V GC 846/24

Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w WarszawieWarszawa2024-12-06
SAOSGospodarczetransakcje handloweŚredniarejonowy
transakcje handloweodsetki ustawowerekompensataustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniomkoszty odzyskiwania należnościfakturaprzedsiębiorcywindykacja

Sąd zasądził od pozwanej kwotę 646,28 zł wraz z odsetkami na rzecz powódki, uznając zasadność naliczenia odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych oraz rekompensaty za koszty odzyskiwania należności.

Powódka dochodziła zapłaty 646,28 zł z tytułu opóźnień w transakcjach handlowych, w tym odsetek ustawowych i rekompensaty za koszty odzyskiwania należności. Pozwana kwestionowała zasadność tych roszczeń, podnosząc m.in. brak podjęcia czynności windykacyjnych przez powódkę oraz posiadanie przez nią nadpłaty. Sąd uznał powództwo za zasadne, podkreślając, że prawo do odsetek i rekompensaty wynika bezpośrednio z ustawy, niezależnie od faktycznie poniesionych kosztów windykacji.

Powódka (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością domagała się zasądzenia od pozwanej D. S. kwoty 646,28 zł, obejmującej odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych oraz rekompensatę za koszty odzyskiwania należności. Sąd, opierając się na przepisach ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, stwierdził, że wierzycielowi przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie oraz rekompensata w wysokości 40 lub 70 euro, jeśli spełnione są warunki dotyczące spełnienia świadczenia przez wierzyciela i braku zapłaty w terminie przez dłużnika. Sąd uznał, że transakcje handlowe były dokumentowane odrębnymi fakturami, co uzasadniało naliczenie rekompensaty od każdej z nich. Odnosząc się do argumentów pozwanej dotyczących braku czynności windykacyjnych i posiadania nadpłaty, sąd stwierdził, że prawo do rekompensaty wynika z ustawy i nie jest uzależnione od faktycznego poniesienia kosztów windykacji. Sąd oddalił również zarzut naruszenia zasad współżycia społecznego w związku z nadpłatą, wskazując na jej niezwłoczny zwrot po wezwaniu. W konsekwencji, sąd uwzględnił powództwo w całości i zasądził od pozwanej na rzecz powódki zwrot kosztów procesu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wierzycielowi przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych oraz rekompensata, ponieważ prawo to wynika bezpośrednio z przepisów ustawy i nie jest uzależnione od faktycznego poniesienia kosztów windykacji.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, wskazując, że prawo do odsetek i rekompensaty powstaje z mocy prawa po spełnieniu określonych warunków, niezależnie od podjęcia czynności windykacyjnych przez wierzyciela.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uwzględniono w całości

Strona wygrywająca

powódka

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkapowódka
D. S. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą (...) S. dr n. med. D. S. ”osoba_fizycznapozwana

Przepisy (12)

Główne

k.c. art. 481 § 1 i 2

Kodeks cywilny

Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia. W przypadku braku oznaczenia stopy odsetek, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie.

u.p.n.o.t.h. art. 7 § 1

Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych

Wierzycielowi przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych, chyba że strony uzgodniły wyższe odsetki, za okres od dnia wymagalności świadczenia do dnia zapłaty, jeżeli wierzyciel spełnił swoje świadczenie i nie otrzymał zapłaty w terminie.

u.p.n.o.t.h. art. 10 § 1

Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych

Wierzycielowi przysługuje od dłużnika, bez wezwania, równowartość kwoty 40 lub 70 euro (w zależności od wartości świadczenia) jako rekompensata za koszty odzyskiwania należności.

k.p.c. art. 98 § 1, 11 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki ustawowe za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia.

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

Do niezbędnych kosztów procesu zalicza się koszty sądowe oraz koszty zastępstwa procesowego.

Pomocnicze

k.c. art. 353 § 1

Kodeks cywilny

Zobowiązanie polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie spełnić.

k.c. art. 354 § 1 i 2

Kodeks cywilny

Dłużnik powinien wykonać zobowiązanie zgodnie z jego treścią i w sposób odpowiadający jego celowi społeczno-gospodarczemu oraz zasadom współżycia społecznego, a także współdziałać przy jego wykonaniu.

k.c. art. 535 § 1

Kodeks cywilny

Przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść własność rzeczy i ją wydać, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić cenę.

k.c. art. 488 § 1

Kodeks cywilny

Przy sprzedaży jako umowie wzajemnej świadczenia stron powinny być spełnione równocześnie, chyba że umowa stanowi inaczej.

u.p.n.o.t.h. art. 11 § 1 pkt 2

Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych

Jeżeli świadczenie pieniężne jest spełniane częściami, uprawnienie do kwoty, o której mowa w art. 10 ust. 1, przysługuje odrębnie od niezapłaconej części.

k.p.c. art. 505 § 8 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

W sprawach, w których wartość przedmiotu sporu nie przekracza czterech tysięcy złotych, uzasadnienie wyroku ogranicza się do wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa.

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny z zasadami współżycia społecznego lub z przeznaczeniem tego prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo do odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych wynika z ustawy i nie jest uzależnione od faktycznie poniesionych kosztów windykacji. Rekompensata za koszty odzyskiwania należności przysługuje od każdej odrębnej transakcji handlowej. Zwrot nadpłaty po wezwaniu wyklucza naruszenie zasad współżycia społecznego.

Odrzucone argumenty

Powódka nie podjęła czynności windykacyjnych, więc nie przysługuje jej rekompensata. Powódka dysponowała nadpłatą, czerpiąc z niej korzyści, co uzasadnia żądanie odsetek i rekompensaty od powódki.

Godne uwagi sformułowania

wierzycielowi, bez wezwania, przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych jedynym warunkiem powstania prawa wierzyciela do rekompensaty jest nabycie prawa do odsetek w transakcjach handlowych nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny z zasadami współżycia społecznego

Skład orzekający

Anna Jermak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad naliczania odsetek i rekompensaty w transakcjach handlowych, niezależnie od faktycznych kosztów windykacji."

Ograniczenia: Dotyczy transakcji między przedsiębiorcami, gdzie wartość przedmiotu sporu nie przekracza 4000 zł (w kontekście ograniczonego uzasadnienia).

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem handlowym i windykacją, ponieważ potwierdza utrwalone zasady dotyczące odsetek i rekompensat w transakcjach handlowych, a także wyjaśnia kwestię nadpłat.

Odsetki i rekompensata w transakcjach handlowych: kiedy należą się bez względu na koszty windykacji?

Dane finansowe

WPS: 646,28 PLN

należność główna z odsetkami i rekompensatą: 646,28 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V GC 846/24 upr UZASADNIENIE Pozwem złożonym dnia 13 maja 2024 roku strona powodowa (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. domagała się zasądzenia od pozwanej D. S. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą (...) S. dr n. med. D. S. ” w B. kwoty 646,28 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w transakcjach handlowych od kwoty 520,85 zł od dnia 5 stycznia 2023 roku i z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwoty 125,43 zł od dnia 13 maja 2024 roku do dnia zapłaty oraz wniosła o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Sąd zważył co następuje: Zgodnie z art. 505 8 § 4 k.p.c. w sprawach, w których wartość przedmiotu sporu nie przekracza czterech tysięcy złotych, uzasadnienie wyroku ogranicza się do wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. Podstawę prawną żądania pozwu stanowią niżej wyjaśnione przepisy prawa przepisy art. 805 § 1 k.c. w zw. z art. 481 § 1 i 2 k.c. Zgodnie z art. 353 § 1 k.c. , zobowiązanie polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie spełnić. Dłużnik powinien wykonać zobowiązanie zgodnie z jego treścią i w sposób odpowiadający jego celowi społeczno-gospodarczemu oraz zasadom współżycia społecznego, a jeżeli istnieją w tym zakresie ustalone zwyczaje - także w sposób odpowiadający tym zwyczajom. W taki sam sposób powinien współdziałać przy wykonaniu zobowiązania wierzyciel ( art. 354 § 1 i 2 k.c. ). Przepis art. 535 § 1 k.c. Zgodnie z tym przepisem przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Przy sprzedaży jako umowie wzajemnej świadczenia stron powinny być spełnione równocześnie, chyba że m.in. z umowy stron wynika, że jedna ze stron obowiązana jest do wcześniejszego świadczenia ( art. 488 § 1 k.c. ). W niniejszej sprawie nie ulegało wątpliwości, iż Sąd miał do czynienia z transakcjami handlowymi zawartymi pomiędzy przedsiębiorcami w ramach wykonywanych działalności gospodarczych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 8 marca 2013 roku o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (dalej jako „ustawa”), Zgodnie zaś z art. 7 ust. 1 ustawy - z wyłączeniem transakcji, w których dłużnikiem jest podmiot publiczny - wierzycielowi, bez wezwania, przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych, chyba że strony uzgodniły wyższe odsetki, za okres od dnia wymagalności świadczenia pieniężnego do dnia zapłaty, jeżeli są spełnione łącznie następujące warunki: 1) wierzyciel spełnił swoje świadczenie; 2) wierzyciel nie otrzymał zapłaty w terminie określonym w umowie. W okolicznościach niniejszej sprawy bezsporne jest, że powódka sprzedała pozwanej określone każdorazowo w poszczególnych fakturach VAT towary, które zostały jej wydane, czemu pozwana nie zaprzeczała. Bezspornym pozostaje, że pozwana nie kwestionowała należności głównej oraz odsetek wskazanych przez powódkę, jak również ilość dni opóźnienia. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy, wierzycielowi od dnia nabycia uprawnienia do odsetek, o których mowa w art. 7 ust. 1 lub art. 8 ust. 1, przysługuje od dłużnika, bez wezwania, równowartość kwoty: 1) 40 euro - gdy wartość świadczenia pieniężnego nie przekracza 5000 złotych; 2) 70 euro - gdy wartość świadczenia pieniężnego jest wyższa niż 5000 złotych, ale niższa niż 50 000 złotych. Wobec tego, biorąc pod uwagę regulacje zawarte w przepisach art. 10 ust. 1 i art. 7 ust. 1 ustawy wskazać należy, że jedynym warunkiem powstania prawa wierzyciela do rekompensaty jest nabycie prawa do odsetek w transakcjach handlowych. Zatem skoro wierzyciel nabył prawo do odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych, to nabył również prawo do rekompensaty. Skoro zaś, jak wyżej wskazano strona powodowa miała uprawnienie do żądania odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych, mogła także skutecznie domagać się zasądzenia równowartości 40 euro od zapłaty po terminie płatności należności 3.324,02 zł wynikającej z faktury nr (...) z dnia 11 sierpnia 2022 roku oraz – równowartości 70 euro od zapłaty po terminie płatności należności 9.951,66 zł wynikającej z faktury nr (...) z dnia 21 sierpnia 2022 roku. Uwzględniając, że rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie dotyczy także odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty odsetek skapitalizowanych od dnia wytoczenia powództwa, wskazać należy, że Sąd orzekł na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c. Zgodnie z art. 481 § 1 k.c. jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Stosownie do § 2 powołanego przepisu, jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. W realiach niniejszej sprawy zawarcie i realizacja każdej kolejno zawieranej umowy następowało poprzez składanie zamówień przez pozwaną u powódki, zatem każde zamówienie należało zakwalifikować jako umowę sprzedaży. Każda transakcja sprzedaży była dokumentowana osobną fakturą, na której podstawie następowała dostawa towaru, i zapłata ceny przez pozwaną. Stąd każda kolejna faktura dokumentowała odrębną transakcję handlową, co uzasadniało naliczenie kwoty rekompensaty od każdej z tych dwóch faktur. Zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy, jeżeli strony transakcji handlowej zastrzegły w umowie, że świadczenie pieniężne będzie następować częściami, uprawnienie do kwoty, o której mowa w art. 10 ust. 1 ww. ustawy, oraz do zwrotu kosztów odzyskiwania należności, o których mowa w art. 10 ust. 2 ww. ustawy - przysługuje odrębnie od niezapłaconej części. W niniejszej sprawie świadczenie między stronami było spełniane częściami i sukcesywnie, w zależności od składanego zamówienia, w oparciu o dostarczane faktury VAT odpowiadające składanemu przez stronę pozwaną zamówieniu. Tym samym rekompensata za koszty odzyskiwania należności przysługuje od każdego świadczenia częściowego objętego fakturą VAT (tak Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z 27 lutego 2018 r. sygn. akt: V ACa 1107/17). W niniejszej sprawie pozwany uważał powództwo za niezasadne z uwagi na to, że powód nie podjął żadnych czynności windykacyjnych względem dłużnika, wywodząc dalej, iż skoro powód nie poniósł żadnych kosztów związanych z windykacją, to nie przysługują mu rekompensaty za koszty odzyskiwania należności. Pozostałe przesłanki rekompensaty nie były kwestionowane. Pozwana podniosła także, że powód przez okres czterech miesięcy dysponował nadpłatą w kwocie 3627,64 zł. dokonaną we wrześniu 2022 roku , czerpiąc z tego tytułu korzyści. Pozwana wezwała do zwrotu nadpłaty w dniu 10 stycznia 2023r., która została dokonana w dniu 20 stycznia 2023r. Dlatego powódka winna zwrócić dla pozwanej odsetki za brak niezwłocznego zwrotu nadpłaty w kwocie 193,90 zł. oraz rekompensaty koszty odzyskiwania należności w kwocie 187,92 zł. Stanowisko to jest nieprawidłowe. Jeszcze raz wskazać należy, że zgodnie zaś z art. 7 ust. 1 ustawy - z wyłączeniem transakcji, w których dłużnikiem jest podmiot publiczny - wierzycielowi, bez wezwania, przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych, chyba że strony uzgodniły wyższe odsetki, za okres od dnia wymagalności świadczenia pieniężnego do dnia zapłaty, jeżeli są spełnione łącznie następujące warunki: 1) wierzyciel spełnił swoje świadczenie; 2) wierzyciel nie otrzymał zapłaty w terminie określonym w umowie. Tymczasem przy świadczeniu nienależnym nie mamy do czynienia ze spełnieniem świadczenia, a zatem odsetki we wskazanej wysokości i rekompensata nie należą się pozwanej. Sąd nie zastosował też art. 5 kc. Co prawda powódka dysponowała kwotą wskazaną przez pozwaną przez okres 4 miesięcy, lecz po wezwaniu natychmiast kwotę tę zwróciła. Nie matu zatem naruszenia etyki biznesu i dobrych obyczajów kupieckich. W związku z tym powództwo należało uwzględnić w całości. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1, 1 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. Strona pozwana przegrała sprawę, co uzasadniało włożenie na pozwaną obowiązek zwrotu wszystkich kosztów procesu. Na zasądzoną kwotę 387 zł złożyły się następujące należności: - 270 zł tytułem wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika w osobie radcy prawnego na podstawie § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935); - 100 zł tytułem opłaty sądowej od pozwu; - 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Kwota ta została zasądzona wraz z wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, zgodnie z treścią brzmieniem art. 98 § 1 1 k.p.c. , w myśl którego, od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty. Mając na uwadze powyższe, na podstawie powołanych przepisów, orzeczono jak w części dyspozytywnej wyroku. Sędzia Anna Jermak ZARZĄDZENIE 1. Odnotować w systemie. 2. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi pozwanego. Sędzia Anna Jermak K. , dnia 6 grudnia 2024 roku

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI