ( obecnie syndyk ) oraz (...) . Konsekwencją współuczestnictwa koniecznego czynnego jest istnienie łącznej legitymacji procesowej , wymagającej występowania w sprawie wszystkich uprawnionych w charakterze powodów. W odpowiedzi na pozew pozwany Miasto O. wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na swoją rzecz kosztów procesu , w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych . Nadto pozwany wniósł o zawiadomienie na podstawie art. 84 k.p.c. o toczącym się procesie (...) Sp. z o.o. w O. i wezwanie przypozwanego do wzięcia udziału w sprawie. W uzasadnieniu pozwany wskazał , że w dniu 07.10.2010 r. zawarł z (...) Sp. z o.o. umowę sprzedaży ciepła i świadczenia usług przesyłowych. Obciążając powoda kosztami zużytej energii , pozwany refakturował na niego należności wynikające z faktur wystawionych przez dostawcę energii. Pozwany przyznał , że powód zgłaszał uwagi do wystawionych not obciążeniowych , jednakże pozwany mógł jedynie ograniczyć się do przekazania uwag dostawcy energii , co też uczynił. Nadto pozwany podniósł , że umowa o dostawy energii cieplnej zawarta została w oparciu o zapotrzebowanie na energię , które przygotowane zostało przez powoda. Ponadto to powód ustalał z dostawcą energii wszelkie warunki i szczegóły umowy, a dostawa energii cieplnej rozpoczęła się zgodnie z umową tj. od dnia 15.10.2010 r. (...) Sp. z o.o. w O. pismem z dnia 2.06.2014 r. zgłosił interwencją uboczną po stronie pozwanej , wnosząc o oddalenie powództwa w całości i zasadzenie od powoda na swoją rzecz kosztów procesu , w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu interwenient uboczny wskazał, że zgodnie z § 13 ust. 8 umowy zawartej przez niego z pozwanym Miastem O. , wchodziła ona w życie z dniem 15.10.2010 r. Ponadto w § 2 umowy określono jednoznacznie , że rozpoczęcie dostaw nastąpić ma w dniu 15.10.2010 r. Zawarte w późniejszym okresie aneksy do umowy nie wprowadziły zmian we wskazanym powyżej zakresie. Interwenient podniósł , że na dzień wejścia w życie umowy węzeł cieplny zlokalizowany w obiekcie przy ul. (...) był gotowy do uruchomienia . Nierozpoczęcie dostaw we wskazanym terminie wynikało wyłącznie z przyczyn leżących po stronie odbiorcy tj. niezakończenia prac obejmujących budowę instalacji odbiorczej. Wszelkie rozliczenia dokonywane przez (...) Sp. z o.o. bazowały na wartości zamówionej mocy cieplnej określonej przez odbiorcę , co pozostawało w zgodzie z umową oraz obowiązującymi przepisami prawa. Przedsiębiorstwo (...) Sp. z o.o. w S. pomimo zawiadomienia w trybie art. 195 k.p.c. o toczącym się procesie , nie przystąpiło do sprawy w charakterze powoda / k. 111 , zwrotne potwierdzenie - k.113 / . Sąd ustalił i zważył , co następuje : Powództwo podlegało oddaleniu z uwagi na brak legitymacji procesowej czynnej . Przedmiotem żądania pozwu była kwota 46.096,03 zł , stanowiąca zdaniem powoda kwotę zawyżoną przez pozwane Miasto O. przy rozliczeniu kosztów zużycia energii cieplnej przy wykonaniu zadania inwestycyjnego p.n. ,, Budowa wielofunkcyjnej bazy turystyczno rekreacyjnej (...) w O. ” realizowanego przez Konsorcjum firm (...) S.A. w P. ( lider konsorcjum ) i (...) Sp. z o.o. w S. ( członek konsorcjum ) na podstawie umowy nr (...) z dnia 17.08.2009 r. / k. 31- 51 / . Umowa konsorcjum została zawarta przez w/w firmy w dniu 15.05.2009 r. / k. 17-30 /. Członków konsorcjum łączy współuczestnictwo materialne konieczne i jednolite , oparte na wspólności praw i obowiązków wynikających z istoty stosunku prawnego ( art.72 § 1 pkt 2 k.p.c. , art. 72 § 2 k.p.c. oraz art. 73 § 2 k.p.c. ) . Konieczność współwystępowania w sporze kilku podmiotów po stronie powodowej lub pozwanej występuje wtedy, gdy normy prawnomaterialne legitymują ich tylko do wspólnego dochodzenia roszczeń lub łącznej obrony swoich praw po stronie pozwanej . Brak któregokolwiek ze współuczestników koniecznych stanowi więc brak legitymacji procesowej łącznej. W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd ,że wykonawcy - podmioty tworzące konsorcjum , których łącznym uprawnieniem jest korzystanie ze środków ochrony prawnej , ze środków tych muszą korzystać łącznie , niezależnie od wewnętrznych stosunków między nimi ( vide wyrok SN z dnia 13.10.2011 r ., CSK 475/10 , uchwała SN z 09.02.2011 r. , III CZP 130/10 ). Podzielając powyższe poglądy przyjąć należało , że w niniejszej procesie legitymację procesową czynną posiadały łącznie Syndyk masy upadłości (...) S.A. w upadłości likwidacyjnej w P. ( lider konsorcjum ) i Przedsiębiorstwo (...) Sp. z o.o. w S. ( członek konsorcjum ) , które pomimo zawiadomienia w trybie art. 195 k.p.c. o toczącym się procesie , nie przystąpiło do sprawy w charakterze powoda / k. 111 , zwrotne potwierdzenie - k.113 / , co skutkowało brakiem pełnej legitymacji procesowej po stronie powodowej. Nadmienić należy , że zawiadomienie podmiotu w trybie art. 195 k.p.c. o toczącym się procesie , nie przesądza o jego uczestnictwie w tym procesie. Przez sam fakt zawiadomienia nie uzyskuje on przymiotu współuczestnika koniecznego po stronie powodowej w toczącym się procesie. Zawiadomienie stwarza możliwość przystąpienia do sprawy w charakterze powoda , która to możliwość może być realizowana w terminie określonym w art. 195 § 2 zd. ostatnie k.p.c. Wejście do procesu po stronie powodowej i ewentualne uzupełnienie niepełnej legitymacji procesowej , następuje w chwili przystąpienia do sprawy we wskazanym terminie. Legitymacja procesowa stanowi przesłankę materialnoprawną , sąd dokonuje oceny jej istnienia w chwili orzekania co do istoty sprawy ,a brak legitymacji procesowej – czynnej bądź biernej – prowadzi do oddalenia powództwa . Kierując się w/w argumentacją Sąd oddalił powództwo . O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 2 w zw. z art. 99 k.p.c. , zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Powództwo zostało oddalone , zatem koszty postępowania obciążają powoda . Zasądzone w pkt 2 i 3 wyroku na rzecz pozwanego i interwenienta ubocznego kwoty po 2.434,00 zł obejmowały wynagrodzenie ich pełnomocników ( kwota 2.400,00 zł ) oraz opłaty skarbowe od pełnomocnictw ( kwota 34,00 zł ) . Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika pozwanego i interwenienta ubocznego ustalono na podstawie §6 pkt 5 w zw. z § 2 ust.1 rozporządzenia MS z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ... ( Dz.U. Nr 163 , poz. 1349 ze zm.) . Sąd nie znalazł podstaw do odstępstwa od przewidzianej w art. 98 k.p.c. zasady odpowiedzialności za wynik procesu , na rzecz zasady słuszności z art. 102 k.p.c. Zastosowanie art. 102 k.p.c. wymaga ustalenia , że w sprawie zachodzi ,, wypadek szczególnie uzasadniony ” , przy czym przepis nie konkretyzuje w/w pojęcia , pozostawiając jego kwalifikację - przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności sprawy - sądowi. Ocena okoliczności występujących w danej sprawie winna prowadzić do przekonania , że obciążenie strony przegrywającej kosztami procesu na rzecz przeciwnika byłoby niesłuszne i niesprawiedliwe. Do okoliczności branych pod uwagę przez sąd przy ocenie przesłanek zastosowania przedmiotowego przepisu judykatura zalicza okoliczności związane z przedmiotem sporu , a zwłaszcza jego precedensowym charakterem oraz samym przebiegiem procesu , jak i okoliczności dotyczące stanu majątkowego strony. Podsumowując art. 102 k.p.c. powinien być zastosowany wówczas , gdy w okolicznościach danej sprawy obciążenie strony przegrywającej kosztami procesu przeciwnika byłoby rażąco niezgodne z zasadami słuszności. Nieprzystąpienie przez (...) Sp. z o.o. w S. do postępowania w charakterze powoda objęte było zwykłym ryzykiem prowadzenia procesu i nie może stanowić okoliczności wyjątkowej w rozumieniu art.102 k.p.c. /-/ SSR Maciej Mulewski