V GC 23/17

Sąd Rejonowy w OlsztynieOlsztyn2017-08-29
SAOSGospodarczespółki handloweWysokarejonowy
spółka jawnalikwidacja spółkirozliczenia wspólnikówpobranie środkówzarząd majątkiemprzedawnienielegitymacja czynnakoszty procesu

Sąd zasądził od pozwanej na rzecz powoda 60% kwoty 84.300 zł pobranej przez pozwaną ze spółki jawnej, uznając, że majątek zlikwidowanej spółki przypada wspólnikom proporcjonalnie do ich udziałów.

Powód dochodził od pozwanej 60% kwoty 84.300 zł, którą pozwana bez wiedzy powoda pobrała z majątku likwidowanej spółki jawnej. Pozwana podniosła zarzuty braku legitymacji czynnej i przedawnienia. Sąd uznał, że majątek zlikwidowanej spółki przypada wspólnikom proporcjonalnie do ich udziałów, a roszczenie nie uległo przedawnieniu z uwagi na postępowanie pojednawcze. W konsekwencji zasądził od pozwanej na rzecz powoda 50.580 zł.

Powód M. M. (1) wniósł o zasądzenie od pozwanej M. M. (2) kwoty 50.580 zł, stanowiącej 60% z 84.300 zł, które pozwana pobrała z majątku spółki jawnej w okresie od października 2010 r. do stycznia 2011 r. bez wiedzy powoda i ze szkodą dla spółki. Spółka ta została rozwiązana i wykreślona z rejestru. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut braku legitymacji czynnej powoda (roszczenie przysługuje spółce) oraz zarzut przedawnienia. Sąd, analizując zebrany materiał dowodowy, uznał roszczenie powoda za zasadne. Odnosząc się do zarzutu braku legitymacji, sąd przyjął dominujący pogląd, że majątek zlikwidowanej spółki, który pozostał po postępowaniu likwidacyjnym, przypada wspólnikom proporcjonalnie do ich udziałów. Sąd wskazał, że likwidator potwierdził fakt pobrania środków przez pozwaną i ustalił z powodem, że rozliczenia między wspólnikami nastąpią później. W kwestii przedawnienia, sąd uznał, że postępowanie pojednawcze z 7 stycznia 2014 r. przerwało bieg terminu, który upływał dopiero w 2017 r. Sąd podkreślił, że pozwana nie zaprzeczyła pobraniu środków, a wypłaty te nastąpiły w okresie po ustanowieniu rozdzielności majątkowej, wchodząc do jej majątku osobistego. Sąd stwierdził, że spółka w tym okresie nie osiągała zysków, a pobranie środków przyczyniło się do jej upadku, co wyklucza uznanie tego za zaspokojenie prawa do udziału w zysku. W oparciu o art. 45 k.s.h. w zw. z art. 461 k.c. i art. 740 k.c. oraz umowę spółki, sąd zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 50.580 zł (60% z 84.300 zł) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 98 k.p.c., zasądzając od pozwanej na rzecz powoda 1817 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, a od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa 2529 zł z tytułu wpisu sądowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, majątek zlikwidowanej spółki, który pozostał po postępowaniu likwidacyjnym, przypada wspólnikom proporcjonalnie do ich udziałów.

Uzasadnienie

Sąd przyjął dominujący pogląd, że majątek nieistniejącej spółki nie staje się mieniem niczyim, a przysługuje wspólnikom proporcjonalnie do ich udziałów, co potwierdził likwidator.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zasądzenie

Strona wygrywająca

M. M. (1)

Strony

NazwaTypRola
M. M. (1)osoba_fizycznapowód
M. M. (2)osoba_fizycznapozwana

Przepisy (7)

Główne

k.s.h. art. 45

Kodeks spółek handlowych

Pomocnicze

k.c. art. 471

Kodeks cywilny

k.c. art. 750

Kodeks cywilny

k.c. art. 461

Kodeks cywilny

k.c. art. 740

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 185

Kodeks postępowania cywilnego

Zawezwanie do próby ugodowej przerywa bieg przedawnienia, jeżeli przedmiot żądania i jego wysokość są jednoznacznie oznaczone.

k.p.c. art. 98 § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Roszczenie wspólnika o zwrot środków pobranych z majątku zlikwidowanej spółki przypada wspólnikom proporcjonalnie do ich udziałów. Postępowanie pojednawcze przerwało bieg terminu przedawnienia. Pobrane przez pozwaną środki nie stanowiły zysku spółki, a ich pobranie przyczyniło się do upadku spółki.

Odrzucone argumenty

Brak legitymacji czynnej powoda do dochodzenia roszczenia. Roszczenie powoda uległo przedawnieniu. Wypłacone środki stanowiły zysk pozwanej z działalności spółki.

Godne uwagi sformułowania

majątek nieistniejącej spółki nie staje się mieniem niczyim, a przysługuje wspólnikom proporcjonalnie do ich udziałów zawezwanie do próby ugodowej (...) prowadzi do przerwania biegu przedawnienia samowolne pobranie kwoty 84.300 złotych z majątku spółki, przyczyniło się do zakończenia działalności spółki

Skład orzekający

Iwona Nowak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Rozliczenia wspólników po likwidacji spółki jawnej, przerwanie biegu przedawnienia przez postępowanie pojednawcze, odpowiedzialność wspólnika za pobranie środków z majątku spółki."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji po likwidacji spółki jawnej i wykreśleniu jej z rejestru, gdy pozostał majątek nieobjęty postępowaniem likwidacyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy rozliczeń między wspólnikami po likwidacji spółki, co jest częstym problemem w praktyce. Sąd rozstrzygnął kluczowe kwestie dotyczące sukcesji praw po spółce i przerwania biegu przedawnienia.

Jak odzyskać pieniądze ze zlikwidowanej spółki? Sąd wyznacza drogę!

Dane finansowe

WPS: 50 580 PLN

kwota główna: 50 580 PLN

zwrot kosztów procesu: 1817 PLN

Sektor

gospodarcze

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V GC 23/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 sierpnia 2017 r. Sąd Rejonowy w Olsztynie V Wydział Gospodarczy w składzie: Przewodniczący: SSR Iwona Nowak Protokolant: Stażysta Agnieszka Olechna po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2017 r. na rozprawie sprawy z powództwa M. M. (1) przeciwko M. M. (2) o zapłatę I. zasądza od pozwanego M. M. (2) na rzecz powoda M. M. (1) kwotę (...) ( pięćdziesiąt tysięcy pięćset osiemdziesiąt złotych ) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 18 września 2013 roku do dnia zapłaty, I. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1817zł, tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę1800 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. II. Nakazuje ściągnąć od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa ( Kasa Sądu Rejonowego w Olsztynie ) kwotę 2529 złotych z tytułu wpisu od którego był zwolniony powód SSR Iwona Nowak Sygn. akt V GC 23/17 UZASADNIENIE Powód M. M. (1) wniósł o zasądzenie od pozwanej M. M. kwoty 50580 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 18 września 2013 roku do dnia zapłaty oraz kosztami procesu. W uzasadnieniu powód podniósł ,że wraz z pozwaną byli jedynymi wspólnikami spółki jawnej. Spółka ta została rozwiązana wyrokiem Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 26 kwietnia 2011 roku w sprawie V GC 9/11. Z dniem 22 grudnia 2015 roku spółka została wykreślona z rejestru . Na mocy umowy spółki powód miał 60 % udziałów , a pozwana 40 %. Prowadzeniem wszelkich spraw zajmował się powód. Pozwana w okresie od dnia 4 października 2010 roku do dnia 5 stycznia 2011 roku bez wiedzy powoda oraz ze szkodą dla spółki dokonała przeniesienia środków finansowych na łączną kwotę 84.300 złotych. Pozwana w żaden sposób nie rozliczyła się z dokonanych przesunięć majątkowych Wypłacone środki przeznaczyła na cele nie związane z prowadzeniem spraw spółki. Zatem niniejszym pozwem powód dochodzi 60% z kwoty pobranej przez pozwaną. Postanowieniem z dnia 24 lutego 2016 roku Sąd Rejonowy w Olsztynie w sprawie X NS 133/11 dokonał podziału majątku wspólnego stron. Jednakże Sąd I instancji nie rozstrzygnął o wzajemnych rozliczeniach stron z tytułu wypłaconej przez pozwaną kwoty 84.300 złotych z majątku spółki. Sąd I instancji doszedł do przekonania ,iż roszczenie to nie obejmuje majątku wspólnego stron , a jego dochodzenie winno nastąpić w innym trybie .Postanowienie Sądu Rejonowego w powyższym zakresie zostało utrzymane przez Sąd Okręgowy w Olsztynie. Powód wskazał że sprawa dotyczyła lat 2007 i 2009 . Zakończona prawomocnie sprawa I ACa 221/12 nie ma znaczenia w sprawie . Te ustalenia nie wpływają na rozliczenia za rok 2010 i nie stanowią podstawy prawnej do wypłaty dla pozwanej zaliczki na zysk w 2010 roku. Pozwanej nie przysługiwał za ten okres żaden zysk. Spółka musiała spłacać należności wynikające z zaciągniętych kredytów . Zatem w 2010 roku nie było podstawy do wypłat z zysku albowiem spółka w świetle istniejących zobowiązań nie osiągnęła zysku. ( dowód w aktach karta 2-27 , 157-163 ,165-167 ) Pozwana wniosła o oddalenie powództwa . Podniosła ,zarzut braku legitymacji czynnej powoda. Jak twierdzi ewentualne roszczenie o zwrot sumy pobranej ze spółki przez wspólnika przysługuje spółce. Ponadto na etapie likwidacji spółki , powód nie zgłaszał dla likwidatora ustanowionego przez Sąd , niniejszych roszczeń. Spółka została zlikwidowana , gdyż nie posiadała żadnego majątku . Następnie podniosła zarzut przedawnienia roszczeń . Jej zdaniem roszczenie powoda przedawniło się odpowiednio w 2013 i 2014 roku. Pozwana zauważa , że roszczenie nie zasługuje na uwzględnienie. Pomiędzy stronami toczył się proces podjęty z inicjatywy pozwanej o wypłatę zysku przypadającego jej z działalności spółki za lata 2007-2009. Ustalono ,że zysk ten nie był wypłacany dla pozwanej. Powód nigdy nie konsultował działań finansowych z pozwana. Część środków przeznaczał na swój prywatny cel. ( dowód w aktach karta 38-110 ,167-168) Sąd ustalił co następuje; Strony prowadziły działalność gospodarczą . Powód pozwana byli jedynymi (...) spółka jawna w D. . Spółka ta została rozwiązana po przeprowadzeniu postepowania likwidacyjnego . W niniejszej sprawie zapadł wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 26 kwietnia 2011 roku w sprawie V GC 9/11. Z dniem 22 grudnia 2015 roku spółka została wykreślona z rejestru . Na mocy umowy spółki powód miał 60 % udziałów , a pozwana 40 %. Prowadzeniem wszelkich spraw zajmował się powód. Pozwana w okresie od dnia 4 października 2010 roku do dnia 5 stycznia 2011 roku bez wiedzy powoda dokonała przeniesienia środków finansowych na łączną kwotę 84.300 złotych. Przeniesienie ich nastąpiło z majątku spółki na prywatne konto. W toku postepowania likwidacyjnego wyznaczony przez Sąd likwidator , potwierdził ,że kwota dochodzona pozwem była mu znana. Jednakże dla celów ekonomiki postepowania likwidacyjnego ustalił z powodem ,że najważniejszą rzeczą jest zakończenie działalności spółki ,a powód sam się miał rozliczyć z pozwaną. Pozwana w żaden sposób nie rozliczyła się z dokonanych przesunięć majątkowych Wypłacone środki przeznaczyła na cele nie związane z prowadzeniem spraw spółki. Postanowieniem z dnia 24 lutego 2016 roku Sąd Rejonowy w Olsztynie w sprawie X NS 133/11 dokonał podziału majątku wspólnego stron. Jednakże Sąd I instancji nie rozstrzygnął o wzajemnych rozliczeniach stron z tytułu wypłaconej przez pozwaną kwoty 84.300 złotych z majątku spółki. Sąd I instancji doszedł do przekonania ,iż roszczenie to nie obejmuje majątku wspólnego stron , a jego dochodzenie winno nastąpić w innym trybie .Postanowienie Sądu Rejonowego w powyższym zakresie zostało utrzymane przez Sąd Okręgowy w Olsztynie. ( dowód w aktach karta 2-27 , 38-110 ,118-125 ,165-167 ,167-168) Sąd zważył co następuje: Roszczenie powoda w świetle zebranego materiału dowodowego zasługuje na uwzględnienie w całości . Podstawą prawną dochodzonej pozwem kwoty jest art. 45 k.s.h w zw z art. 471 k.c. i w zw. z art. 750 k.c. . Odnosząc się do zarzutów pozwanej w pierwszej kolejności należy odnieść się do braku legitymacji powoda do dochodzenia roszczenia. Powołany przez pozwaną pogląd jakoby z uwagi na brak oparcia normatywnego nie można było traktować wspólników jako następców prawnych spółki jawnej , która zakończyła swój byt jest tylko jednym ze stanowisk reprezentowanych w judykaturze. Obecnie coraz liczniej przeważają poglądy odmienne , a w szczególności takie , które zakładają sukcesje wspólników. W niniejszej sprawie doszło do postepowania likwidacyjnego . Fakt bezsporny. Następstwo po stronie wspólników co do majątku zlikwidowanej spółki po wykreśleniu jej z rejestru jest wskazywane nawet w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ( wyrok Sądu najwyższego II C 331/36 ) . Trafne w tym zakresie jest uzasadnienie Sądu Apelacyjnego w Lublinie I Wydział Cywilnym z dnia 10 listopada 2015 roku m sygn. akt I ACa 331.15, w którym to stwierdzono ,iż sytuacja , gdy po postepowaniu likwidacyjnym i wykreśleniu z rejestru okazuje się ,że istnieje jeszcze jakiś majątek , który przysługiwał spółce w ogóle nie została uregulowana . Zdaniem Sądu majątek nieistniejącej spółki nie staje się mieniem niczyim , a przysługuje wspólnikom proporcjonalnie do ich udziałów. W niniejszej sprawie również likwidator potwierdził fakt wypłacenia przez pozwaną kwoty 84.300 złotych ,a która to została pobrana z majątku spółki i nie została rozliczona. Zatem w świetle powyższego powód ma prawo dochodzić od wspólnika , majątku pozostałego po zlikwidowanej spółce. Sąd w tym zakresie nie dał wiary zeznaniom pozwanej. Odnośnie zarzutu przedawnienia .Zgodnie z utrwaloną linia orzecznictwa , zawezwanie do próby ugodowej ( art. 185 k.p.c. ) prowadzi do przerwania biegu przedawnienia , jeżeli w treści wniosku w sposób jednoznaczny oznaczono przedmiot żądania i jego wysokość . Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego z dnia 16 kwietnia 2014 roku w sprawie sygn. akt VCSK 274/13 przedawnienie biegnie na nowo od stwierdzenia przez Sąd ,że do ugody nie doszło . Zdaniem Sądu strona pozwana nie uwzględniła faktu ,że między stronami toczyło się postepowanie pojednawcze. Posiedzenie odbyło się 7 stycznia 2014 roku Zatem trzyletni termin przedawnienia , upływa 7 stycznia 2017 roku. Odnośnie ostatniego zarzutu pozwanej tj zasadności powództwa , pozwana nie zaprzeczyła ,ze dokonała z konta spółki czterech przelewów na łączną kwotę 84.300 złotych na konto prywatne. Pozwana powołuje się na wyroki , które to rozliczały inny okres między stronami. Kwoty wypłacone przez pozwaną , miały miejsce w trakcie trwania związku małżeńskiego lecz po ustanowieniu rozdzielności majątkowej . Tym samym weszły do majątku osobistego pozwanej .Tak też ustalił Sąd rejonowy w Olsztynie w postanowieniu z dnia 24 lutego 2016 roku , sygn. akt X Ns133/11 oraz Sąd Okręgowy w Olsztynie w postanowieniu z dnia 30 listopada 2016 roku IX Ca 541/16. Sądy obu instancji mimo ustaleń faktycznych o pobraniu z rachunku spółki kwoty 84300 złotych nie rozstrzygnęły o ich podziale w ramach postepowania działowego , przyznając ,że jest to majątek spółki , a nie małżonków. Co więcej należy zauważyć ,że w okresie kiedy spółka jawna działała i posiadała zaciągnięte kredyty , spółka nie osiągała zysków . Tym samym samowolne pobranie kwoty 84300 złotych z majątku spółki , przyczyniło się do zakończenia działalności spółki. Zatem zdaniem Sądu nie ma podstaw do uznania wypłacenia kwoty 84300 złotych jako zaspokojenia prawa do udziału w zysku dla pozwanej . Tym samym w oparciu o art. 45 k.s.h. w zw. z art. 461 k.c. i w zw a z art. 740 k.c. oraz w oparciu o umowę spółki Sąd uznał prawo powoda do 60 % udziału w majątku pozostałym po zlikwidowanej spółce i stosownie zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę ( (...) 60% ) tj 50580 złotych. O odsetkach orzekł na podstawie art. 481 kodeksu cywilnego . Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności , za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. W związku z tym ,że pozwana opóźniła się ze spełnieniem świadczenia Sąd uznał zasadność dochodzonych odsetek. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 98 § 1 i 3 k.p.c , zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenie swoich praw. Powód poniósł koszty pełnomocnika zgodnie z § 2 pkt. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2015, poz. 1804) oraz opłatę od pozwu , a także opłaty od pełnomocnictwa. Z uwagi na powyższe oraz fakt ,że powód był zwolniony od wpisu Sąd zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę łączną w wysokości 1817 złotych . natomiast postanowił obciążyć kosztami z tytułu wpisu pozwaną w kwocie 2529 złotych. SSR Iwona Nowak

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI