V GC 425/24

Sygn. akt V GC 425/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 20 lutego 2025r. Sąd Rejonowy w Nowym Sączu, V Wydział Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący SSR Anna Dobosz Protokolant Paulina Kowalik po rozpoznaniu 20 lutego 2025r. w Nowym Sączu na rozprawie sprawy z powództwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L. przeciwko (...) Centrum (...) Samodzielny Publiczny Szpital (...) w K. o zapłatę I. 
        zasądza od pozwanego (...) Centrum (...) Samodzielny Publiczny Szpital (...) w K. na rzecz powoda (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L. kwotę 46 740,00 zł (czterdzieści sześć tysięcy siedemset czterdzieści złotych 00/100) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w transakcjach handlowych od 16 maja 2024r. do dnia zapłaty – solidarnie wraz z (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością w S. , co do której nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym z 26 czerwca 2024 roku, sygn. V GNc 960/24 uprawomocnił się; II. 
        w pozostałej części umarza postępowanie; III. 
        zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 5 937,00 zł (pięć tysięcy dziewięćset trzydzieści siedem złotych 00/100) tytułem częściowego zwrotu kosztów sądowych, wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty - solidarnie wraz z (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością w S. , co do której nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym z 26 czerwca 2024 roku, sygn. V GNc 960/24 uprawomocnił się; IV. 
        zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 1 800,00 zł (jeden tysiąc osiemset złotych 00/100) tytułem częściowego zwrotu kosztów sądowych, wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. Sygn. akt V GC 425/24 UZASADNIENIE wyroku z 20 lutego 2025 r. Strona powoda (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w L. w pozwie z dnia 12 czerwca 2024 r. wniosła o zasądzenie solidarnie od (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. – (generalny wykonawca) oraz (...) Centrum (...) Samodzielnego Publicznego Szpitala (...) w K. – (inwestor) kwoty 56.088,00 zł. przy czym strona powodowa domagała się aby pozwany (...) sp. z o.o. w S. zapłacił żądaną kwotę wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych liczonymi od kwoty 9 348,00 zł od 16 sierpnia 2023 roku do dnia zapłaty i od kwoty 46 740,00 zł od 24 lutego 2024 roku do dnia zapłaty, a pozwany (...) Centrum Zdrowia Dziecka im. (...) Samodzielny Publiczny Szpital (...) w K. z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 16 maja 2024 roku do dnia zapłaty. Pozew obejmował także roszczenie o solidarne zasądzenie na rzecz powoda kosztów procesu. W uzasadnieniu pozwu wskazano, że pozwanych łączyła umowa nr (...) której przedmiotem było wykonanie prac budowlano-instalacyjnych w ramach zadania „Poprawa jakości i dostępności świadczeń opieki zdrowotnej poprzez modernizację i rozbudowę infrastruktury obiektowej dla Szpitala” – dalej umowa główna. W zw. z umową główną, pozwany generalny wykonawca zawarł z powódką umowę podwykonawczą w dniu 21 lipca 2023 r. Przedmiotem tejże było wykonanie ogólnie ujmując dokumentacji projektowej dla zadania wykonanie prac budowlano-instalacyjnych dla Szpitala. Powódka wskazywała, iż wykonanie dokumentacji projektowej wchodziło w skład umowy głównej. W umowie podwykonawczej powódka z pozwaną ad 1 ustaliły należne wynagrodzenie w łącznej kwocie 467.400,00 zł. Umowa została zawarta do 15 grudnia 2023 r. Na podstawie umowy podwykonawczej powódka wystawiła 2 faktury vat. Pierwszą w dniu 1 sierpnia 2023 r. (...) na kwotę 196 308,00 zł. Generalny wykonawca opłacił FV w części tj. w kwocie 186 960,00 zł. Drugą w dniu 2 lutego 2024 r. (...) na kwotę 46 740,00 zł FV nie została zapłacona, choć generalny wykonawca uznał jej zasadność w piśmie z dnia 21 maja 2024 r. W dniu 29 września 2023 r. powódka przekazała pozwanym dokumentację projektową. Powódka wskazała, iż odpowiedzialność inwestora oparta jest na art. 647(1) kc. Powódka wzywała inwestora do zapłaty pismem z 7 maja 2024r., w którym termin płatności został określony na dzień 15 maja 2024 r. W uwzględnieniu żądania pozwu w 26 czerwca 2024 r. w sprawie V GNc 960/24 został wydany nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym. Nakaz zapłaty wobec pozwanej (...) sp. z o.o. w S. uprawomocnił się. Sprzeciw od powyższego nakazu wniósł inwestor (...) Centrum (...) Samodzielny Publiczny Szpital (...) w K. . Pozwany domagał się oddalenia powództwa i zasadzenia na jego rzecz kosztów postepowania. Pozwany Szpital kwestionował dochodzone roszczenie co do zasady i wysokości. Wskazał, iż rozliczył umowę główną z generalnym wykonawcą. Przeczył, by w sprawie miał zastosowanie art. 647(1) kc , wskazując iż solidarna odpowiedzialność inwestora wobec podwykonawców dot. umów o roboty budowlane, a przedmiotem umowy podwykonawczej były prace projektowe. Szpital wskazał, iż niedopłata z FV nr (...) wynika z zatrzymania przez generalnego wykonawcę 2% wynagrodzenia tytułem zabezpieczenia, za co inwestor nie odpowiada. Natomiast FV nr (...) została wystawiona przez powódkę po zakończeniu okresu trwania umowy podwykonawczej i po zakończeniu i rozliczeniu umowy głównej co miało miejsce w dniu 28 grudnia 2023 r. Zdaniem inwestora, po 15 grudnia 2023 r. na podstawie umowy podwykonawczej wobec generalnego inwestora nie mogły powstać żadne zobowiązania. Na dzień rozliczenia się szpitala z generalnym wykonawcą roszczenie z (...) nie było wymagalne. W piśmie z dnia 9 września 2024r., w odpowiedzi na sprzeciw powódka podtrzymała żądanie pozwu. Wskazała, iż dokumentacja projektowa jest częścią umowy o roboty budowlane, więc art. 647(1) kc ma zastosowanie i powód może domagać się od inwestora wynagrodzenia. Potrącona kaucja z (...) stanowiła część należnego wynagrodzenia z umowy podwykonawczej. Data wystawienia (...) nie ma znaczenia dla odpowiedzialności pozwanego jako inwestora. Bez wykonania dokumentacji projektowej nie można byłoby wykonać umowy głównej. Fakt rozliczenia się inwestora z wykonawcą nie zwalania go z odpowiedzialności wobec podwykonawcy. Na rozprawie w dniu 20 lutego 2025 r. powód cofał pozew co do kwoty 9348 zł z FV nr (...) jako należności podlegającej do zwrotu po okresie gwarancji. Sąd ustalił, następujący stan faktyczny: Pozwanych łączyła umowa nr (...) której przedmiotem było wykonanie prac budowlano-instalacyjnych w ramach zadania „Poprawa jakości i dostępności świadczeń opieki zdrowotnej poprzez modernizację i rozbudowę infrastruktury obiektowej dla Szpitala” – dalej umowa główna. W związku z umową główną pozwany generalny wykonawca zawarł z powódką umowę podwykonawczą w dniu 21 lipca 2023 r. Przedmiotem tejże było wykonanie ogólnie ujmując dokumentacji projektowej dla zadania ‘wykonanie prac budowlano-instalacyjnych dla Szpitala. W umowie podwykonawczej powódka z pozwaną ad 1 ustaliły należne wynagrodzenie w łącznej kwocie 467 400,00 zł. Umowa została zawarta do 15 grudnia 2023 r. Na podstawie umowy podwykonawczej powódka wystawiła 2 faktury. Pierwszą w dniu 1 sierpnia 2023 r. (...) na kwotę 196 308 zł. Generalny wykonawca opłacił FV w części, tj. w kwocie 186 960 zł. Niedopłata wynikała z zatrzymania przez generalnego wykonawcę 2% wynagrodzenia tytułem zabezpieczenia. Drugą w dniu 2 lutego 2024 r. (...) na kwotę 46 740 zł. FV nie została zapłacona, choć generalny wykonawca uznał jej zasadność w piśmie z dnia 21 maja 2024 r. po wezwaniu do zapłaty. W dniu 29 września 2023 r. powódka przekazała pozwanym dokumentację projektową. Powódka wzywała inwestora do zapłaty pismem z 7 maja 2024 r. w którym termin płatności został określony na dzień 15 maja 2024 r. Powódka wskazała, iż odpowiedzialność inwestora oparta jest na art. 647(1) kc. Inwestor odebrał roboty budowalne z umowy głównej i rozliczył umowę główną z generalnym wykonawcą co miało miejsce w dniu 28 grudnia 2023 r. (dowód: umowa podwykonawcza k. 18-26, FV k. 27 i k. 29, protokół częściowego odbioru k. 28, protokół końcowy k. 30, protokół przekazania dokumentacji k. 31-32, potwierdzenie przelewu k. 33-34, Wezwanie do zapłaty (...) k. 35-37, wezwanie do zapłaty skierowane do inwestora k. 38-42, pismo generalnego wykonawcy k. 43, potwierdzenia przelewu dot umowy głównej k. 78-83, protokół odbioru robót końcowy k. 84-86). Sąd powyższy stan faktyczny ustalił na podstawie dokumentów przedłożonych przez strony postepowania. W ocenie Sądu powyższe dokumenty w pełni zasługują na to, aby zostały ocenione jako wiarygodne, a ich prawdziwość nie była też kwestionowana przez strony. Okoliczności bezoporne Sąd ustalił na podstawie twierdzeń stron niniejszego postępowania, które nie spotkały się z zaprzeczeniem strony przeciwnej i dlatego mając na uwadze wynik całej sprawy Sąd uznał je za przyznane ( art. 230 k.p.c. ). Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2025 r. na zasadzie art. 458(10) kpc i art. 235(1) § 1 pkt 2 i 5 kpc sad pominął dowód z opinii biegłego z zakresu rachunkowości. Sąd stoi na stanowisku, że dowód ten wyłącznie skutkowałby przewłoką postępowania, a nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sporu stron. Sąd zwraca uwagę, że pozwany nie sprostał ciężarowi dowodu go obciążających go – w świetle zarzutów przez niego podnoszonych. Nie przedstawił bowiem umowy z generalnym wykonawcą, a tylko analiza tej umowy mogłaby być podstawą do przyjęcia, że prace projektowe nie są i nie były przedmiotem umowy obydwu pozwanych (k. 18 akt § 1 pkt 1 umowy). Z treści umowy o podwykonawstwo wynika jednak, że pozwani zawarli umowę o wykonanie robót w formule zaprojektuj - wybuduj. A więc prace projektowe prawdopodobnie były przedmiotem umowy głównej. Pozwany tego nie obalił. Ewentualnie mógł składać wniosek o dowód z opinii biegłego na wykazanie, że projekt opracowany przez powoda nie miał żadnego związku ze sprawą - ale to i tak tylko, gdyby przedstawił umowę główną własną z generalnym wykonawcą. Sąd zważył, co następuje: Generalny wykonawca przyznał, iż stronie powodowej na podstawie umowy podwykonawczej przysługuje roszczenie wynikające z FV nr (...) i nr FV nr (...) . W tym stanie sprawy, dla oceny odpowiedzialności solidarnej inwestora należało sięgnąć do normy art. 647(1) k.c. regulującej przedmiotowe zagadnienie. Zgodnie bowiem z przepisami z niej wynikającymi, inwestor odpowiada solidarnie z wykonawcą (generalnym wykonawcą) za zapłatę wynagrodzenia należnego podwykonawcy z tytułu wykonanych przez niego robót budowlanych, których szczegółowy przedmiot został zgłoszony inwestorowi przez wykonawcę lub podwykonawcę przed przystąpieniem do wykonywania tych robót, chyba że w ciągu trzydziestu dni od dnia doręczenia inwestorowi zgłoszenia inwestor złożył podwykonawcy i wykonawcy sprzeciw wobec wykonywania tych robót przez podwykonawcę (§ 1). Generalną zasadą jest zatem, iż inwestor ponosi odpowiedzialność za zapłatę wynagrodzenia należnego powodowi, jednakże odpowiedzialność ta nie ma charakteru niegraniczonego. Należy bowiem zważyć, iż zgodnie z § 3 przytoczonego artykułu, inwestor ponosi odpowiedzialność za zapłatę podwykonawcy wynagrodzenia w wysokości ustalonej w umowie między podwykonawcą a wykonawcą, chyba że ta wysokość przekracza wysokość wynagrodzenia należnego wykonawcy za roboty budowlane, których szczegółowy przedmiot wynika odpowiednio ze zgłoszenia albo z umowy, o których mowa w § 1 albo 2. W takim przypadku odpowiedzialność inwestora za zapłatę podwykonawcy wynagrodzenia jest ograniczona do wysokości wynagrodzenia należnego wykonawcy za roboty budowlane, których szczegółowy przedmiot wynika odpowiednio ze zgłoszenia albo z umowy, o których mowa w § 1 albo 2. Normy wyrażone w przytaczanych przepisach mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Nie budzi przy tym wątpliwości, iż nie jest dopuszczalna jakakolwiek ingerencja w obowiązki z nich wynikające, czy też w zdarzenia warunkujące ich powstanie (zob. Balwicka-Szczyrba Małgorzata (red.), Sylwestrzak Anna (red.), Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, opub. LEX/el. 2023). Pozwany nie twierdził, że nie ponosi odpowiedzialności solidarnej dlatego, że powód nie był mu zgłoszony jako podwykonawca. Nie twierdził, że nie miał możliwości zapoznać się z treścią umowy podwykonawczej. W sprawie sporne było, czy do roszczenia objętego pozwem ma zastosowanie art. 647(1) kc bowiem pozwana podnosiła, iż solidarna odpowiedzialność inwestora wobec podwykonawców dot. umów o roboty budowalne a zakresem umowy podwykonawczej były prace projektowe. Natomiast powódka, iż dokumentacja projektowa jest częścią umowy o roboty budowane więc art. 647(1) kc ma zastosowanie i powód może domagać się od inwestora wynagrodzenia. Zasadniczą kwestą jest to, jakie umowy o podwykonawstwo warunkują zastosowanie art. 647 1 k.c. Brzmienie przepisu  może wskazywać, że także umowa z podwykonawcą powinna być umową o roboty budowlane w rozumieniu art. 647 k.c. ; w przepisie tym jest mowa o robotach budowlanych wykonanych przez podwykonawcę. Jak jednak zauważono w piśmiennictwie, wielu podwykonawców świadczy swoje usługi na rzecz wykonawcy nie na podstawie umowy o roboty budowlane, lecz na podstawie umowy o dzieło. Podwykonawcy ci zasługują na ochronę wynikającą z art. 647 1 § k.c. nie mniej niż podwykonawcy świadczący swoje usługi na rzecz wykonawcy na podstawie umowy o roboty budowlane. Ostatecznie więc trzeba przyjąć, że wynikającą z art. 647 1 § 5 k.c. ochroną są objęci zarówno podwykonawcy spełniający swoje usługi na podstawie umowy o roboty budowlane, jak i podwykonawcy spełniający swoje usługi na podstawie umowy o dzieło. Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu do umów objętych rozszerzoną odpowiedzialnością inwestora zalicza się nie tylko umowy o roboty budowlane zawarte przez podwykonawcę, ale także umowy o dzieło, których rezultat (spełnione w wykonaniu umowy świadczenie) stał się składnikiem obiektu wykonywanego w ramach umowy o roboty budowlane zawartej z inwestorem. A takim składnikiem jest niewątpliwie dokumentacja projektowa. Pozwany nie podważył twierdzeń iż przedmiotem umowy głównej było opracowanie takiej dokumentacji. Niezależnie od powyższego, rację ma powód wskazując, iż dokumentacja projektowa jest częścią umowy o roboty budowane bowiem bez wykonania dokumentacji projektowej nie można byłoby wykonać umowy głównej. A ta została wykonana i rozliczona. Brak podstaw, aby a priori wykluczać z zakresu umów zawieranych przez wykonawcę z podwykonawcą, o których mowa w art. 647 1 k.c. , czynności prawnych, których przedmiotem jest wykonywanie przez podwykonawcę prac projektowych. (zob. Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2024 r. I CSK 4239/23,  Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 października 2008 r.I CSK 106/08 Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 3 września 2015 r. VI ACa 1326/14). Bez znaczenia w niniejszej sprawie jest również to, kiedy należność wynikającą z umowy o podwykonawstwo stała się wymagalna - przed czy po rozliczeniu umowy głównej. Nadto jak już została=o wskazane, generalny wykonawca potwierdził zasadność domagania się prze powódkę należności z (...) na kwotę 46 740 zł w piśmie z dnia 21 maja 2024 r. Powódka wzywała inwestora do zapłaty należności z (...) pismem z 7 maja 2024 r. w którym termin płatności został określony na dzień 15 maja 2024 r. Zatem w tym zakresie powództwo zasługiwało na uwzględnienie wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie ( art. 481 k.c. ) od dnia 16 maja 2024 r. O odsetkach za opóźnienie orzeczono na podstawie art. 481 k.c. Stosownie do tego przepisu wierzyciel może żądać odsetek, jeżeli dłużnik opóźnił się ze spełnieniem świadczenia. Dłużnik popada w opóźnienie - według zasady określonej w art. 455 k.c. jeśli nie spełnia świadczenia w terminie, w którym stało się ono wymagalne, także wówczas, gdy kwestionuje istnienie lub wysokość świadczenia. Zgodnie z ogólną regułą ( art. 455 k.c. ) dotyczącą wymagalności roszczenia związanego z opóźnieniem się dłużnika ze spełnieniem świadczenia pieniężnego ( art. 481 § 1 k.c. ), jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania. W tym stanie rzeczy Sąd doszedł do przekonania, że zmodyfikowane roszczenie powoda zasługuje na uwzględnienie w całości. Zasądzona należność jest należnością solidarną wraz z zobowiązaniem (...) sp. z o.o. w S. , wobec której nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym z 26 czerwca 2024 roku, sygn. V GNc 960/24 uprawomocnił się. Wobec częściowego cofnięcia roszczenia na rozprawie w tym zakresie postępowanie należało umorzyć. Co do kwoty umorzonej powód przegrał sprawę. O kosztach postępowania Sąd orzekł zgodnie z art. 98 kpc . Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu), a do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez r. pr. zalicza się jego wynagrodzenie, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Powództwo zostało uwzględnione w znacznej części, co do zasądzonej kwoty pozwany przegrał sprawę, dlatego też Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 5 937,00 zł tytułem częściowego zwrotu kosztów sądowych, wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. Zobowiązanie jest solidarnie wraz z zobowiązaniem (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. , co do której nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym z 26 czerwca 2024 roku, sygn. V GNc 960/24 uprawomocnił się. Sąd wobec częściowego przegrania sprawy przez powoda zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 1 800 zł tytułem częściowego zwrotu kosztów sądowych, wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.