V GC 242/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka spółka z o.o. wniosła o zasądzenie od pozwanej spółki z o.o. kwoty 23.002,05 zł tytułem kary umownej za nieodebranie przez pozwaną łącznie 1376924 kWh paliwa gazowego w okresie od stycznia 2019 r. do grudnia 2020 r. Pozwana nie odebrała 376.478 kWh paliwa, co skutkowało naliczeniem kary umownej w wysokości 60% ceny za 1 kWh. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut przedawnienia roszczenia oraz argumentując, że brak odbioru paliwa był spowodowany siłą wyższą w postaci pandemii COVID-19 i związanych z nią obostrzeń, które wpłynęły na jej działalność polegającą na wynajmie powierzchni biurowych. Sąd Rejonowy w Radomiu oddalił powództwo. Sąd uznał, że pandemia koronawirusa stanowiła siłę wyższą, a jej skutki były przyczyną niezależną od pozwanej, która uniemożliwiły odebranie zakontraktowanej ilości paliwa gazowego. W związku z tym, przesłanki do naliczenia kary umownej nie zostały spełnione. Sąd rozważył również zarzut miarkowania kary umownej, uznając ją za rażąco wygórowaną, zwłaszcza w kontekście braku wykazania przez powódkę poniesienia szkody i potencjalnego wzrostu cen gazu. Sąd nie podzielił zarzutu nadużycia prawa podmiotowego przez powódkę. Rozstrzygnięcie o kosztach procesu oparto na zasadzie odpowiedzialności za wynik sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia siły wyższej w kontekście pandemii COVID-19 w umowach gospodarczych, zasady przedawnienia roszczeń z kar umownych, miarkowanie kar umownych.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z pandemią i umową dostawy paliwa gazowego. Interpretacja siły wyższej może być stosowana analogicznie do innych zdarzeń nadzwyczajnych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy brak odbioru zakontraktowanej ilości paliwa gazowego z powodu pandemii COVID-19 stanowi przypadek siły wyższej, zwalniający z odpowiedzialności za karę umowną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pandemia COVID-19 stanowiła siłę wyższą, a jej skutki były przyczyną niezależną od pozwanej, co uniemożliwiło odebranie zakontraktowanej ilości paliwa gazowego i zwalniało z odpowiedzialności za karę umowną.
Uzasadnienie
Sąd uznał pandemię COVID-19 za siłę wyższą, która obiektywnie wpłynęła na działalność pozwanej (wynajem powierzchni biurowych), prowadząc do zmniejszonego zużycia paliwa gazowego. Brak odbioru paliwa nie wynikał z przyczyn zależnych od pozwanej.
Czy roszczenie o zapłatę kary umownej za niewykonanie zobowiązania niepieniężnego przedawnia się z upływem dwuletniego terminu przewidzianego dla roszczeń z tytułu sprzedaży?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenie o zapłatę kary umownej związane z umową sprzedaży paliwa gazowego podlega dwuletniemu terminowi przedawnienia.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 554 k.c. i orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym roszczenia wynikające z umowy sprzedaży, w tym kary umowne, przedawniają się z upływem dwóch lat. Termin wymagalności roszczenia ustalono na dzień sporządzenia rozliczenia i wystawienia noty obciążeniowej, a bieg przedawnienia został przerwany wniesieniem pozwu.
Czy w przypadku rażącego wygórowania kary umownej lub znacznego wykonania zobowiązania, sąd może miarkować jej wysokość?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może miarkować wysokość kary umownej, a nawet obniżyć ją do zera, jeśli jest ona rażąco wygórowana lub zobowiązanie zostało wykonane w znacznej części.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 484 § 2 k.c. i orzecznictwo, wskazując, że miarkowanie kary umownej jest dopuszczalne, gdy jej wysokość jest rażąco wygórowana. W tej sprawie, powódka nie wykazała szkody, a ceny gazu wzrosły, co czyniło karę nieproporcjonalną i uzasadniało jej obniżenie do zera.
Czy żądanie zapłaty kary umownej przez podmiot dominujący na rynku, który narzucił pewne zapisy umowne, stanowi nadużycie prawa?
Odpowiedź sądu
Nie, samo narzucenie zapisów umownych przez podmiot dominujący na rynku nie stanowi automatycznie nadużycia prawa, jeśli umowa została zawarta między przedsiębiorcami.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zarzut naruszenia art. 5 k.c. był gołosłowny, ponieważ umowa została zawarta między dwoma przedsiębiorcami, a pozwana nie wykazała konkretnych okoliczności świadczących o sprzeczności umowy z zasadami współżycia społecznego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. | spółka | powód |
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w R. | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 554
Kodeks cywilny
Roszczenia z tytułu sprzedaży dokonanej w zakresie działalności przedsiębiorstwa przedawniają się z upływem lat dwóch. Stosuje się odpowiednio do sprzedaży paliwa gazowego.
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
k.c. art. 483 § § 1
Kodeks cywilny
Można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna).
k.c. art. 484 § § 2
Kodeks cywilny
Jeżeli zobowiązanie zostało w znacznej części wykonane, dłużnik może żądać zmniejszenia kary umownej; to samo dotyczy wypadku, gdy kara umowna jest rażąco wygórowana.
Pomocnicze
k.c. art. 120 § § 1 zd. drugie
Kodeks cywilny
Bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby wierzyciel podjął czynność powodującą stan wymagalności w najwcześniej możliwym terminie.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Dłużnik powinien spełnić świadczenie po upływie odpowiedniego czasu, ustalonego zgodnie z kryterium 'niezwłoczności'.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę jest zobowiązana zwrócić przeciwnikowi poniesione przez niego koszty procesu.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie można powoływać się na upływ terminu przedawnienia przeciwko osobie, przeciwko której termin ten biegł; osoba ta nie może również podnosić zarzutu przedawnienia przeciwko osobie, na której rzecz biegł termin.
k.p.c. art. 505 § 37 § 2 zd. pierwsze
Kodeks postępowania cywilnego
Wniesienie pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym przerywa bieg przedawnienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak odbioru paliwa gazowego spowodowany siłą wyższą (pandemią COVID-19). • Związek przyczynowy między pandemią a niemożnością odbioru paliwa. • Kara umowna rażąco wygórowana i nieproporcjonalna do ewentualnej szkody. • Powódka nie wykazała poniesienia szkody. • Wzrost cen gazu sprawia, że kara umowna jest nieuzasadniona.
Odrzucone argumenty
Roszczenie o zapłatę kary umownej nie uległo przedawnieniu. • Żądanie kary umownej nie stanowi nadużycia prawa. • Zawyżenie ilości paliwa gazowego przez powódkę.
Godne uwagi sformułowania
pandemia koronawirusa, która miała olbrzymi wpływ na codzienne funkcjonowanie konsumentów oraz przedsiębiorców w Polsce (...) ze względu na jej skalę, musi być uznawana za siłę wyższą. • W ocenie Sądu, pozwany wykazał zatem, że w okresie zamówionego zapotrzebowania na paliwo wystąpiła siła wyższa w postaci epidemii i między wystąpieniem tych okoliczności nadzwyczajnych a jego indywidualną sytuacją zachodził związek przyczynowy, skutkujący nieodebraniem od powódki zamówionej ilości paliwa gazowego. • W tej sytuacji Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie i tak istniałaby podstawa do zmiarkowania kary umownej do „zera”. • Powódka nie wykazała, że w związku z brakiem odebrania zamówionych ilości paliwa, poniosła jakąkolwiek szkodę.
Skład orzekający
Monika Podgórska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia siły wyższej w kontekście pandemii COVID-19 w umowach gospodarczych, zasady przedawnienia roszczeń z kar umownych, miarkowanie kar umownych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z pandemią i umową dostawy paliwa gazowego. Interpretacja siły wyższej może być stosowana analogicznie do innych zdarzeń nadzwyczajnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnie znanej pandemii i jej wpływu na umowy gospodarcze, a także kwestii kar umownych, co jest istotne dla przedsiębiorców. Rozstrzygnięcie sądu w sprawie siły wyższej i miarkowania kar jest praktyczne.
“Pandemia COVID-19 jako siła wyższa zwalniająca z zapłaty kary umownej – wyrok sądu.”
Dane finansowe
WPS: 23 002,05 PLN
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.