V GC 304/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd zasądził od pozwanych solidarnie na rzecz powodów symboliczną kwotę sześciu groszy, umorzył postępowanie co do części roszczenia i oddalił dalsze powództwo, rozstrzygając o kosztach postępowania po ich stosunkowym rozdzieleniu.
Powodowie domagali się zapłaty 10.125,54 zł z tytułu zakupu materiałów budowlanych. Pozwany wniósł sprzeciw od nakazu zapłaty, zarzucając częściową spłatę należności. Sąd, stosując art. 451 § 3 k.c. (zaliczanie wpłat na poczet najdawniej wymagalnego długu), ustalił, że pozwany pozostał dłużny jedynie 2.000,06 zł. Uwzględniając prawomocną część nakazu zapłaty co do 2.000 zł, sąd zasądził ostatecznie 0,06 zł, umorzył postępowanie co do 5.033 zł i oddalił dalsze powództwo, rozliczając koszty postępowania.
Sprawa dotyczyła roszczenia o zapłatę 10.125,54 zł z tytułu zakupu materiałów budowlanych przez pozwanego od spółki cywilnej powodów. Pozwany wniósł sprzeciw od nakazu zapłaty, twierdząc, że uiścił znaczną część należności. Sąd ustalił, że pozwany dokonał wpłat gotówkowych i przelewem, które zgodnie z art. 451 § 3 Kodeksu cywilnego (zaliczanie wpłat na poczet najdawniej wymagalnego długu) powinny zostać zaliczone na poczet najstarszej faktury. Po uwzględnieniu tych wpłat, pozostała do zapłaty kwota 2.000,06 zł. Ponieważ nakaz zapłaty w części dotyczącej 2.000 zł był już prawomocny, sąd zasądził od pozwanych solidarnie na rzecz powodów jedynie symboliczną kwotę 0,06 zł. Postępowanie zostało umorzone co do kwoty 5.033,00 zł, która została wpłacona przez pozwanego w trakcie procesu, a dalsze powództwo oddalono. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na zasadzie stosunkowego rozdzielenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
W przypadku braku oświadczenia dłużnika lub wierzyciela, wpłaty należy zaliczyć na poczet najdawniej wymagalnego długu, zgodnie z art. 451 § 3 k.c.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na treści art. 451 § 3 k.c., który w braku oświadczeń stron nakazuje zaliczenie wpłat na najdawniej wymagalny dług. Ponieważ faktura nr (...) z 30.05.2011 r. była najstarsza i miała najwcześniejszy termin płatności, wpłaty dokonane przez pozwanego zostały zaliczone na poczet tego zobowiązania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zasądzenie częściowe
Strona wygrywająca
powodowie (w części symbolicznej)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. S. | osoba_fizyczna | powód |
| S. S. | osoba_fizyczna | powód |
| PHU (...) | spółka | powód |
| J. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 451 § § 3
Kodeks cywilny
W braku oświadczenia dłużnika lub wierzyciela, wpłaty dokonane przez dłużnika zalicza się na poczet najdawniej wymagalnego długu.
Pomocnicze
k.c. art. 535
Kodeks cywilny
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 505 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 355 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 105 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie art. 451 § 3 k.c. do zaliczenia wpłat na poczet najdawniej wymagalnego długu. Prawomocność części nakazu zapłaty co do kwoty 2.000 zł.
Odrzucone argumenty
Żądanie zapłaty pełnej kwoty 10.125,54 zł bez uwzględnienia dokonanych wpłat. Próba zaliczenia wpłat na poczet innych, późniejszych zobowiązań.
Godne uwagi sformułowania
W braku jakichkolwiek oświadczeń, kwota ta podlegała zaliczeniu na poczet długu z faktury nr (...) wcześniej wymagalnego niż długi wynikające z faktur Vat nr (...) z dnia 10.06.2011 r. i (...) z dnia 14.02.2012 r. oraz dokumentu WZ z dnia 10.05.2012 r. Przepisy art. 451 k.c. nie przewidują „zawieszenia” zaliczenia wpłaty na poczet któregoś z długów w oczekiwaniu na decyzję dłużnika lub wierzyciela. Wyrok Sądu nie jest więc wynikiem „kompleksowego” rozliczenia zobowiązań pozwanego względem powodów.
Skład orzekający
Tomasz Sproch
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 451 § 3 k.c. w zakresie zaliczania wpłat na poczet zobowiązań, gdy strony nie dokonały oświadczenia w tym zakresie."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki zaliczania wpłat w ramach jednej umowy sprzedaży materiałów budowlanych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie kluczowego przepisu Kodeksu cywilnego dotyczącego zaliczania wpłat, co jest częstym problemem w obrocie gospodarczym.
“Jak sąd rozlicza Twoje wpłaty, gdy sam o tym nie zdecydujesz? Kluczowa rola art. 451 k.c.”
Dane finansowe
WPS: 10 125,54 PLN
zapłata: 0,06 PLN
ustawowe odsetki: 8125,54 PLN
ustawowe odsetki: 5033,06 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V GC 304/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 grudnia 2013 r. Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze V Wydział Gospodarczy w składzie: Przewodniczący: SSR Tomasz Sproch Protokolant: st. sekr. sądowy Marzenna Ornaf po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2013 r. w Jeleniej Górze na rozprawie sprawy z powództwa J. S. i S. S. - wspólników spółki cywilnej PHU (...) w D. przeciwko J. K. o zapłatę 10 125,54 zł na skutek sprzeciwu pozwanego od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 09.04.2013 r. sygn. akt V GNc 594/13, w części ponad 2.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od tej kwoty od dnia 07.06.2011r. do dnia zapłaty, który w tej części utracił moc I. zasądza od pozwanego solidarnie na rzecz powodów kwotę 0,06 ( sześć groszy) wraz z ustawowymi odsetkami od kwot: - 8.125,54 zł od dnia 07.06.2011r. do dnia 07.12.2012r. - 5.033,06 zł od dnia 08.12.2012r. do dnia 18.04.2013r., - 0,06 zł od dnia 19.04.2013r. do dnia zapłaty, II. umarza postępowanie co do kwoty 5.033,00 zł, III. oddala dalej idące powództwo, IV. zasądza solidarnie od powodów na rzecz pozwanego kwotę 1.362,15 zł tytułem kosztów postępowania po ich stosunkowym rozdzieleniu. Sygn. akt V GC 304/13 UZASADNIENIE Powodowie S. S. i J. S. – wspólnicy spółki cywilnej PHU (...) domagali się zasądzenia od pozwanego J. K. kwoty 10.125,54 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 07.06.2011 r. do dnia zapłaty oraz kosztami procesu. W uzasadnieniu pozwu powodowie wskazali, że pozwany 30 maja 2011 r. nabył od nich materiały na łączną kwotę 15.033,06 zł, którą pozwany obowiązany był zapłacić do dnia 6 czerwca 2011 r.. Pozwany po tej dacie, w dniu 7 grudnia 2012 r. uiścił jedynie kwotę 4.907,52 zł, w związku z czym do zapłaty z faktury nr (...) pozostała kwota 10.125,54 zł. W dniu 9 kwietnia 2013 r. Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze wydał w sprawie nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, w którym uwzględnił w całości żądania zgłoszone w pozwie. Powyższy nakaz zapłaty pozwany zaskarżył w część nakazującej zapłatę kwoty ponad 2000,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 07.06.2011 r. do dnia zapłaty oraz koszty procesu. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa w pozostałym zakresie i zasądzenie od powodów kosztów procesu. W uzasadnieniu sprzeciwu pozwany zarzucił, że na poczet należności objętych fakturą Vat nr (...) uiścił: w dniu 05.04.2012 r. kwotę 3.000,00 zł, w dniu 07.12.2012 r. kwotę 5.000,00 zł i w dniu 18.04.2013 r. kwotę 5.033,00 zł. Do zapłaty pozostała więc kwota 2.000,06 zł. Pozwany podał także, że nie dokonywał wpłaty w kwocie 4.905,52 zł wskazywanej przez powoda. Powodowie ustosunkowując się do sprzeciwu ograniczyli powództwo o kwotę 5.033,00 zł uiszczoną przez pozwanego w trakcie procesu, wskazując, że pozwany otrzymał od powodów zestawienie zaległości, w którym uwzględnione zostały wpłaty gotówkowe, o których pisze pozwany. Nową okolicznością jest dokonanie po wniesieniu pozwu wpłaty kwoty 5.033,00 zł. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Bezsporne w sprawie było, że strony współpracowały ze sobą w ramach prowadzonych działalności gospodarczych. Pozwany m.in. w dniu 30.05.2011 r. zakupił u powodów łaty strugane oraz „kantówki” za łączną kwotę 15.033,06 zł płatną w terminie 7 dni. W związku ze sprzedażą powodowie wystawili pozwanemu fakturę nr (...) . Dowód: faktura Vat nr (...) k. 14. Na poczet tego zobowiązania pozwany zapłacił gotówką: kwotę 3.000 zł w dniu 05.04.2012 r., kwotę 5.000,00 zł w dniu 07.12.2012 r. oraz przelewem kwotę 5.033,00 zł w dniu 18.04.2013. r.. Dowód: zestawienie faktur k. 67, 68, potwierdzenie przelewu k. 29. Powodowie sprzedali pozwanemu także materiały, w związku z którymi wystawili fakturę Vat nr (...) z dnia 10.06.2011 r. na kwotę 13.307,38 zł, Vat nr (...) z dnia 14.02.2012 r. na kwotę 258, 30 zł płatną w terminie 7 dni oraz dokument WZ z dnia 10.05.2012 r.. Dowód: faktury Vat nr (...) k. 65, dokument WZ k. 66. Pismem z dnia 28.01.2013 r. powodowie wezwali pozwanego do zapłaty kwoty dochodzonej pozwem. Dowód: wezwanie do zapłaty wraz z potwierdzeniem nadania przesyłki k. 16. Sąd zważył, co następuje: Powództwo jedynie w części zasługiwało na uwzględnienie. Powodowie roszczenie swoje wywodzili z umowy sprzedaży zawartej z pozwanym. Domagając się zasądzenia nieuiszczonej części ceny powodowie żądania swoje opierali na przepisie art. 535 k.c. . Pozwany nie kwestionował faktu zawarcia umowy oraz jej wykonania przez powodów. Podniósł zarzut spłaty części zobowiązania powołując się na trzy wpłaty: kwoty 3.000 zł w dniu 05.04.2012 r., kwoty 5.000,00 zł w dniu 07.12.2012 r. oraz kwoty 5.033,00 zł w dniu 18.04.2013. r.. Powodowie nie kwestionowali dokonania tych płatności, choć w przypadku dwóch pierwszych wpłat wskazywali na inny sposób ich zaliczenia, tj. na poczet innych zobowiązań pozwanego. Zagadnienie zaliczania wpłat na poczet poszczególnych zobowiązań uregulowane jest w art. 451 k.c. . W sprawie brak jest jakichkolwiek dowodów wskazujących na to, że pozwany dokonując wpłat kwot 3000,00 zł i 5.000,00 zł wskazał, który z długów chce zaspokoić. Brak jest także dowodów wskazujących na to, że powodowie bezpośrednio po dokonanych wpłatach sporządzili pokwitowanie, w którym wskazali sposób zaliczenia wpłat. Stosownie do treści przepisu art. 451 § 3 k.c. dokonane wpłaty podlegały zaliczeniu na poczet najdawniej wymagalnego długu. Skoro faktura Vat nr (...) pochodzi z dnia 30.05.2011 r., a objęta nią kwota 15.033,06 zł miała być płatna w terminie 7 dni, to niewątpliwie dług pozwanego z niej wynikający był wcześniej wymagalny niż długi wynikające ze wskazywanych przez powodów faktur vat nr (...) z dnia 10.06.2011 r. i (...) z dnia 14.02.2012 r. oraz dokumentu WZ z dnia 10.05.2012 r.. Wpłaty dokonane przez pozwanego w dniach 05.04.2012 r. i 07.12.2012 r. nie mogły więc być zaliczone na poczet tych zobowiązań pozwanego. Skoro powodowie nie wskazywali innych zobowiązań, na poczet których wpłaty kwot 3.000 zł i 5000,00 zł mogły być skutecznie zaliczone uznać należy, że wpłaty te zaspokajały dług pozwanego wynikający z faktury Vat nr (...) . Na marginesie wskazać można, że taki sposób zaliczenia tych wpłat wynika z przedłożonych przez strony zestawień faktur (należności). Dowodami na okoliczność innego zaliczenia dokonanych wpłat nie mogą być wezwanie do zapłaty z 28.01.2013 r. oraz dowód wpłaty z 07.12.2012 r.. Dowód wpłaty nie wskazuje w jaki sposób zaliczona została różnica pomiędzy wpłaconą kwotą 5.000 zł, a wskazaną w dowodzie wpłaty kwotą 4.907,52 zł. Przy braku jakiegokolwiek oświadczenia kwota ta podlegała zaliczeniu na poczet długu z faktury nr (...) wcześniej wymagalnego niż długi wynikające z faktur Vat nr (...) z dnia 10.06.2011 r. i (...) z dnia 14.02.2012 r. oraz dokumentu WZ z dnia 10.05.2012 r.. Wezwanie do zapłaty w ogóle nie odnosi się natomiast do sposobu zaliczenia wpłat dokonanych przez pozwanego. Podkreślić także należy, że przepisy art. 451 k.c. nie przewidują „zawieszenia” zaliczenia wpłaty na poczet któregoś z długów w oczekiwani na decyzję dłużnika lub wierzyciela. Brak ich oświadczeń skutkuje konsekwencjami wynikającymi z przepisu art. 451 § 3 k.c. . Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że pozwanemu do zapłaty należności z faktury Vat pozostała kwota 2000,06 zł. Pozwany zaskarżył nakaz zapłaty jedynie części. Niezaskarżony pozostał nakaz zapłaty co do kwoty 2.000,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami od tej kwoty od dnia 07.06.2011 r. do dnia zapłaty. W tej części nakaz zapłaty jest prawomocny (por. art. 505 § 2 k.p.c. ) W konsekwencji w wyroku zasądzono od pozwanego na rzecz powodów kwotę 0,06 zł. Powodowie uprawieni byli na podstawie art. 481 § 1 k.c. do żądania od pozwanego odsetek za opóźnienie w zapałacie ceny. Uwzględniając termin zapłaty oraz daty poszczególnych wpłat powodowie mogli żądać odsetek w następujący sposób: - od kwoty 15.033,06 zł od dnia 07.06.2011 r. do dnia 05.04.2012 r., - od kwoty 12.033,06 zł od dnia 06.04.2012 r. do dnia 07.12.2012 r., - od kwoty 7.033,06 zł od dnia 08.12.2012 r. do dnia 18.04.2013 r., - od kwoty 2000,06 od dnia 19.04.2013 r. do dnia zapłaty. Mając na uwadze żądania pozwu, nie orzekając poza żądanie w niniejszym procesie zasądzono na rzecz powodów odsetki w następujący sposób: - od kwoty 10.125,54 zł od dnia 07.06.2011 r. (kwota i data żądana w pozwie) do dnia 07.12.2012 r. (data do której powodowie mogli żądać odsetek początkowo od kwoty 15.033,06 zł, a od dnia 06.04.2012 r. od kwoty 12.033,06 zł) , - od kwoty 7.033,06 zł od dnia 08.12.2012 r. do dnia 18.04.2013 r., - od kwoty 2000,06 od dnia 19.04.2013 r. do dnia zapłaty. Wobec tego, że odsetki od kwoty 2000,00 zł od dnia 07.06.2011 r. do dnia zapłaty zostały zasądzone prawomocnym w tej części nakazem zapłaty w wyroku zasądzono odsetki w następujący sposób: - 8.125,54 zł (10.125,54 zł – 2000,00 zł) od dnia 07.06.2011 r. do dnia 07.12.2012 r. - 5.033,06 zł (7.033,06 zł – 2.000,00 zł) od dnia 08.12.2012 r. do dnia 18.04.2013 r., - 0,06 zł (2.000,06 zł – 2.000,00 zł) od dnia 19.04.2013r. do dnia zapłaty, Co do kwoty 5.033,0 zł sąd umorzył postępowanie na podstawie art. 355 § 1 k.p.c. . W pozostałym zakresie powództwo podlegało oddaleniu. Zaznaczyć należy, że powodowie w pozwie dochodzili roszczeń z konkretnej umowy. Sąd w tym zakresie związany był granicami żądania. Wyrok Sądu nie jest więc wynikiem „kompleksowego” rozliczenia zobowiązań pozwanego względem powodów. Rozstrzygniecie o kosztach procesu oparto na przepisie art. 100 zd. 1 k.p.c. . Powodowie ponieśli koszty w kwocie 2.924,00 zł (507 zł opłata od pozwu, 17 zł opłata skarbowa za przedłożenie pełnomocnictwa oraz 2.400,00 zł wynagrodzenia pełnomocnika procesowego), natomiast pozwany w kwocie 2.417 zł (17 zł opłata skarbowa za przedłożenie pełnomocnictwa oraz 2.400,00 zł wynagrodzenie pełnomocnika procesowego). Łączne koszty procesu zamknęły się kwotą 5.341 zł. Pozwany przegrał sprawę w około 19,75%. Powinien więc ponieść koszty w kwocie 1.054,85 zł. Wobec tego, że poniósł koszty w kwocie 2.417 zł na jego rzecz należało zasądzić różnicę w kwocie 1.362,15 zł. Solidarne zasądzenia wynika z przepisu art. 105 § 2 k.p.c. .
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI