V GC 199/22

Sygn. akt V GC 199/22/upr WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 lutego 2024r. Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie Wydział V Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący : sędzia Joanna Dams po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2024r. w Dzierżoniowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) sp. z o.o. w W. przeciwko TUZ Towarzystwu (...) z/s w W. o zapłatę 17 712 zł I. 
        zasądza od strony pozwanej na rzecz strony powodowej kwotę 9 840 zł (dziewięć tysięcy osiemset czterdzieści złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 10 marca 2022r. do dnia zapłaty; II. 
        oddala powództwo w pozostałym zakresie; III. 
        zasądza od strony pozwanej na rzecz strony powodowej kwotę 419,96 zł (czterysta dziewiętnaście złotych dziewięćdziesiąt sześć groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. /sędzia Joanna Dams/ UZASADNIENIE wyroku z dnia 12 lutego 2024r. Pozwem wniesionym w dniu 24 marca 2022r. (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. domagała się od TUZ Towarzystwa (...) z siedzibą w W. zapłaty kwoty 17 712 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 24 lutego 2022r. do dnia zapłaty oraz kosztami procesu. Uzasadniając roszczenie strona powodowa podała, że poszkodowany A. Z. umową z dnia 7 stycznia 2022r. przeniósł na stronę powodową swoją wierzytelność względem ubezpieczyciela sprawcy szkody. Cedent A. Z. został bowiem poszkodowany w wypadku komunikacyjnym z dnia 4 stycznia 2022 r., w którym uszkodzony został jego pojazd typu TAXI marki F. (...) o nr rej. (...) . Wskutek kolizji poszkodowany zmuszony był nająć samochód zastępczy na okres 32 dni. Strona powodowa w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej w dniu 7 stycznia 2022r. wynajęła poszkodowanemu samochód specjalny TAXI marki T. (...) o nr rej. (...) . Następnie w dniu 7 lutego 2022r. strona powodowa wystawiła poszkodowanemu fakturę za najem na kwotę 25 584 zł brutto, obejmującą należność z tytułu najmu pojazdu zastępczego wyliczoną jako iloczyn dziennej stawki najmu w kwocie 650 zł netto, powiększonej o podatek VAT i 32 dni najmu. Dysponując umową cesji strona powodowa zwróciła się do pozwanej o uregulowanie należności za najem pojazdu zastępczego, jednak ubezpieczyciel uiścił na jej rzecz z tego tytułu jedynie kwotę 7 872 zł brutto - nie kwestionując wprawdzie okresu najmu, jednakże obniżając dobową stawkę najmu do 200 zł netto (246 zł brutto). Żądanie pozwu objęło zatem należność uzupełniającą za najem pojazdu, tj. różnicę pomiędzy wartością z faktury a otrzymanym z tego tytułu odszkodowaniem. Szkoda podlegała likwidacji w wartościach brutto. W stosunku do tak określonego roszczenia referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w Dzierżoniowie wydał w dniu 14 kwietnia 2022r. nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, sygn. akt V GNc 381/22. Strona pozwana złożyła sprzeciw od nakazu zapłaty, w którym wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. Strona pozwana nie kwestionowała okoliczności zdarzenia ubezpieczeniowego i swojej odpowiedzialności za jego skutki, a także za bezsporny uznała okres najmu (32 dni). Kwestionowała natomiast dobową stawkę czynszu zastosowaną przez stronę powodową jako rażąco wygórowaną. Wskazała jednocześnie, że koszt naprawy uszkodzonego pojazdu wyniósł 2 618,87 zł, zaś jego wartość rynkowa wynosiła 13 600 zł, a zatem w sytuacji uwzględnienia roszczenia strony powodowej w całości przyznane odszkodowanie za najem (25 584 zł brutto) blisko 10-krotnie przekroczyłoby wysokość szkody w pojeździe i stanowiłoby blisko 2-krotność wartości tego samochodu. W piśmie z dnia 9 czerwca 2022r. strona powodowa podtrzymała swoje stanowisko w sprawie zarzucając, że to to strona pozwana odpowiada za wysokość szkody ze względu na opieszałość w postępowaniu likwidacyjnym. Podkreślała przy tym, że na czas likwidacji szkody strona pozwana nie zapewniła poszkodowanemu pojazdu zastępczego o tożsamych właściwościach, co pojazd uszkodzony. Podnosiła nadto, że w swojej ofercie ma pojazdy z różnych segmentów, a stawki dobowe najmu uzależnione są od klasy auta. Pojazdy typu minivan, jaki został wynajęty poszkodowanemu, to pojazdy rzadko spotykane, zaś jako TAXI posiadają ten atut, że mogą zabrać do 7 osób i cieszą się dużą popularnością w działalności TAXI. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 4 stycznia 2022 r. wskutek kolizji drogowej uszkodzeniu uległ pojazd marki F. (...) o nr rej. (...) (minivan segmentu D), należący do A. Z. . Samochód ten został wyprodukowany w 2006r. i w chwili kolizji liczył 16 lat. Ochrony gwarancyjnej sprawcy zdarzenia w ramach ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych udzielało TUZ Towarzystwo (...) z siedzibą w W. . Dowód: - okoliczności bezsporne. Pojazd marki F. (...) o nr rej. (...) użytkowany był przez A. Z. jako taksówka w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej pod firmą (...) . Pojazd ten przystosowany był do przewozu 5-7 osób, przy czym przewóz 6-7 osób zdarzał się sporadycznie. Poszkodowany osiągał z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej dochody na poziomie 5 000 zł – 6 000 zł miesięcznie. A. Z. nie jest podatnikiem podatku VAT. Dowód: - licencja nr (...) , k. 12, - dowód rejestracyjny uszkodzonego pojazdu, k. k. 10-11, - oświadczenie o VAT z dnia 7 stycznia 2022r., k. 13, - zeznania świadka A. Z. , k. 94v-95 i e-protokół k. 96. Fakt zaistnienia szkody został zgłoszony ubezpieczycielowi przez poszkodowanego w dniu 5 stycznie 2022r. Szkoda została zarejestrowana pod numerem (...) . Poszkodowany był zainteresowany najmem pojazdu zastępczego za pośrednictwem ubezpieczyciela, jednakże został poinformowany, że wypożyczalnie z nim współpracujące nie posiadają pojazdów typu TAXI. Poszkodowany wraz z żoną poszukiwali w Internecie ofert najmu pojazdu zastępczego typu TAXI, gdzie znaleźli ofertę (...) sp. z o.o. , prowadzącej działalność gospodarczą w zakresie wynajmowania specjalistycznych aut zastępczych przygotowanych do funkcji TAXI. Dowód: - wiadomość e-mail z dnia 26 stycznia 2022r., - zeznania świadka A. Z. , k. 94v-95 i e-protokół k. 96. W dniu 7 stycznia 2022 r. strona powodowa (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. podstawiła poszkodowanemu A. Z. pojazd zastępczy marki T. (...) o nr rej. (...) (minivan segmentu C) i zawarła z nim umowę najmu tegoż pojazdu zastępczego za dobową stawkę w kwocie 650 zł netto (799,50 zł brutto). Umowa zawarta między poszkodowanym a powodem nie przewidywała obowiązku wpłaty kaucji, a pojazd zastępczy mógł być użytkowany bez limitu kilometrów, przy czym umowa przewidywała szereg opłat dodatkowych. Czas najmu samochodu zastępczego został w umowie określony jako równy czasowi naprawy uszkodzonego pojazdu. Samochód zastępczy został wydany poszkodowanemu w dniu zawarcia umowy, tj. 7 stycznia 2022r. i zwrócony przez poszkodowanego w dniu 7 lutego 2018r. Poszkodowany nie posiadał innego sprawnego pojazdu, którym mógłby zaspokoić potrzeby transportowe związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą – samochodem służącym mu jako TAXI poruszał się również prywatnie. Wynajęty od powodowej spółki samochód zastępczy był pojazdem przystosowanym do funkcji TAXI i w pełni spełniał wymagania poszkodowanego. Poszkodowany nie negocjował warunków umowy najmu ze stroną powodową - warunki jakie oferowała strona powodowa były dla poszkodowanego akceptowalne. Zastosowana w umowie najmu stawka 650 zł netto wynikała z cennika strony powodowej i dotyczyła najmu pojazdu z segmentu (...) /BUS. Dowód: - umowa najmu pojazdu z 7 stycznia 2022r. k.9-9v, - dowód rejestracyjny wynajętego pojazdu, k. 15, - oświadczenie najemcy z dnia 7 stycznia 2022r., k. 13, - informacja o zmianie cen (cennik) z dnia 16 grudnia 2021r., k. 8, - zeznania świadka A. Z. , k. 94v-95 i e-protokół k. 96, - opinia biegłego z zakresu techniki motoryzacyjnej wraz z opinią uzupełniającą, k. 101-106 i k. 134-136. Po przeprowadzonym postępowaniu likwidacyjnym koszt naprawy uszkodzonego pojazdu wyniósł 2 618,87 zł, zaś jego wartość rynkową ustalono na kwotę 13 600 zł. Dowód: - okoliczności bezsporne. Poszkodowany A. Z. zwrócił pojazd zastępczy stronie powodowej w dniu 7 lutego 2022r. Tego samego dnia strona powodowa zawarła z A. Z. umowę cesji praw do zwrotu kosztów pojazdu zastępczego nr UM/2022/01/10, przedmiotem której było roszczenie względem ubezpieczyciela o zapłatę odszkodowania obejmującego koszty najmu pojazdu zastępczego. Poszkodowany oświadczył przy tym, że nie otrzymał od Towarzystwa (...) oferty pojazdu przystosowanego do pracy jako taksówka, tj. wyposażonego w taksometr (zalegalizowanego przez Urząd Miasta), wszystkie niezbędne oznaczenia świetlne oraz z pieczęcią (...) w dowodzie rejestracyjnym. Po zawarciu umowy cesji powodowa spółka wystawiła A. Z. fakturę nr (...) na kwotę 25 584 zł brutto (20 800 zł netto), obejmującą 32 dni najmu (od 7 stycznia 2022r. do 7 lutego 2022r.), a zgłosiła stronie pozwanej do rozliczenia swoje roszczenie wynikające z ww. faktury, przedkładając w tym celu stosowną dokumentację. Dowód: - protokół zwrotu nr (...) /22/01/6 z dnia 7 lutego 2022r., k. 14, - umowa cesji nr (...) z dnia 7 lutego 2022r., k. 13, - oświadczenie poszkodowanego, k. 13v, - faktura nr (...) z dnia 14 lutego 2022r., k. 19 akt. Na mocy decyzji z dnia 23 lutego 2022r. strona pozwana przyznała stronie powodowej odszkodowanie z tytułu najmu pojazdu zastępczego w kwocie 7 872 zł brutto. Z treści decyzji wynikało, że ubezpieczyciel uznał za zasadny cały 32-dniowy okres najmu pojazdu zastępczego, jednakże zakwestionował stawkę zastosowaną przez stronę powodową, tj. 650 zł netto (799,50 zł brutto) za dobę i obniżył ją do kwoty 200 zł netto (246 zł brutto). Wskazywał przy tym na zasadę minimalizacji szkody oraz fakt, że ubezpieczyciel w ramach ubezpieczenia OC nie jest zobowiązany do pokrycia kosztów najmu pojazdu zastępczego wykraczającego poza koszty, które poniósłby poszkodowany, gdyby skorzystał z propozycji najmu przedstawionej mu przez ubezpieczyciela. Dowód: - decyzja strony pozwanej z dnia 23 lutego 2022r., k. 16-16v. Dobowe stawki czynszu najmu pojazdu zastępczego, odpowiadającego klasie pojazdu uszkodzonego (minivan segmentu D) w styczniu/lutym 2022r. na terenie powiatu (...) , z uwzględnieniem najmu pojazdu przystosowanego do świadczenia usług typu TAXI, a także przy przyjęciu 32-dniowego okresu najmu wynosiły średnio 400 – 450 zł netto za dobę. Dobowe stawki czynszu najmu pojazdu zastępczego odpowiadającego klasie pojazdu najętego przez A. Z. (minivan segmentu C) w styczniu/lutym 2022r. na terenie powiatu (...) , z uwzględnieniem najmu pojazdu przystosowanego do świadczenia usług typu TAXI, a także przy przyjęciu 32-dniowego okresu najmu wynosiły średnio 300 – 400 zł netto za dobę. Pojazdy te nie były przystosowane do przewozu 7 osób. Z uwagi na dostosowanie pojazdów do przewozu 7 osób stawki w górnych granicach ww. wartości nie są zawyżone. Ilość miejsc siedzących w uszkodzonym pojeździe A. Z. marki F. (...) wynosi 5-7 osób. Przewożenie 7 osób może nastąpić kosztem zrezygnowania z przestrzeni bagażowej - przy zakupie/konfiguracji pojazdu dwa dodatkowe fotele montowane są na szynie w przestrzeni bagażowej. Wynajęty pojazd T. (...) jest pojazdem mniejszym, bardziej kompaktowym niż pojazd T. (...) i jest pojazdem sklasyfikowanym jako pojazd z segmentu niższego od pojazdu uszkodzonego. Zarówno pojazdu uszkodzonego, jak i pojazdu wynajętego nie można przypisać do segmentu (...) /BUS opisanego w cenniku strony powodowej ze względu na wielkość tych pojazdów. BUS to potoczna nazwa pojazdu konstrukcyjnie przeznaczona do przewozu powyżej 7 osób i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą. Zgodnie z art. 39a ust.3 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym do przewożenia takiej liczby pasażerów niezbędna jest „licencja na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą”. Podmioty specjalizujące się w wynajmie pojazdów zastępczych typu TAXI nie posiadają w ofercie pojazdów typu TAXI przystosowanych do przewozu 7 osób lub nie świadczą usług na terenie województwa (...) (a więc i w rejonie miasta Ś. ). Od 2022r. na terenie województwa (...) brak jest podmiotów świadczących usługi na rynku pojazdów specjalistycznych dysponujących 7 miejscami oraz przystosowanych do funkcji TAXI. Dowód: - opinia biegłego sądowego z zakresu techniki motoryzacyjnej R. K. wraz z opinią uzupełniającą, k. 101-106 i k. 134-136. Sąd zważył, co następuje: Powództwo zasługiwało na częściowe uwzględnienie. Strona powodowa objęła żądaniem pozwu należność uzupełniającą za najem pojazdu zastępczego, czyli różnicę pomiędzy wartością wynikającą z wystawionej przez nią faktury VAT a otrzymanym z tego tytułu odszkodowaniem. Bezsporna w sprawie była okoliczność odpowiedzialności strony pozwanej za skutki szkody komunikacyjnej z dnia 4 stycznia 2022r. Także legitymacja procesowa strony powodowej nie budziła wątpliwości. Bezsporny był również 32-dniowy okres uzasadnionego najmu pojazdu zastępczego. W toku postępowania likwidacyjnego, a następnie w procesie TUZ Towarzystwo (...) częściowo uznało roszczenie strony powodowej i wypłaciło jej odszkodowanie za najem w łącznej kwocie 7 872 zł. Poza sporem było przy tym, że strony rozliczały się w kwotach brutto. Strona pozwana kwestionowała w sprawie wysokość żądanej stawki dobowej najmu w części przekraczającej kwotę 246 zł brutto, określając ją jako rażąco wygórowaną w stosunku do realiów rynkowych. Klasa pojazdu uszkodzonego i najętego w zasadzie nie była sporna między stronami, jednakże wskazać należy, że pojazd uszkodzony był de facto klasy D (minivan segmentu D), a pojazd stanowiący przedmiot najmu – klasy C (minivan segmentu C), czyli niższej niż pojazd uszkodzony. Poszkodowany wskazał, że przyczyną, dla której nie najął pojazdu zastępczego od ubezpieczyciela był fakt, że brak było w jego ofercie pojazdu odpowiadającego parametrom uszkodzonego samochodu marki F. (...) o nr rej. (...) , wobec czego najął on od strony powodowej pojazd klasy T. (...) o nr rej. (...) (minivan segmentu C), albowiem był on przystosowany do świadczenia usług typu TAXI, a nadto oferował 7 miejsc. Strona pozwana nie kwestionowała tej okoliczności, jednakże domagała się rozliczenia przedmiotowej szkody w oparciu o stawkę dobową w kwocie 200 zł netto (246 zł brutto) jako średnią stawkę akceptowaną przez ubezpieczyciela w zakresie pojazdów w klasie pojazdu wynajętego. Strona powodowa natomiast domagała się rozliczenia szkody w oparciu o stawkę zastosowaną w umowie najmu w wysokości 650 zł netto (799,50 zł brutto), wynikającą z jej cennika, a dotyczącą segmentu (...) /BUS. Roszczenia do ubezpieczyciela sprawcy szkody komunikacyjnej w ramach polisy OC posiadaczy pojazdów mechanicznych o zwrot kosztów najmu pojazdu zastępczego znajduje podstawy prawne w przepisach art. 805 k.c. , art. 822 k.c. , art. 361 k.c. i art. 363 k.c. oraz w treści przepisów ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U.2023.2500). Pozbawienie poszkodowanego możliwości korzystania z jego samochodu wskutek zdarzenia komunikacyjnego i konieczność poniesienia wydatków związanych z wypożyczeniem pojazdu zastępczego należy do zakresu szkody, do której pokrycia jest zobowiązany ubezpieczyciel i mieści się ono w zakresie normalnego, adekwatnego związku przyczynowego w rozumieniu art. 361 § 1 k.c. Utrata możliwości korzystania z pojazdu jest jedną z postaci szkody majątkowej zaistniałej w związku z ruchem pojazdu mechanicznego, dlatego poszkodowany może żądać pokrycia kosztów najmu pojazdu zastępczego za okres, w którym nie było możliwe korzystanie z jego pojazdu (uzasadniony okres najmu). Jeżeli więc poszkodowany poniósł w związku z tym koszty, które były konieczne na najem pojazdu zastępczego (bądź przed ich poniesieniem, by ich uniknąć, w celu zwolnienia się z długu, dokonał cesji wierzytelności w tym zakresie), to mieszczą się one w granicach skutków szkodowych podlegających wyrównaniu. Można stwierdzić, że wydatki konieczne w tym przedmiocie oznaczać będą czynsz najmu pojazdu zastępczego zasadniczo o podobnej klasie do pojazdu uszkodzonego, ustalony w oparciu o stawki przyjęte na danym rynku lokalnym. Jednocześnie za obowiązującą należy uznać wykładnię, na którą wskazywała strona pozwana, zgodnie z którą nie wszystkie wydatki pozostające w związku przyczynowym z wypadkiem komunikacyjnym mogą być refundowane, istnieje bowiem obowiązek wierzyciela zapobiegania szkodzie i zmniejszania jej rozmiarów ( art. 354 § 2 k.c. , art. 362 k.c. i art. 826 § 1 k.c. ). Strony stosunku zobowiązaniowego wynikającego z odpowiedzialności gwarancyjnej ubezpieczyciela mają obowiązek współdziałania. W ramach tego obowiązku powinnością poszkodowanego, jako wierzyciela, jest lojalne postępowanie na etapie likwidacji szkody przez ograniczanie zakresu świadczenia odszkodowawczego ubezpieczyciela. Brak podjęcia takich działań, mimo że leżały w zakresie możliwości poszkodowanego, nie może zwiększać odszkodowania należnego od ubezpieczyciela zobowiązanego do naprawienia szkody (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 kwietnia 2019 roku, sygn. akt II CSK 108/18). Na dłużniku ciąży w związku z tym obowiązek zwrotu wydatków celowych i ekonomicznie uzasadnionych, pozwalających na wyeliminowanie negatywnych dla poszkodowanego następstw, niedających się wyeliminować w inny sposób, z zachowaniem rozsądnej proporcji między korzyścią wierzyciela a obciążeniem dłużnika. Nie jest celowe nadmierne rozszerzanie odpowiedzialności odszkodowawczej i w konsekwencji - gwarancyjnej ubezpieczyciela, co mogłoby prowadzić do wzrostu składek ubezpieczeniowych. Stwierdzić jednocześnie należy, że różnorodność okoliczności związanych z następstwami wypadku komunikacyjnego oraz sytuacją życiową poszkodowanego nie pozwala na formułowanie kazuistycznych wskazań; podlegają one indywidualnej ocenie ( tezy z uzasadnienia uchwały Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2011 roku, sygn. akt III CZP 5/11). Odnosząc się do okoliczności sprawy stwierdzić należy, w szczególności w oparciu o zeznania świadka A. Z. , iż poszkodowany istotnie już podczas zgłoszenia szkody sygnalizował potrzebę najmu pojazdu zastępczego, jednakże pracownik strony pozwanej poinformował go, że pozwana nie ma w ofercie pojazdu odpowiadającego klasie pojazdu uszkodzonego, tj. pojazdu 7-osobowego przystosowanego do świadczenia usług typu TAXI. Z zeznań tych wynikało również, że poszkodowany wykorzystuje 7 miejsc w swojej działalności jedynie sporadycznie, a nieco częściej - choć nieczęsto - 6 miejsc. Możliwość użycia tych dodatkowych miejsc wprawdzie zwiększa konkurencyjność poszkodowanego, jednak jednocześnie oznacza rezygnację z przestrzeni bagażowej, która dla pasażerów jest również ważna. Przy tym ogółem miesięczne dochody poszkodowanego z działalności TAXI wynoszą 5 000 – 6 000 zł. Strona pozwana nie podniosła w sprawie zarzutu związanego z niezasadnością najmu w sytuacji, gdy koszty najmu pięciokrotnie przewyższały dochód, jaki poszkodowany utraciłby, gdyby w okresie 32 dni naprawy uszkodzonego samochodu w ogóle nie wykonywał swojej działalności. Sąd nie uwzględnił tego aspektu wprost także z urzędu (wobec braku zarzutu strona powodowa nie miała bowiem możliwości ustosunkowania się do niego i zaoferowania odpowiednich dowodów; przy tym poszkodowany wykorzystywał swój pojazd także do celów prywatnych), jednakże dał on asumpt do zważeń dotyczących celowości i ekonomicznego uzasadnienia najmu pojazdu 7-miejscowego w sytuacji, gdy dwa dodatkowe miejsca były wykorzystywane jedynie sporadycznie, a znacznie taniej można było nająć pojazd TAXI 5-miejscowy. Jak wynikało bowiem z opinii biegłego sądowego R. K. , wprawdzie na rynku (...) i województwa (...) na początku roku 2022 brak było podmiotów wynajmujących pojazdy zastępcze typu TAXI przystosowane do przewozu 7 osób, jednakże poszkodowany z powodzeniem mógł nająć pojazd zastępczy przystosowany do świadczenia usług typu TAXI w segmencie swojego uszkodzonego pojazdu (minivan segmentu D) za kwotę 400 zł -450 zł netto, nie bacząc, że oferowane pojazdy nie były pojazdami 7 – osobowymi (jak pojazd uszkodzony). Jak już wcześniej wskazano, z tezy i uzasadnienia uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2011 r. (III CZP 5/11, OSNC 2012, Nr 3, poz. 28) wynika jednoznacznie, że Sąd Najwyższy dostrzegał od początku potrzebę utrzymania ochrony interesów poszkodowanego w rozsądnych granicach. Kierując się sformułowanymi tam wskazówkami, należy stwierdzić, że nie mogą być uznane za celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki, które nie są konieczne do wyeliminowania negatywnego następstwa majątkowego w postaci utraty możliwości korzystania z uszkodzonego (zniszczonego) pojazdu, gdyż następstwo to może być wyeliminowane - bez uszczerbku dla godnych ochrony interesów poszkodowanego - w inny, mniej uciążliwy dla dłużnika sposób. W przekonaniu Sądu ogromna dysproporcja między możliwym do uzyskania (zagrożonym utratą) dochodem poszkodowanego z działalności TAXI (max. 6 tys. zł), wartością jego pojazdu (13 600 zł), wysokością szkody w tym pojeździe (2 618,87 zł) a kosztami najmu pojazdu 7-osobowego (25 584 zł), którego pełen potencjał mógł zostać wykorzystany w 32-dniowym okresie najmu jedynie sporadycznie – skłania do oceny, że poszkodowany naruszył zasadę minimalizacji szkody najmując pojazd 7-osobowy za 650 zł netto + Vat dziennie zamiast pojazd 5-osobowy za max. 450 zł netto + Vat dziennie. Różnica wynikająca z tych stawek w 32-dniowym okresie najmu wyniosła kwotę 7 872 zł brutto, którą Sąd ocenił jako wykraczającą poza adekwatny związek przyczynowy ze zdarzeniem szkodowym, gdyż najpewniej przekraczającą min. 10-krotnie realną stratę, jaką poszkodowany mógł ponieść w związku z najęciem pojazdu 5-miejscowego zamiast 7-miejscowego (potencjalnie utracony dochód za sporadycznie przewiezienie dwóch dodatkowych pasażerów). Straty tej strona powodowa nie udowodniła. Natomiast pojazd 5-miejscowy zaspakajałby wszystkie pozostałe potrzeby poszkodowanego, jak możliwość świadczenia przez niego pracy w charakterze kierowcy TAXI, a także wykorzystywania tego samochodu w celach prywatnych. Dlatego Sąd zdecydował o oddaleniu powództwa co do kwoty 7 872 zł. Jeżeli chodzi o stawkę 450 zł netto + Vat, właściwą dla pojazdów minivan z segmentu D 5-miejscowych, to Sąd ustalił ją w oparciu o opinię biegłego sądowego R. K. , którą w tym zakresie ocenił jako w pełni wiarygodną. Biegły podkreślał wprawdzie w swojej opinii, że zarówno pojazd uszkodzony, jak i pojazd wynajęty nie mogły być sklasyfikowane jako pojazdy segmentu (...) /BUS, jak to uczyniła strona powodowa, albowiem nie pozwalała na to wielkość tychże pojazdów; żaden z pojazdów (uszkodzony i wynajęty) nie wpisywał się w definicję BUS-a zawartej w ustawie z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (pojazd przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą). Okoliczność ta była jednak zdaniem Sądu irrelewantna w tym znaczeniu, że strona powodowa przypisała stawkę 650 zł do konkretnego pojazdu wynajętego pozwanemu, a jej cennik nie obejmował pojazdów typu minivan. Niemniej istotnym było, że stawka ta, jeżeli jednak miałaby być stosowana do wszystkich pojazdów minivan TAXI (także mniejszych niż 7-miejscowe), to była nadmiernie wygórowana. Przypomnieć jeszcze należy, że pozwany ubezpieczyciel nie złożył poszkodowanemu oferty najmu pojazdu zastępczego w klasie odpowiadającej pojazdowi uszkodzonemu i faktycznie nie zorganizował takiego najmu dla poszkodowanego po przyjętej przez siebie stawce 200 zł netto zł (246 zł brutto) za dobę – dlatego stawka ta nie została uwzględniona przez Sąd. Najpewniej nie dotyczyła ona zresztą pojazdów typu TAXI. W ocenie Sądu, zważywszy na wszystkie powyższe okoliczności, wysokość stawki ustalonej przez stronę powodową w umowie z poszkodowanym należało skorygować w orzeczeniu sądowym do kwoty 450 zł netto + Vat, właściwej dla pojazdów minivan 5-miejscowych z segmentu D, bo najęcie takiego właśnie pojazdu przez poszkodowanego byłoby konieczne i ekonomicznie uzasadnione. Mając na względzie powyższe rozważania, na podstawie art. 822 § 1 k.c. w zw. z art. 509 k.c. oraz art. 363 § 1 k.c. i art. 361 § 2 k.c. oraz przepisy ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych (…), Sąd uznał powództwo za uzasadnione w części i zasądził od strony pozwanej na rzecz strony powodowej kwotę 9 840 zł brutto, będącą konsekwencją uznania za uzasadnione 32 dni najmu pojazdu zastępczego według stawki wskazanej w opinii biegłego, tj. 450 zł netto (32 x 450 zł plus podatek VAT = 17 712 zł) pomniejszoną następnie o kwotę 7 872 zł brutto, tj. o kwotę wypłaconą dotychczas stronie powodowej w toku postępowania likwidacyjnego tytułem odszkodowania związanego z najmem pojazdu zastępczego (pkt I sentencji wyroku). W pozostałym zakresie powództwo podlegało oddaleniu (pkt II wyroku). Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U.2023.2500) zakład ubezpieczeń jest zobowiązany do wypłaty odszkodowania w terminie 30 dni licząc od dnia złożenia zawiadomienia o szkodzie. Mając na uwadze, że umowa cesji został zawarta pomiędzy stronami w dniu 7 lutego 2022r., a w sprawie nie wykazano, w jakiej dacie zostało wystosowane i doręczone przez stronę powodową żądanie wypłaty odszkodowania w zakresie najmu zastępczego, stwierdzić należy, iż termin do wypłaty odszkodowania upływał najwcześniej z dniem 9 marca 2022r., dlatego też Sąd, w oparciu o art. 481 § 1 k.c. i art.115 k.c. , zasądził od strony pozwanej na rzecz strony powodowej odsetki ustawowe za opóźnienie liczone od dnia 10 marca 2022r. do dnia zapłaty. Odsetki zaś od 24 lutego 2022 r. do 9 marca 2022r. podlegały oddaleniu. Orzeczenie o kosztach procesu zapadło na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. oraz art.100 zd.1 k.p.c. Sąd dokonał stosunkowego rozdzielenia kosztów mając na uwadze, że strona powodowa wygrała niniejszy proces w 55%, natomiast strona pozwana w 45%. Powodowa spółka poniosła koszty opłaty od pozwu w kwocie 1 000 zł i wynagrodzenia pełnomocnika w kwocie 3 600 zł na podstawie § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2023.1964), co daje łącznie kwotę 4 600 zł. Z tej kwoty należna stronie powodowej część kosztów postępowania wynosi 2 530 zł (55 %). Strona pozwana poniosła koszty zastępstwa prawnego w kwocie 3 600 zł na podstawie § 2 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2023.1935) oraz koszty opinii biegłego w kwocie 843,75 zł plus 245,23 zł, co daje łącznie 4 688,95 zł, a zatem należna jej część kosztów wyniosła kwotę 2 110,04 zł (45 %). W konsekwencji stronę pozwaną obciążono obowiązkiem zwrotu powódce różnicy w kwocie 419,96 zł (pkt III wyroku). Jednocześnie, bezpośrednio po wydaniu wyroku, zarządzono, aby zwrócić stronie pozwanej niewykorzystaną część uiszczonej zaliczki. /sędzia Joanna Dams/