V GC 526/21 upr

Sąd Rejonowy w ToruniuToruń2022-11-21
SAOSGospodarczezobowiązaniaŚredniarejonowy
dzierżawaumowa ramowanieważność czynności prawnejchoroba psychicznazdolność do czynności prawnychKodeks cywilnykoszty postępowaniaelektroniczne postępowanie upominawcze

Sąd oddalił powództwo spółki o zapłatę czynszu dzierżawy, uznając umowę za nieważną z powodu złożenia oświadczenia woli przez pozwanego w stanie wyłączającym świadome działanie.

Powódka spółka akcyjna domagała się zapłaty zaległego czynszu dzierżawy komputera od pozwanego T.K. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc, że w chwili zawierania umowy był chory psychicznie i nie miał świadomości swoich działań. Sąd, opierając się na opinii biegłego psychiatry, uznał, że pozwany w dacie zawarcia umowy znajdował się w stanie wyłączającym świadome i swobodne podjęcie decyzji, co skutkowało nieważnością oświadczenia woli i umowy. W konsekwencji powództwo zostało oddalone.

Powódka (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. wniosła o zasądzenie od pozwanego T. K. kwoty 6 973,86 zł z tytułu umowy dzierżawy komputera. Spółka wskazała, że pozwany nie uiszczał czynszu za okres od lutego do sierpnia 2020 roku, co doprowadziło do natychmiastowego wypowiedzenia umowy i żądania zapłaty zaległych należności, zdyskontowanej wartości niezapłaconych czynszów, opłaty za wezwanie do zapłaty oraz opłaty za obsługę nieterminowej spłaty. Pozwany w sprzeciwie od nakazu zapłaty wniósł o oddalenie powództwa, argumentując, że zawarł umowę będąc chorym psychicznie i miał ograniczoną świadomość swoich działań. Dołączył dokumentację medyczną i opinię sądowo-psychiatryczną. Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego psychiatry, który potwierdził, że pozwany w dacie zawarcia umowy znajdował się w stanie uniemożliwiającym świadome i swobodne podjęcie decyzji i wyrażenie woli z powodu zaostrzenia psychotycznego. Sąd uznał umowę za nieważną na podstawie art. 82 Kodeksu cywilnego, co skutkowało oddaleniem powództwa. O kosztach postępowania orzeczono na rzecz powoda.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, oświadczenie woli złożone przez osobę, która z jakichkolwiek powodów znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli, jest nieważne.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na opinii biegłego psychiatry, która wykazała, że pozwany w dacie zawarcia umowy był w stanie zaostrzenia psychotycznego, co uniemożliwiało mu świadome i swobodne podjęcie decyzji. W związku z tym, na podstawie art. 82 Kodeksu cywilnego, oświadczenie woli pozwanego o zawarciu umowy zostało uznane za nieważne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

pozwany T. K.

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W.spółkapowód
T. K.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (5)

Główne

k.c. art. 82

Kodeks cywilny

Nieważne jest oświadczenie woli złożone przez osobę, która z jakichkolwiek powodów znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Dotyczy to w szczególności choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego, chociażby nawet przemijającego, zaburzenia czynności psychicznych.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.

u.k.s.c. art. 13 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Określenie wysokości opłaty sądowej.

u.k.s.c. art. 505 § 37

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Przepis dotyczący opłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym.

u.k.s.c. art. 19 § ust. 2 pkt 2

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Przepis dotyczący opłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwany w dacie zawarcia umowy znajdował się w stanie wyłączającym świadome i swobodne podjęcie decyzji i wyrażenie woli z powodu choroby psychicznej (schizofrenia w zaostrzeniu psychotycznym).

Odrzucone argumenty

Roszczenia powoda oparte na umowie dzierżawy, która została uznana za nieważną.

Godne uwagi sformułowania

w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli w stanie zaostrzenia psychotycznego obejmującego elementy zespołu paranoidalnego i hipermaniakalnego uniemożliwiające krytyczną ocenę wszelkich działań

Skład orzekający

Ryszard Kołodziejski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 82 Kodeksu cywilnego w kontekście choroby psychicznej wpływającą na ważność oświadczenia woli."

Ograniczenia: Każda sprawa o nieważność czynności prawnej z powodu stanu psychicznego musi być oceniana indywidualnie, z uwzględnieniem opinii biegłych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak poważne konsekwencje może mieć choroba psychiczna dla ważności umów i jak sąd chroni osoby niezdolne do świadomego działania. Jest to przykład zastosowania prawa cywilnego w kontekście ochrony praw osób z problemami zdrowotnymi.

Choroba psychiczna unieważniła umowę dzierżawy komputera – sąd po stronie pozwanego.

Dane finansowe

WPS: 6973,86 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V GC 526/21 upr WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 listopada 2022 r. Sąd Rejonowy w Toruniu V Wydział Gospodarczy w składzie: Przewodniczący: Sędzia Ryszard Kołodziejski Protokolant: st.sekr.sądowy Justyna Kołakowska po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2022 r. w Toruniu na rozprawie sprawy z powództwa (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. przeciwko T. K. o zapłatę I oddala powództwo; II kosztami postępowania poniesionymi przez powoda obciążyć powoda. Sygn. akt V GC 526/21 upr T. , dnia 5 grudnia 2022 UZASADNIENIE Powód (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. wniosła o zasądzenie na jej rzecz kwoty 6 973,86 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych od pozwanego T. K. z tytułu umowy umowy dzierżawy. Uzasadniając swoje stanowisko powodowa spółka wskazała, że łączyła ją z pozwanym umowa ramowa nr RUR/2020/01/007, której przedmiotem była dzierżawa komputera. Powód wskazał, że pozwany na mocy powyższej umowy był zobowiązany do uiszczania czynszu za dzierżawę w wysokości 281,67 zł miesięcznie w terminie dziesięciu dni od dnia wystawienia faktury przez powoda. Pozwany nie regulował zobowiązań czynszowych w okresie od lutego do sierpnia 2020 roku. W efekcie powód wypowiedział pozwanemu umowę ze skutkiem natychmiastowym i wezwał do zwrotu przedmiotu dzierżawy. Powód zaznaczył, że na mocy par. 2 ust. 23 umowy ramowej pozwany w przypadku zakończenia umowy przed upływem czasu jej trwania zobowiązany był do uiszczenia zdyskontowanej wartości niezapłaconych czynszów. Powód dochodził więc sumy niezapłaconych czynszów za okres od lutego do sierpnia 2020 roku w kwocie 1751,52 zł, zdyskontowanej opłaty w wysokości 4 801,19 zł, opłaty za wysłanie wezwania do zapłaty w kwocie 61,50 zł oraz opłaty za obsługę nieterminowej spłaty zadłużenia – 421,15 zł. Powód wskazał także, że wniósł pozew przed upływem trzech miesięcy od daty umorzenia postępowania w tożsamej sprawie w elektronicznym postępowaniu upominawczym prowadzonym w sprawie VI Nc-e (...) . Postanowieniem z dnia 20 marca 2021 roku wydanym w sprawie II Nc 3556/21 Referendarz Sądowy w Sądzie Rejonowym dla Warszawy – Mokotowa w W. przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Toruniu. Po przekazaniu sprawa została zarejestrowana w Sądzie Rejonowym w Toruniu pod sygnaturą akt V GNc 1620/21, a następnie V GC 526/21 upr. W dniu 15 lipca 2021 roku wydany został nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym zgodnie z żądaniem powoda. W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że zawarł umowę z powodem, lecz uczynił to będąc chorym psychicznie, a co za tym idzie miał ograniczoną świadomość działania podczas zawierania umowy. Pozwany wniósł w uzasadnieniu sprzeciwu o rozłożenie płatności na raty z uwagi na swoją aktualną sytuację materialną. Pozwany załączył do sprzeciwu odpisy dokumentów historii choroby, a także kopię opinii sądowo-psychiatrycznej wydanej w jego sprawie na zlecenie Sądu Rejonowego w Lipnie w sprawie III RNs 155/14. W odpowiedzi na sprzeciw powód podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, a także z ostrożności procesowej wniósł o dopuszczenie dowodu z opinii sądowo-psychiatrycznej na okoliczność ustalenia czy pozwany w dacie zawarcia umowy znajdował się w stanie umożliwiającym świadome i swobodne podjęcie decyzji i wyrażenie woli. Postanowieniem z dnia 24 marca 2022 roku Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego psychiatry w osobie K. B. na okoliczność ustalenia czy pozwany T. K. w dacie zawarcia umowy znajdował się w stanie umożliwiającym świadome i swobodnie podjęcie decyzji i wyrażenie woli. Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2022 roku Sąd przyznał Szpitalowi (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w L. kwotę 27,31 zł tytułem kosztów wykonania kserokopii dokumentacji medycznej pozwanego, którą to kwotę wyłożono tymczasowo ze środków Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Toruniu. Postanowieniem z dnia 22 września 2022 roku Sąd przyznał biegłemu sądowemu K. B. kwotę 1 242,07 zł tytułem wynagrodzenia za sporządzenie opinii z dnia 12 września 2022 roku. Sąd ustalił, co następuje. (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. zawarli w dniu 21 stycznia 2020 r. umowę ramową nr RUR/2020/01/007, której przedmiotem był najem komputera A. (...) 13. Na jej podstawie powód zobowiązał się do płacenia miesięcznego czynszu w wysokości 229 złotych netto. Pozwany odebrał przedmiot umowy w dniu 30 stycznia 2020 roku. ( dowód: - umowa ramowa RUR/2020/01/007 z dnia 21 stycznia 2020 roku wraz z załącznikami k. 20-23, - fakty bezsporne) Pozwany T. K. nie regulował jednak zobowiązań z tytułu czynszu. Pozwany nie uregulował czynszów za okres od lutego do sierpnia 2020 roku w kwocie 1751,52 zł. W związku z czym powódka wzywała go kilkukrotnie do zapłaty zaległych czynszów. Pozwany nie reagował na te czynności i w efekcie pismem z dnia 20 czerwca 2020 roku powodowa spółka rozwiązała umowę ze skutkiem natychmiastowym żądając jednocześnie w terminie trzech dni roboczych zwrotu przedmiotu umowy, a także uiszczenia w terminie 7 dni kwoty 6 841,91 zł. Powód oprócz zaległych czynszów, dochodził zdyskontowanej opłaty obliczonej na podstawie paragrafu 2 ust. 23 umowy w wysokości 4 801,19 zł, opłaty za wysłanie wezwania do zapłaty w kwocie 61,50 zł oraz opłaty za obsługę nieterminowej spłaty zadłużenia – 421,15 zł. ( dowód: - wezwania do zapłaty k. 17-18v, - pismo powoda z dnia 20 lipca 2020 roku k. 19-19v, - fakty bezsporne) Pozwany T. K. choruje przewlekle na schizofrenię. Był hospitalizowany psychiatrycznie w 2014 roku w szpitalu w L. , choć już uprzednio był leczony psychiatrycznie w PZP W. w okresie od 17 lipca do 4 października 2012 roku. Następnie był leczony w Poradni Psychiatrycznej dr K. A. i w (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością . W dacie zawierania umowy ramowej z powodową spółką, czyli w dniu 21 stycznia 2020 roku pozwany T. K. znajdował się w stanie uniemożliwiającym świadome i swobodne podjęcie decyzji i wyrażenie woli. W dacie podpisywania umowy był bowiem w stanie zaostrzenia psychotycznego obejmującego elementy zespołu paranoidalnego i hipermaniakalnego uniemożliwiające krytyczną ocenę wszelkich działań. Miał też błędną ocenę własnych możliwości, które znacznie chorobowo zawyżał. ( dowód: - opinia sądowo-psychiatryczna z dnia 12 września 2022 k. 170-181, - opinia sądowo-psychiatryczna wydana na zlecenie Sądu Rejonowego w Lipnie z dnia 3 lipca 2014 r. k. 71-72, - dokumentacja medyczna k. 73-83) Sąd zważył , co następuje. Sąd oparł powyższe ustalenia faktyczne na zgromadzonym w postępowaniu materiale dowodowym, który w zasadzie nie był ani kwestionowany przez którąkolwiek ze stron, ani nie wzbudził w sądzie podejrzeń co do wiarygodności. Wiarygodne były dokumenty dotyczące zawarcia umowy ramowej, jak i dokumentów dotyczących wezwań do zapłaty i wypowiedzenia umowy. Żadna ze stron nie kwestionowała zresztą stanu faktycznego odnośnie zawarcia i realizacji umowy. Również opinia sądowo-psychiatryczna z dnia 12 września 2022 roku jawi się w oczach sądu jako wiarygodna w związku z tym, że została sporządzona przez lekarza specjalistę z zakresu psychiatrii, a jej treść i szczegółowość wskazuje na rzetelne wykonanie. Poza tym i tak żadna ze stron nie kwestionowała treści tej opinii biegłego. Sąd uznał za wiarygodne także dokumenty dołączone przez pozwanego do sprzeciwu, a wskazujących na historię jego choroby. Zostały one sporządzone w formie i sposób wskazujący na prawdziwość, a nadto biegły sądowy także posiłkował się ich treścią tworząc opinię. Poza tym informacje z tychże dokumentów potwierdzone zostały właśnie przez wnioski zawarte w opinii biegłego. Zgodnie z art. 82 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (T.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1360 ze zm.), nieważne jest oświadczenie woli złożone przez osobę, która z jakichkolwiek powodów znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Dotyczy to w szczególności choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego, chociażby nawet przemijającego, zaburzenia czynności psychicznych. Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy, należy zauważyć, że w toku procesu okazało się, że pozwany złożył oświadczenie woli o zawarciu umowy ramowej z dnia 21 stycznia 2020 roku w stanie wyłączającym świadome i swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Tym samym oświadczenie to jest nieważne, a wraz z nim – także umowa, na mocy której pozwany wszedł w posiadanie komputera powodowej spółki. Tym samym powodowa spółka nie może dochodzić swoich roszczeń na podstawie zawartej z pozwanym umowy ramowej z dnia 21 stycznia 2020 roku. Powód co prawda w piśmie procesowym z dnia 2 listopada 2021 roku wskazuje, że pozwany proponuje realizację wpłat na poczet zadłużenia, wobec czego musiał mieć świadomość swoich czynów w czasie zawierania umowy, lecz wniosek ten jest niepoparty żadnymi argumentami, a nadto – sprzeczny z treścią opinii sądowo-psychiatrycznej sporządzonej w postępowaniu. Opinii, której żadna ze stron nie kwestionowała. Mając wszystko powyższe na uwadze i na podstawie powołanych przepisów prawa, sąd orzekł o oddaleniu powództwa. O kosztach procesu postanowiono po myśli art. 98 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (T.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1805 ze zm., dalej: k.p.c. ). Na koszty poniesione przez powoda w przedmiotowej sprawie składają się opłata sądowa w kwocie 400 złotych (ustalona na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych – T.j. Dz.U. z 2022 r., poz 1125 ze zm., dalej: u.k.s.c.), z której 100 złotych uiszczono w elektronicznym postępowaniu upominawczym w sprawie VI Nc-e (...) zgodnie z treścią art. 505 37 k.p.c. i 19 ust. 2 pkt 2 u.k.s.c., wydatki w kwotach 27,31 zł tytułem kosztów wykonania kserokopii dokumentacji medycznej pozwanego, a także 1 242,07 zł tytułem wynagrodzenia dla biegłego K. B. za sporządzenie opinii z dnia 12 września 2022 roku. Wydatki te zostały pokryte z uiszczonej przez powoda kwoty 1500 złotych tytułem zaliczki.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI