V GC 351/22

Sąd Rejonowy w DzierżoniowieDzierżoniów2024-01-11
SAOSGospodarczezobowiązaniaŚredniarejonowy
zakaz konkurencjipodwykonawstwokara umownamiarkowanie karyprawo umówroboty budowlaneklauzule umowne

Sąd zasądził część kary umownej za naruszenie zakazu konkurencji, miarkując ją do kwoty 2 125,85 EUR z uwagi na rażące wygórowanie.

Powód domagał się od pozwanego zapłaty kary umownej w wysokości 10 000 EUR za naruszenie zakazu konkurencji, wynikającego z umowy o roboty budowlane. Pozwany zawarł umowę z podmiotem powiązanym z klientem powoda, co zdaniem powoda stanowiło naruszenie. Sąd uznał naruszenie zakazu konkurencji, jednakże uznał żądaną karę umowną za rażąco wygórowaną i miarkował ją do kwoty 2 125,85 EUR, biorąc pod uwagę wynagrodzenie pozwanego oraz okoliczności sprawy.

Powód R. D. pozwał W. S. o zapłatę kary umownej w wysokości 10 000 EUR, twierdząc, że pozwany naruszył zakaz konkurencji zawarty w umowie z dnia 4 maja 2020 r. Pozwany miał zawrzeć umowę z podmiotem powiązanym z klientem powoda, N. W., co zdaniem powoda stanowiło naruszenie postanowień umownych. Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie, Wydział V Gospodarczy, po rozpoznaniu sprawy, zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 2 125,85 EUR, oddalając powództwo w pozostałym zakresie. Sąd uznał, że pozwany naruszył zakaz konkurencji, który zabraniał mu pracy dla klienta powoda, nawet pośrednio, przez okres 12-24 miesięcy po zakończeniu umowy. Klientem powoda był N. W., który następnie założył spółkę (...) sp. z o.o. i z nią pozwany zawarł nową umowę. Sąd uznał, że pomimo formalnej odrębności spółki, jej powiązanie osobowo-kapitałowe z N. W. oznaczało pośrednie zawarcie umowy z klientem powoda. Jednakże, sąd uznał żądaną karę umowną za rażąco wygórowaną, stanowiąc niemal 50% wynagrodzenia pozwanego za okres współpracy z powodem. Na tej podstawie, zgodnie z art. 484 § 2 k.c., sąd miarkował karę umowną do kwoty 2 125,85 EUR, która stanowiła 10% sumy zlecenia, zgodnie z zapisem umowy. Sąd oddalił powództwo w pozostałej części, a także zasądził od powoda na rzecz pozwanego zwrot kosztów procesu w kwocie 1 586,64 zł, stosunkowo rozdzielając koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zawarcie umowy z podmiotem powiązanym osobowo-kapitałowo z klientem wykonawcy stanowi naruszenie zakazu konkurencji, nawet jeśli formalnie jest to inny podmiot.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że powiązanie spółki z o.o. z N. W. (klientem powoda) poprzez osobę N. W. jako jedynego udziałowca i prezesa zarządu, oznaczało pośrednie zawarcie umowy z klientem powoda, co naruszało zapisy umowy o zakazie konkurencji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zasądzenie części kary umownej i oddalenie powództwa w pozostałym zakresie

Strona wygrywająca

R. D. (w części)

Strony

NazwaTypRola
R. D.osoba_fizycznapowód
W. S. (S.)osoba_fizycznapozwany

Przepisy (9)

Główne

k.c. art. 483 § 1

Kodeks cywilny

Definicja i dopuszczalność zastrzeżenia kary umownej za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania niepieniężnego.

k.c. art. 484 § 1

Kodeks cywilny

Skutki zastrzeżenia kary umownej – wierzyciel otrzymuje ją bez względu na wysokość poniesionej szkody.

k.c. art. 484 § 2

Kodeks cywilny

Możliwość miarkowania kary umownej przez sąd w przypadku jej rażącego wygórowania lub znacznego wykonania zobowiązania.

Pomocnicze

k.c. art. 481 § 1

Kodeks cywilny

Zasądzenie odsetek ustawowych za opóźnienie.

k.c. art. 481 § 2

Kodeks cywilny

Określenie początku biegu odsetek ustawowych za opóźnienie.

k.p.c. art. 326 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wydanie wyroku na posiedzeniu niejawnym.

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za koszty procesu.

k.p.c. art. 98 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zakres kosztów podlegających zwrotowi.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Wzajemne zniesienie lub stosunkowe rozdzielenie kosztów procesu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez pozwanego zakazu konkurencji poprzez zawarcie umowy z podmiotem powiązanym z klientem powoda. Rażące wygórowanie kary umownej żądanej przez powoda.

Odrzucone argumenty

Brak wiedzy pozwanego o klientach powoda i o tym, że spółka (...) sp. z o.o. jest klientem powoda. Umowa z (...) sp. z o.o. nie potwierdza, że firma ta była klientem powoda. Powód nie wykazał, że (...) sp. z o.o. była jego klientem. Powód zataił informacje o negocjacjach z (...) sp. z o.o.

Godne uwagi sformułowania

pośrednio w jakiejkolwiek formie powiązanie osobowo-kapitałowe rażąco wygórowana właściwym miernikiem powinien być ten określony w § 15 ust.1 umowy na 10 % sumy zlecenia

Skład orzekający

Joanna Dams

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja klauzul zakazu konkurencji w umowach podwykonawczych, zasady miarkowania kar umownych, ocena powiązań kapitałowych w kontekście zakazu konkurencji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i konkretnych zapisów umownych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie zakazu konkurencji w relacjach podwykonawczych i zasady miarkowania kar umownych, co jest istotne dla przedsiębiorców działających w branży budowlanej.

Podwykonawca złamał zakaz konkurencji? Sąd miarkuje karę umowną do ułamka żądanej kwoty!

Dane finansowe

WPS: 10 000 EUR

kara_umowna: 2125,85 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V GC 351/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 stycznia 2024r. Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie Wydział V Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący : sędzia Joanna Dams po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2024r. w Dzierżoniowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa R. D. przeciwko W. S. ( S. ) o zapłatę 10 000 EUR I. 
        zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 2 125,85 EUR (dwa tysiące sto dwadzieścia pięć euro osiemdziesiąt pięć centów) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 2 marca 2021r. do dnia zapłaty; II. 
        oddala powództwo w pozostałym zakresie; III. 
        zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 1 586,64 zł (jeden tysiąc pięćset osiemdziesiąt sześć złotych sześćdziesiąt cztery grosze) tytułem zwrotu kosztów procesu, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. /sędzia Joanna Dams/ UZASADNIENIE wyroku z dnia 11 stycznia 2024r. Pozwem z dnia 2 września 2022r. R. D. domagał się od W. S. zapłaty kwoty 10 000 EUR wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 2 marca 2021r. do dnia zapłaty oraz kosztami procesu. Uzasadniając roszczenie powód podał, że w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej zawarł umowy z N. W. (jako zamawiającym) oraz z pozwanym W. S. (jako podwykonawcą) w zakresie wykonania robót budowlanych. Zgodnie z treścią zawartej przez strony umowy W. S. miał wykonać roboty elektryczne dla projektu budowlanego A. H. – mieszkaniówka S. .22, (...) D. . Powód zawarł umowy podwykonawcze o wykonanie robót budowlanych także z S. D. , E. W. , A. J. i D. K. , którym zlecił wykonanie robót elektrycznych dla ww. projektu budowlanego w D. . Współpraca pomiędzy stronami przebiegała prawidłowo do stycznia 2021r., kiedy to N. W. zawarł nowe umowy z podwykonawcami powoda, tj. z pozwanym W. S. , a także z E. W. , A. J. , D. K. oraz S. D. (wraz z podwykonawcą tej osoby S. S. ) i dopuścił ich do wykonywania robót elektrycznych w ramach ww. projektu budowlanego. Powód wskazywał, że podwykonawcy powoda w dniach 4-8 stycznia 2021r. przepracowali na jego rzecz po 50 godzin, podobnie jak w okresie 11-16 stycznia 2021r. (również po 50 godzin). Podwykonawcy wystawili powodowi faktury, na podstawie których domagali się zapłaty wynagrodzenia za wykonane prace elektryczne dla ww. projektu budowlanego według ustalonej stawki godzinowej. W styczniu 2021r. trwały negocjacje pomiędzy powodem a N. W. w przedmiocie zawarcia nowej umowy powoda ze spółką (...) (zamiast z N. W. jako osobą fizyczną, z którym dotychczas taką umowę miał powód), jednakże strony nie doszły do porozumienia i nie doszło do zawarcia nowej umowy z nowym podmiotem (...) sp. z o.o. , o czym wiedział pozwany W. S. . W dniu 30 stycznia 2021r. powód dowiedział się, że jego podwykonawcy zawarli z (...) sp. z o.o. umowy o wykonanie robót budowlanych dla ww. projektu budowlanego. N. W. miał im podnieść stawkę wynagrodzenia o 2 euro za godzinę w stosunku do stawek oferowanych przez powoda. Umowy te zostały antydatowane na 4 stycznia 2021r., co zdaniem powoda nie zmienia faktu, że w styczniu 2021r. podwykonawcy świadczyli usługi bezpośrednio na rzecz powoda, który z kolei świadczył je dla N. W. . Pozwem w niniejszej sprawie powód dochodził od pozwanego zasądzenia kary umownej, która wynikała z zawartego w umowie z dnia 4 maja 2020r. zakazu konkurencji . Zdaniem powoda pozwany W. S. naruszył wynikające z umowy postanowienia o zakazie konkurencji i zawarł umowę z (...) sp. z o.o. , której właścicielem jest N. W. , tj. z klientem powoda. Powód wskazywał przy tym, że pozwany zachował się nieetycznie względem powoda wykorzystując informacje, o których dowiedział się wykonując prace na zlecenie powoda, wobec czego zobowiązany jest zapłacić powodowi karę umowną w wysokości 10 000 EUR. W odpowiedzi na pozew pozwany domagał się oddalenia powództwa i zasądzenie od powoda zwrotu kosztów postępowania. Pozwany zarzucał, że powód domaga się zasądzenia dochodzonej pozwem kwoty na podstawie umowy z dnia 4 maja 2020r., zgodnie z brzmieniem której pozwany jako podwykonawca zobowiązał się nie pracować ani pośrednio, ani bezpośrednio w jakiejkolwiek formie w określonych w umowie okresach dla przedsiębiorstwa, które jest klientem powoda jako wykonawcy. W umowie jednak nie określono, co oznacza pojęcie „klient wykonawcy”, a także nie wymieniono tychże klientów. Pozwany zatem nie miał wiedzy odnośnie danych podmiotów będących klientami wykonawcy – powoda. Podnosił nadto, że umowa podwykonawcza z dnia 4 stycznia 2021r. zawarta pomiędzy pozwanym a (...) sp. z o.o. nie potwierdza, aby firma (...) sp. z o.o. była klientem powoda, a zatem pozwany nie naruszył zakazu konkurencji. Wskazywał, że N. W. jest wykonawcą (...) , a powód jest podwykonawcą N. W. na terenie Niemiec. Pozwany wyjaśniał, że zawarł umowę z (...) sp. z o.o. w dniu 4 stycznia 2021r. nie mając wiedzy i świadomości o toczącej się drogą mailową korespondencji pomiędzy N. W. jako prezesem nowopowstałej spółki a powodem. Pozwany zarzucał także, że powód nie wykazał, aby (...) sp. z o.o. była jego klientem – nie tylko nie przedłożył umowy łączącej go z (...) Elektrotechnik, ale co więcej powód sam twierdził, że do zawarcia umowy nie doszło. Zarzucał nadto, że powód nie poinformował pozwanego o toczących się rozmowach pomiędzy nim a (...) sp. z o.o. , zatajając ten fakt. W piśmie procesowym z dnia 24 maja 2024r. pozwany domagał się z ostrożności miarkowania kary umownej do kwoty 1 000 EUR w oparciu o przesłankę rażącego jej wygórowania, w szczególności w odniesieniu do wysokości wynagrodzenia, jakie otrzymał w ramach współpracy z (...) sp. z o.o. (3 130 EUR na podstawie faktury nr (...) ). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód R. D. prowadzi działalność gospodarczą w Republice Federalnej Niemiec pod adresem S. str. 50, (...) B. , numer podatkowy: St-nr: (...) , NIP: (...) . Pozwany W. S. prowadzi działalność gospodarczą pod firmą (...) w W. ( W. 42, (...)-(...) Ś. ). N. W. prowadzi działalność gospodarczą pod firmą (...) inż. N. W. w O. ( O. 34a, (...)-(...) M. ) od 8 czerwca 2017r. (status działalności: aktywny). N. W. jest nadto jedynym wspólnikiem i prezesem zarządu (...) sp. z o.o. z/s w S. . Rejestracja spółki w KRS nastąpiła w dniu 20 października 2020r. Dowód: - okoliczności bezsporne, - informacja z KRS nr (...) , k. 58-60 i 175-177v, - informacja z (...) , k. 61-62 v i 75-75v, - zeznania świadka N. W. , k.119v-121 i e-protokół k.124, W latach 2020-2021 w D. ’ie (Niemcy) realizowany był projekt budowy osiedla mieszkaniowego A. H. . Najpewniej generalnym wykonawcą tych robót była firma (...) . Zawarła ona umowę w zakresie (pod)wykonawstwa m.in. z N. W. , prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą (...) inż. N. W. . Osoba ta z kolei zawarła umowę podwykonawczą w zakresie robót elektrycznych z powodem R. D. , którego model biznesowy nie polegał na wykonywaniu umówionych prac siłami własnego przedsiębiorstwa, ale na poszukiwaniu do współpracy i zawieraniu umów z dalszymi podwykonawcami. W istotnym okresie powód pozyskał na takich zasadach do współpracy pozwanego W. S. , ale także S. D. (z jego podwykonawcą S. S. ), E. W. , A. J. i D. K. , wszystkich w zakresie branży elektrycznej. Dowód: - okoliczności bezsporne; - przesłuchanie pozwanego W. S. , k.122v. i e-protokół. W dniu 4 maja 2020r. w B. powód R. D. (jako wykonawca) zawarł z pozwanym W. S. (jako podwykonawcą) umowę o wykonanie robót budowlanych. Na jej podstawie powód zlecał pozwanemu wykonanie robót elektrycznych (§ 1 Umowy). Umowa została zawarta na czas nieokreślony, przy czym mogła być wypowiedziana, a nadto powód jako wykonawca mógł od niej odstąpić w terminie 7 dni, zaś wypowiedzenie wymagało wskazania przez wykonawcę ważnych przyczyn (§ 2 umowy). Umowa mogła być rozwiązana z zachowaniem miesięcznego okresu wypowiedzenia, a także ze skutkiem natychmiastowym za obopólną zgodą stron lub w przypadku rażącego niewywiązywania się z obowiązków przez którąkolwiek ze stron (w przypadku braku uiszczenia zobowiązań finansowych) (§ 9 Umowy). Wynagrodzenie miało być wypłacane podwykonawcy według stawek godzinowych ustalonych w wysokości 17 euro (netto) (§ 7 Umowy). Pozwany jako podwykonawca zobowiązał się nie pracować ani pośrednio, ani bezpośrednio w jakiejkolwiek formie do 24 miesięcy po zakończeniu zawartej umowy lub - gdy poszczególne zlecenia zostaną zakończone - przynajmniej do 12 miesięcy po zakończeniu ostatniego zlecenia dla przedsiębiorstwa, które jest klientem wykonawcy – powoda. Podwykonawcy nie wolno było także wykorzystywać wspólnie powierzonych informacji bez wyraźnej pisemnej zgody wykonawcy i/lub wykonanego przedmiotu umowy lub wykorzystywać tego dla siebie, czy też proponować innym przedsiębiorstwom jako ich wykonawca (§ 13 Umowy). W przypadku naruszenia powyższych zakazów podwykonawca zobowiązany był do zapłaty kary umownej w wysokości 10% sumy zlecenia wykonania robót budowlach brutto, ale najmniej w kwocie 10 000 euro za każdy przypadek naruszenia postanowień umowy na rzecz wykonawcy (§ 15 Umowy). Umowa przewidywała nadto zakaz zawierania umów z pracownikami drugiej strony pośrednio oraz bezpośrednio w okresie 2 lat od daty zakończenia zawartej umowy. Za każdy przypadek naruszenia tego zakazu strona naruszająca miała zapłacić drugiej karę umowną w wysokości dwóch wynagrodzeń rocznych brutto tego pracownika (§ 16 Umowy). Dowód: - umowa o wykonanie robót budowlanych z dnia 4 maja 2020r., k. 13-18. W dniu 1 września 2020r. w O. N. W. (jako zleceniodawca) i powód R. D. (jako zleceniobiorca) zawarli umowę zlecenie nr (...) do umowy podwykonawczej nr (...) . Na jej mocy N. W. zlecił powodowi wykonanie robót elektrycznych dla projektu budowlanego A. H. – mieszkaniówka/ S. .22, (...) D. (jeden z zakresów/ etapów budowy tego osiedla). Powód zobowiązał się rozpocząć realizację robót w dniu 1 września 2020r. i zakończyć je w dniu 31 maja 2021r. Powód zobowiązany był nadto do utrzymania 6 osób na powyższym projekcie, z możliwością podniesienia do 8 osób w zależności od harmonogramu (§ 1 umowy). Wartość zamówienia wynosiła 70 000 euro. Rozliczenia i płatność odbywać się miały zgodnie z obmiarem po ustalonych cenach jednostkowych. Wynagrodzenie miało być wypłacane powodowi jako zleceniobiorcy za wykonane prace co dwa tygodnie na podstawie podpisanych obmiarów prac oraz kart obecności. Wyceny poszczególnych prac zawarte był w cenniku, stanowiącym załącznik nr 1 do umowy (§ 5 Umowy). Umowa przewidywała możliwość wypowiedzenia jej przez każdą ze stron w dowolnym momencie. Okres wypowiedzenia wynosił 30 dni, przy czym zerwanie umowy przez zleceniodawcę bez zachowania okresu wypowiedzenia było możliwe w przypadku poważnych naruszeń pracowników zleceniobiorcy, nieusprawiedliwionych nieobecności, przestojów w pracach, wycofania pracowników (§ 15 Umowy). Zgodnie z treścią umowy powód jako zleceniobiorca działał w stosunku do obiektu objętego umową wyłącznie jako podwykonawca firmy (...) i nie mógł nawiązywać żadnych stosunków handlowych z klientem zleceniodawcy lub głównym wykonawcą prac oraz firmami i/lub osobami połączonymi ze zleceniodawcą umowami i kontraktami lub jakąkolwiek formą wiążącą. Dotyczyło to także zdradzenia danych klienta zleceniodawcy innej firmie podwykonawczej i próby ominięcia w ten sposób zleceniodawcy. Wszelkie formy oszukania zleceniodawcy i pominięcia go w drodze handlowej z jego klientem miały być rozumiane jako złamanie paragrafu lojalnościowego i miały podlegać karze finansowej w wysokości 40 000 euro. Obowiązkowi lojalności podlegać mieli także podwykonawcy powoda jako zleceniobiorcy – nawiązanie przez podwykonawcę zleceniobiorcy bezpośredniej współpracy na jakiejkolwiek drodze handlowej z klientem zleceniodawcy stanowić miało złamanie zasady lojalności i podlegało zastosowaniu kary finansowej. Po stronie powoda jako zleceniobiorcy leżało zabezpieczenie się przed nawiązaniem takiej współpracy przez jego podwykonawców (§ 16 Umowy). Dowód: - umowa zlecenie nr (...) z dnia 1 września 2020r. , k. 8-12. Powód w ramach w/w „zlecenia” zawarł umowy o wykonanie robót budowlanych z następującymi firmami: 1. S. D. , ul. (...) , (...)-(...) W. , 2. Usługi (...) , C. 36a, (...)-(...) S. , 3. A. J. PV, ul. (...) , (...)-(...) W. , 4. D. K. , (...) , (...)-(...) R. , 5. S. D. (...) , ul. (...) , (...)-(...) W. , którym zlecił wykonanie robót elektrycznych dla projektu budowlanego A. H. – mieszkaniówka S. .22, (...) D. . Podwykonawcy powoda świadczyli usługi osobiście, z tym że S. D. - oprócz osobistego wykonywania umowy - miał swojego podwykonawcę S. S. . Wynagrodzenie miało być płatne podwykonawcom powoda na podstawie przepracowanych godzin, które miały być dokumentowane listami godzin, na podstawie których podwykonawcy wystawiali powodowi faktury. Podwykonawcy uzupełniali listy godzin, w których wpisywali godziny pracy, a następnie wystawiali faktury powodowi, na podstawie których powód wypłacał im wynagrodzenie. Powód zaś wystawiał fakturę N. W. . Rozliczenia wszystkich godzin pracy przesyłane były powodowi i N. W. – podwykonawcami wyznaczonymi do kontaktu z powodem i N. W. oraz do przesyłania rozliczeń godzin pracy (list obecności) był pozwany W. S. i S. D. . W dniu 13 stycznia 2021r. i w dniu 19 stycznia 2021r. S. D. przesłał powodowi listy obecności/listy godzin za okres od 11 do 17 stycznia 2021r., zgodnie z którymi pozwany przepracował w tym okresie na rzecz powoda 50 godzin . Dowód: - okoliczności bezsporne, - korespondencja e-mail zawierająca listę obecności/listę godzin, k. 44-47, - faktury VAT wystawiane przez pozwanego w ciężar powoda, k. 144-154, - zeznania świadka S. D. , k. 135- 136 i e-protokół k. 137, - przesłuchanie powoda R. D. , k. 121-122 i e-protokół k. 124, - przesłuchanie pozwanego W. S. , k. 122-123 i e-protokół k. 124. Z końcem grudnia 2020r. wygasał kontrakt N. W. , prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą (...) inż. N. W. , z firmą (...) , tj. N. W. zdecydował, że od 1 stycznia 2021r. będzie kontynuował współpracę z niemiecką spółką – dotyczącą wykonania kolejnych etapów budowy osiedla (...) – w innej formie prawnej, tj. jako jedyny wspólnik oraz prezes zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (...) z/s w S. . W tym celu doprowadził w dniu 20 października 2020r. do rejestracji tej spółki w KRS pod nr (...) . W związku z w/w zmianą na przełomie roku 2020 i 2021 N. W. negocjował z R. D. zawarcie nowej umowy. Powód nie informował o tych negocjacjach swoich podwykonawców, gdyż uważał, że to nie ich sprawa, a zawarcie nowej umowy stanowi jedynie formalność. Dowód: - okoliczności bezsporne, - zeznania świadka N. W. , k.119v.-121 i e-protokół, - przesłuchanie powoda R. D. , k.121-122 i e-protokół k.124, - informacja z KRS nr ,  k. 58-60 i 175-177v . Przede wszystkim w celu ułatwienia przekraczania granicy w okresie pandemii (...) 2 N. W. oświadczył na piśmie w dniu 16 października 2020r., że firma (...) , S. str. 50, (...) B. , St-nr: (...) świadczy usługi na terenie Niemiec w ramach umowy zawartej z P. inż. N. W. w O. . Jednocześnie zaświadczał, że firma (...) inż. N. W. w O. jest wykonawcą prac dla firmy (...) , L. S. . 600, (...) E. , do której firma (...) inż. N. W. w O. otrzymała zlecenie na wykonanie prac w ramach współpracy międzynarodowej pod adresem S. .22, (...) D. . W dniu 29 grudnia 2020r. N. W. złożył powodowi podobne oświadczenie, że firma (...) , S. str. 50, (...) B. , St-nr: (...) pracuje w Niemczech na kontrakcie z firmą (...) sp. z o.o. w O. . Jednocześnie zaświadczał, że firma (...) sp. z o.o. w O. jest zleceniobiorcą dla przedsiębiorstwa (...) .22, (...) D. . Dowód: - oświadczenie N. W. z dnia 16 października 2020r., k. 42. - oświadczenie N. W. z dnia 29 grudnia 2020r. w języku niemieckim wraz z tłumaczeniem na język polski, k. 43 i 114, - zeznania świadka N. W. , k.119v-121 i e-protokół k.124. W ramach prowadzonej współpracy P. inż. N. W. i powód prowadzili korespondencję e-mail. W dniu 11 grudnia 2020r. pracownica P. (wiadomość od (...) ) informowała powoda o zakwaterowaniu dla jego podwykonawców w styczniu 2021r. celem dalszych prac dla ww. projektu budowlanego – w dniu 3 stycznia 2021r. (tj. po przerwie świątecznej) podwykonawcy mieli wrócić do tych samych mieszkań, w których zamieszkiwali poprzednio. W dniu 31 grudnia 2020r. powód otrzymał wiadomość e-mail (wiadomość od „inż. N. P. ”) zawierającą dwie umowy – UZ czyli umowę zlecenia tj. każdorazowo umowa zlecenia na daną budowę oraz (...) ogólna umowa ramowa podwykonawcy, która podpisywana była tylko raz i miała służyć do ogólnej współpracy. Stawką godzinową było 20 euro. Powód zarzucał N. W. , że podpisał już na jego wniosek kilka umów, przy czym warunki wskazane w każdej kolejnej umowie są coraz mniej korzystne dla powoda. W wiadomości e-mail z dnia 6 stycznia 2021r. (wiadomość od „inż. N. P. ”) N. W. informował powoda, że zlecenie firmy (...) przeszło na spółkę z o.o., która jest nowym podmiotem gospodarczym, wobec czego muszą zawrzeć nową umowę. Informował przy tym, że poprzednia umowa powoda z jego „prywatną firmą” tj. P. inż. N. W. zakończyła się i została powodowi wypowiedziana, a „Pani M. przesłała Panu wypowiedzenie umowy z informacją, że przechodzimy na spółkę i wyślemy Panu nową umowę”. Wskazywał nadto, umowa ciągle jest doprecyzowywana, a nadto przesłał powodowi poprawioną umowę (projekt). Powód przesłał N. W. swoje uwagi do przesłanego mu projektu umowy, w tym także w zakresie podwyżek stawek godzinowych oraz tzw. „lojalnościówki” (zakazu konkurencji). W dniu 18 stycznia 2021r. N. W. kontaktował się z powodem w zakresie dalszych negocjacji co do zawarcia między nimi nowej umowy, przy czym nie zgodził się na dopisanie do niej klauzuli lojalnościowej, tj. zobowiązania do niezawierania przez którąkolwiek stronę umów w sposób pośredni lub bezpośredni z pracownikami/podwykonawcami drugiej strony w terminie dwóch lat trwania jak i zakończeniu umowy - w razie naruszenia tego zobowiązania kara umowna miała wynosić 20 000 euro. N. W. informował nadto, że nie może podnieść żadnych wynagrodzeń. Wskazał, że oczekuje na decyzję powoda „czy zostają Panowie na zleceniu, czy rezygnują”, bo „w takim przypadku muszę szukać ludzi do pracy”. Prowadzone w styczniu 2021r. negocjacje pomiędzy (...) sp. z o.o. z powodem R. D. w zakresie nowych warunków współpracy nie doprowadziły do konsensusu i zawarcia umowy. Dowód: - korespondencja e-mail, k. 19-41, - zeznania świadka N. W. , k.119v-121 i e-protokół k.124, - przesłuchanie powoda R. D. , k.121-122 i e-protokół k.124. Wobec zakończenia projektu przez R. D. , który wykonywała firma (...) ( P. inż. N. W. ), a nadto wobec braku porozumienia w zakresie nowych warunków współpracy i braku zawarcia umowy przez powoda i (...) sp. z o.o. , N. W. zapłacił powodowi wynagrodzenie z tytułu wystawionych faktur i zakończył współpracę. Po zakończeniu współpracy z powodem, w pierwszej połowie stycznia 2021r. N. W. kontaktował się z pozwanym i informował go, że „spółka przejęła te prace” i że powód nie zawarł umowy z nim jako spółką. N. W. zaoferował podwykonawcom powoda – nie uprzedzając o tym R. D. - nieco wyższe wynagrodzenie niż powód – stawka godzinowa była o 2-4 euro wyższa niż u powoda, a następnie z tymi podwykonawcami, którzy byli zainteresowani „odejściem od powoda”, zawierał nowe umowy. Podwykonawcami, którzy wyrazili chęć współpracy z N. W. (zamiast z powodem) był m.in. pozwany W. S. . Pozwany nie informował powoda o zawarciu umowy z N. W. . Nie wystawił nadto powodowi faktury za styczeń 2021r. Dowód: - zeznania świadka N. W. , k.119v-121 i e-protokół k.124, - zeznania świadka S. D. , k.135- 136 i e-protokół k.137, - przesłuchanie powoda R. D. , k.121-122 i e-protokół k.124, - przesłuchanie pozwanego W. S. , k. 122-123 i e-protokół k.124. Pomiędzy W. S. (jako podwykonawcą) a (...) sp. z o.o. (jako zleceniodawcą) zawarta została umowa ramowa podwykonawcza nr (...) -2021-P. Umowa datowana była na dzień 4 stycznia 2021r. i została zawarta na czas oznaczony tj. od 4 stycznia 2021r. do 23 maja 2021r. (§ 1 Umowy). W rzeczywistości zawarto ją najpewniej pod koniec stycznia 2021r. (skoro do 17 stycznia 2021r. pozwany pracował na rzecz powoda, co potwierdził swoim podpisem na liście obecności). Przedmiotem tejże umowy było wykonywanie na terytorium państw członkowskich UE, (...) lub Szwajcarii, na podstawie umów zawartych z zagranicznymi kontrahentami, prac w zakresie wskazanym każdorazowo w zamówieniu/zleceniu do umowy podwykonawstwa, stanowiącym integralną część umowy (§ 2 Umowy). Stawka wynagrodzenia ustalana miała być każdorazowo w zamówieniu/zleceniu do umowy podwykonawstwa, stanowiącym integralną część umowy. W. S. , w ramach zawartej umowy, wykonywał usługi elektryczne na rzecz (...) sp. z o.o. Z tego tytułu wystawił w dniu 28 stycznia 2021r. fakturę VAT nr (...) na kwotę 3 130 euro, uiszczoną w całości przez ww. spółkę w dniu 15 lutego 2021r. Dowód: - umowa ramowa podwykonawcza nr (...) -2021-P z dnia 4 stycznia 2021r., k. 53-55, - korespondencja e-mail zawierająca listę obecności/listę godzin, k. 44-47, - faktura VAT nr (...) z dnia 28 stycznia 2021r., k. 56, - potwierdzenie transakcji z dnia 15 lutego 2021r., k. 57. - zeznania świadka N. W. , k.119v-121 i e-protokół k.124, - przesłuchanie pozwanego W. S. , k. 122-123 i e-protokół k.124. W dniu 30 stycznia 2021 r. powód powziął informację (od podwykonawcy A. J. ), że W. S. „przeszedł” do N. W. . Pismem z dnia 17 lutego 2021r. powód wezwał pozwanego W. S. do zapłaty kwoty 10 000 euro z tytułu kary umownej wynikającej z naruszenia przez pozwanego § 13 i 15 umowy z dnia 4 maja 2020r., polegającego na zawarciu umowy z (...) sp. z o.o. , której właścicielem jest N. W. . Dowód: - wezwanie do zapłaty z dnia 17 lutego 2021r. wraz z potwierdzeniem odbioru,  k. 48-52, - przesłuchanie powoda R. D. , k.121-122 i e-protokół k.124. W okresie od 4 maja 2020r. do 31 grudnia 2020r. pozwany pracując dla powoda uzyskał wynagrodzenie w wysokości 21 258,50 EUR. Dowód: -  faktury na k.144-154. Sąd zważył, co następuje: Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w części co do kwoty 2 125,85 EUR. W przekonaniu Sądu powództwo było usprawiedliwione co do zasady, a zarzuty pozwanego, dotyczące braku umownej podstawy do naliczania kary w związku z naruszeniem przez pozwanego zakazu konkurencji, nie mogły skutecznie podważyć roszczenia powoda. Do umowy stron znajdowało zastosowanie prawo materialne polskie (bezsporne). Zgodnie z art.483 § 1 k.c. można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna) . Wówczas – zgodnie z art.484 k.c. - w razie niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania kara umowna należy się wierzycielowi w zastrzeżonej na ten wypadek wysokości bez względu na wysokość poniesionej szkody. Jeżeli jednak zobowiązanie zostało w znacznej części wykonane, dłużnik może żądać zmniejszenia kary umownej; to samo dotyczy wypadku, gdy kara umowna jest rażąco wygórowana. Jak wynikało z postanowień zawartej przez strony w dniu 4 maja 2020r. umowy, która regulowała również zasady dotyczące poufności i wzajemnej lojalności (§ 13-16 na k.17-18), pozwany jako podwykonawca zobowiązał się nie pracować ani pośrednio , ani bezpośrednio w jakiejkolwiek formie do 24 miesięcy po zakończeniu zawartej umowy lub - gdy poszczególne zlecenia zostaną zakończone - przynajmniej do 12 miesięcy po zakończeniu ostatniego zlecenia dla przedsiębiorstwa, które jest klientem wykonawcy – powoda. Podwykonawcy nie wolno było także wykorzystywać wspólnie powierzonych informacji bez wyraźnej pisemnej zgody wykonawcy i/lub wykonanego przedmiotu umowy lub wykorzystywać tego dla siebie, czy też proponować innym przedsiębiorstwom jako ich wykonawca (§ 13 Umowy). W przypadku naruszenia powyższych zakazów podwykonawca zobowiązany był do zapłaty kary umownej w wysokości 10% sumy zlecenia wykonania robót budowlach brutto, ale najmniej w kwocie 10 000 euro za każdy przypadek naruszenia postanowień umowy na rzecz wykonawcy (§ 15 Umowy). Pozwany podawał w sprawie, że nie znał listy klientów powoda i nie wiedział, czy jest na niej spółka (...) , która ostatecznie – jak się okazało – takim klientem powoda nie była. Niemniej pozwany nie kwestionował, iż miał wiedzę, że „klientem” powoda był N. W. , gdyż na budowie w Niemczech to właśnie z nim kontaktowali się wszyscy podwykonawcy powoda i to on pełnił nadzór nad ich robotami, zaś R. D. sprawował defacto rolę pośrednika, choć jego zobowiązanie względem N. W. dotyczyło robót budowlanych, nie zaś usług pośrednictwa. Pozwany W. S. podał wprost w swoich zeznaniach, że przed procesem nigdy nie widział powoda. Nadto należało mieć na uwadze, że podwykonawcy powoda nie wiedzieli wprawdzie o negocjacjach prowadzonych na przełomie lat 2020 i 2021 pomiędzy powodem a N. W. , czy też raczej spółką (...) , jednakże pozwany przyznał w swoim przesłuchaniu, że do końca 2020r. ufał panu D. , a później zaufał panu W. , który wzbudził w nim obawę co do możliwości dalszego zarobkowania, a który nadto zaoferował mu wyższą stawkę od powoda i przedstawił, że (...) sp. z o.o. to inna firma niż P. inż. N. W. i nie powinno być problemu z zakazem konkurencji. Sąd miał także na uwadze zeznania świadka S. D. , który odpowiadał na budowie za kwestie administracyjne (sporządzał listy obecności), a który podał wprost, że podwykonawcy większą grupą odeszli od pana D. , gdyż zaproponowano im wyższe stawki w innej firmie. Przy tym podpisując umowę z N. W. (już jako prezesem zarządu spółki (...) Elektrotechnik) „rozmawiali o tym, co się stało i każdy jakoś tam przytakiwał, że naruszyli zasadę konkurencji. To były dla nich trudne chwile”. Stwierdzić należy, że odejście podwykonawców od powoda znacząco obniżyło jego pozycję negocjacyjną w rozmowach dotyczących zawarcia nowej umowy ze spółką (...) , czemu niewątpliwie miał zapobiegać zawarty w umowie zakaz konkurencji. Jednocześnie Sąd miał na uwadze, że w pierwszej połowie stycznia 2021r. pozwany i inni podwykonawcy pracowali na istotnej budowie faktycznie na rzecz powoda (co potwierdzają listy obecności dołączone do pozwu), pomimo czego następnie na ten sam okres (od 4 stycznia 2021r.) zawarli umowy (antydatowane) z (...) sp. z o.o. (...) sp. z o.o. w dniu 29 grudnia 2020r. złożyła oświadczenie, że firma (...) , S. str. 50, (...) B. , St-nr: (...) pracuje w Niemczech na kontrakcie z firmą (...) sp. z o.o. – co nastąpiło w celu ułatwienia przekraczania granicy w okresie pandemii koronawirusa, a jednocześnie powodowane było oczekiwanym rychłym zakończeniem negocjacji z powodem co do zawarcia nowej umowy. Jednocześnie nowa spółka zaświadczała, że firma (...) sp. z o.o. w O. jest zleceniobiorcą przedsiębiorstwa (...) .22, (...) D. - choć w tamtej dacie (29 grudnia 2020r.) jeszcze tak formalnie nie było. Wszystkie wyżej przedstawione okoliczności pokazują, że pomimo oczywistej formalnej odrębności firmy (...) inż. (...) sp. z o.o. ich powiązanie osobą N. W. miało charakter determinujący ocenę, że zawarcie przez W. S. w styczniu 2021r. umowy ze spółką (...) było w istocie pośrednim zawarciem umowy w okresie ochronnym z N. W. , który był jedynym udziałowcem tej spółki i dodatkowo prezesem jej zarządu. Sformułowanie „pośrednio w jakiejkolwiek formie”, zawarte w § 13 ust.1 umowy z dnia 4 maja 2020r., odnosi się bowiem zdaniem Sądu do wszelkich powiązań osobowo-kapitałowych, które prowadzą ostatecznie do klienta powoda – a tak było w niniejszej sprawie. Dlatego w ocenie Sądu zachowanie pozwanego naruszyło powołany zapis umowy, w związku z czym pozwany zobowiązany jest do zapłaty na rzecz powoda kary umownej określonej w § 15 ust.1 umowy. Pomimo powyższego i w oparciu o podniesiony przez pozwanego zarzut rażącego wygórowania kary umownej i wniosku o jej miarkowanie (w piśmie procesowym z dnia 24 maja 2024r.) Sąd doszedł do przekonania, że żądanie to było uzasadnione. Należało mieć bowiem na uwadze, że w okresie od 4 maja 2020r. do 31 grudnia 2020r. pozwany pracując dla powoda uzyskał wynagrodzenie w wysokości 21 258,50 EUR (tak faktury na k.144-154; suma ta nie uwzględnia faktury nr (...) z k.143, albowiem została ona wystawiona przed zawarciem umowy stron w dniu 4 maja 2020r., a zatem nie wiadomo czego ona dotyczy). Zatem kara umowna, jakiej domaga się powód, stanowi niemal 50 % zarobku, jaki pozwany uzyskał ciężko pracując z dala od miejsca zamieszkania przez okres 8 miesięcy, a zatem odpowiada wynagrodzeniu za 4 miesiące jego pracy. Jest to w ocenie Sądu wysokość oczywiście nadmierna (rażąco wygórowana), a właściwym miernikiem powinien być ten określony w § 15 ust.1 umowy na 10 % sumy zlecenia (21 258,50 EUR x 10 % - zasądzone 2 125,85 EUR ). Powód nie udowodnił w sprawie, jaka była suma zlecenia zawartego przez strony kontraktu. Sam powód zawarł umowę z N. W. na okres od dnia 1 września 2020r. do 31 maja 2021r., a wartość jego kontraktu wynosiła 70 000 EUR netto (k.8-12), przy czym miał pięciu podwykonawców – skoro każdy zarobił tyle, co powód (jak należy domniemywać na podstawie przedłożonej karty pracy ze stycznia 2021r.), to suma ich zarobków przewyższa wartość tego kontraktu, zatem suma zlecenia w umowie stron mogła być rzędu 70 000 EUR / 5 = 14 000 EUR, a więc mniej niż przyjął Sąd. Dodatkowo należało mieć na uwadze, że umowa powoda z N. W. mogła być w każdym czasie wypowiedziana, co defacto nastąpiło z końcem grudnia 2020r. bądź z końcem stycznia 2021r. z uwagi na 30-dniowy okres wypowiedzenia. Na zakres miarkowania kary umownej miało też wpływ ustalenie, że umowa stron nie przewidywała dodatkowego wynagrodzenia pozwanego z tytułu wprowadzonego do umowy zakazu konkurencji. Wreszcie pozwany po odejściu od powoda pracował dla spółki (...) zaledwie 3 miesiące (od stycznia do kwietnia 2021r., jak podał pozwany w swoim przesłuchaniu). Mając powyższe na uwadze, na podstawie umowy stron oraz art.483 § 1 k.c. i art.484 § 2 k.c. orzeczono, jak w pkt I i II sentencji wyroku z dnia 11 stycznia 2024r. Odsetki ustawowe za opóźnienie zasądzono na podstawie art.481 § 1 i 2 k.c. od dnia wymagalności świadczenia określonego w wezwaniu do zapłaty z dnia 17 lutego 2021r. Wyrok na posiedzeniu niejawnym wydano na podstawie art.326 1 k.p.c. Orzeczenie o kosztach procesu zapadło na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. i art.100 k.p.c. Sąd dokonał stosunkowego rozdzielenia kosztów mając na uwadze, że powód wygrał niniejszy proces w 21 %, natomiast pozwany w 79 %. Powód poniósł koszty opłaty od pozwu w kwocie 2 358 zł, opłaty minimalnej za czynności adwokackie w kwocie 3 600 zł (na podstawie § 2 ust.5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie - Dz.U.2023.1964) oraz wydatek w kwocie 93,38 zł w związku z doręczaniem pozwu przez komornika sądowego, co daje łącznie kwotę 6 051,38 zł. Z tej kwoty należna powodowi część kosztów postępowania wynosi 1 270,79 zł (21 %). Pozwany natomiast poniósł koszty opłaty minimalnej za czynności adwokackie w kwocie 3 600 zł (na podstawie § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych -Dz.U.2023.1935) wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa (17 zł), o zwrot której wnosił - a zatem należna mu część kosztów wyniosła kwotę 2 857,43 zł (79 %). W konsekwencji powoda obciążono względem pozwanego obowiązkiem zapłaty różnicy w kwocie 1 586,64 zł (pkt III wyroku). /sędzia Joanna Dams/

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI