V GC 176/15

sygn. akt V GC 176/15 WYROK ZAOCZNY W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 stycznia 2016 r. Sąd Rejonowy w Tarnowie – Wydział V Gospodarczy w składzie Przewodniczący SSR Michał Bień Protokolant stażysta Edyta Raś po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2016 r. w Tarnowie sprawy z powództwa M. S. prowadzącego działalność go­spodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo (...) M. S. przeciwko K. M. prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą (...) spółka cywilna K. M. o ustalenie prawa I. oddala powództwo; II. obciąża powoda M. S. kosztami postępowania w kwocie 867,00 (słow­nie: osiemset sześćdziesiąt siedem) zł. SSR Michał Bień sygn. akt V GC 176/15 UZASADNIENIE wyroku Sądu Rejonowego w Tarnowie z dnia 28 stycznia 2016 r. I Powód M. S. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo (...) M. S. w dniu 05 marca 2015 r. wniósł pozew przeciwko K. M. o ustalenie, iż domena „ (...) ” umiejscowiona u operatora firmy (...) w S. jest własnością po­woda M. S. , a także zażądał zasądzenia zwrotu kosztów po­stępowa­nia według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa procesowe­go. Na uzasadnienie pozwu powód M. S. podniósł, że razem z pozwanym K. M. prowadzili spółkę cywilną (...) spółka cy­wilna K. M. , M. S. . Wcześniej spółka miała trzech wspólników, jednakże jeden z nich wystąpił ze spółki. M. S. wskazał, iż w ramach tej spółki stworzono domenę „ (...) ” u operatora firmy (...) funkcjonującej w S. , na której to domenie znajdował się wyłącznie adres i numer telefonu powoda. Powód naprowadził, iż nie posiadał haseł dostępowych do przedmiotowej domeny zaś operator odmówił udostępnienia domeny do czasu uzyskania tytułu prawnego. M. S. wyjaśnił, że spółka została rozwiązana, a w ramach porozumienia stron domena miała stać się jego własnością. Powód wzywał po­zwanego K. M. do wydania domeny jednakże bezskutecznie. M. S. podniósł, że miał interes prawny w ustaleniu i uzyskaniu tytułu prawnego ustalającego, kto jest właścicielem domeny (k. 2 – 3, k. 21, k. 26 – 29). Pozwany K. M. nie stawił się na posiedzenia przeznaczone na rozprawę wyznaczone na dzień 20 października 2015 r., 10 grudnia 2015 r. oraz 28 stycznia 2016 r., będąc prawidłowo zawiadomionym o terminie rozpra­wy wyznaczonej na dzień 28 stycznia 2016 r., nie żądał przeprowadzenia roz­prawy pod jego nieobecność, nie złożył żadnych wyjaśnień ani nie ustosunko­wał się do żądania pozwu (k. k. 61, k. 63, k. 64). II Sąd Rejonowy w Tarnowie ustalił następujący stan faktyczny: M. S. prowadził działalność gospodarczą pod firmą Przed­siębiorstwo (...) M. S. . Dowód: wydruki z (...) k. 7, k. 35. M. S. był uprzednio wspólnikiem w (...) spółce cywilnej K. M. , M. S. , P. K. (1) . Dowód: odpis aneksu numer (...) do umowy spółki prawa cywilnego zawartej w dniu 09 maja 1994 r. – k. 12, k. 42; odpis aneksu numer (...) do umowy spółki prawa cywilnego z dnia 09 maja 1994 r. – k. 13, k. 43; prze­słuchanie powoda M. S. – k. 64 verte – 65. W dniu 03 kwietnia 2009 r. P. K. (1) wystąpił z (...) spółki cywilnej K. M. , M. S. , P. K. (1) . Dowód: odpis aneksu numer (...) do umowy spółki prawa cywilnego z dnia 09 maja 1994 r. – k. 13, k. 43. (...) spółka cywilna K. M. , M. S. , P. K. (1) dysponowała domenę internetową. Dowód: wydruk ze strony internetowej „ (...) ” – k. 10 – 11. Powód M. S. wystąpił z (...) spółki cywilnej K. M. , M. S. oraz dokonał z pozwanym K. M. rozli­czenia na dzień 27 grudnia 2011 r. w zwykłej formie pisemnej. W pisemnym rozliczeniu podpisanym przez M. S. i K. M. obaj dotychczasowi wspólnicy ustalili, iż M. S. przejmie z majątku wspólników (...) spółki cy­wilnej M. S. , K. M. między innymi domenę internetową „ (...) ”. Dowód: odpis rozliczenia na dzień 27 grudnia 2011 r. jako dzień wyj­ścia M. S. z (...) spółki cywilnej M. S. , K. M. – k. 9, k. 37; przesłuchanie powoda M. S. k. 64 verte – 65. Tego dnia, tj. 27 grudnia 2011 r. M. S. wystąpił z (...) spółki cywilnej M. S. , K. M. . M. S. i K. M. ustalili wówczas, co będzie należało lub stanie się własnością poszczegól­nych wspólników (...) spółki cywilnej M. S. , K. M. . Domena „ (...) ” była zarejestrowana na imię i nazwisko K. M. . M. S. na podstawie rozliczenia spółki cywilnej dokonanego z K. M. próbował uzyskać dostęp do domeny (...) , jednakże rejestrator domen nie udzielił mu dostępu, ponieważ nie chciał hono­rować pod­pisanego przez wspólników rozliczenia. M. S. nie posia­dał dostępu do domeny, co uniemożliwiało mu korzystanie z niej w sposób pełny, tak aby można było dokonywać w niej zmian. Hasło jak i login ko­nieczne do konfiguracji domeny były w dyspozycji K. M. , który od­mówił ich wydania M. S. pomimo podpisania porozumienia dotyczącego wystąpie­nia M. S. z (...) spółki cywilnej M. S. , K. M. . Dowód: przesłuchanie powoda M. S. – k. 64 verte – 65. Z tego względu M. S. wzywał K. M. do wykona­nia postanowień za­wartych w pisemnym rozliczeniu zawartym pomiędzy oby­dwoma wspólnikami spółki cywilnej w dniu 27 grudnia 2011 r. Dowód: pisemne wezwanie do rozliczenia k. 14, k. 15, k. 38, k. 39; przesłuchanie powoda M. S. – k. 64 verte – 65. Pisemne wezwanie zostało wysłane na adresy K. M. w dniu 10 września 2014 r. Dowód: odpisy pisemnych potwierdzeń nadania listów poleconych k. 16 – 17, k. 40 – 41. Pomimo skierowanego do K. M. wezwania do rozliczenia się zgodnie z postanowieniami wynikającymi z porozumienia o rozwiązaniu umowy spółki cywilnej z dnia 27 grudnia 2011 r. oraz zwrotu domeny „ (...) ” K. M. nie udzielił M. S. dostępu do domeny, nie wy­da­jąc hasła i loginu umożliwiających dostęp do przedmiotowej domeny. Dowód: przesłuchanie powoda M. S. – k. 64 verte – 65. Rekonstrukcji stanu faktycznego sąd dokonał w części na podstawie od­pisów dokumentów i wydruków zgromadzonych w toku postępowania dowodo­wego. Sąd nie dopatrzył się uchy­bień w ich treści oraz formie. Dokumenty prywatne i odpisy dokumentów prywatnych oraz wydruki sąd uznał w ca­łości za autentyczne i wiary­godne. Żadna ze stron ich nie kwe­stio­nowała, tak pod względem poprawności formalnej jak i material­nej. Nie u­jaw­niły się też ja­kie­kolwiek okoliczności podwa­żające moc dowo­dową odpisów tych do­ku­mentów, które należałoby brać pod uwagę z u­rzę­du. Do­mnie­mania, z któ­rych korzystają do­ku­menty urzę­dowe jak i prywatne [auten­tyczno­ś­ci i zło­żenia za­war­tego w nim o­świad­czenia przez o­sobę, która podpi­sała doku­ment prywat­ny ( vide : T. Ereciń­ski, „Ko­deks postę­powania cywil­nego. Komen­tarz. Część pierw­sza. Postępowa­nie rozpoznaw­cze. Część druga. Po­stępowa­nie zabezpiecza­jące. Tom 1”, wyda­nie 2, Wydawnic­two Prawnicze Lexi­sNexis, War­szawa 2007 r., pod red. T. Ere­cińskie­go, s. 576, teza 11 do art. 245, s. 590, teza 1 do art. 253)], pozostały niewzruszone. Dokumenty prywatne stanowiły do­wód te­go, że o­soby, które je podpi­sały, zło­ży­ły o­świadczenia za­warte w doku­men­tach ( art. 245. k.p.c. w zw. z art. 233 . § 1. k.p.c. ). Wy­druki natomiast stanowiły dowód co do istnienia zapisu komputero­wego o określonej treści, która została w nich za­warta, w chwili dokonywania wydruku (k. 309. k.p.c. w zw. z art. 233 . § 1. k.p.c. ) ( vide : wyrok Sądu Apelacyj­nego w Krakowie z dnia 08 lutego 2013 r., sygn. akt I ACa 1399/12, nie publ., LEX numer 1362755). Ustalając stan faktyczny sprawy sąd oparł się też na dowodzie z przesłu­chania powoda M. S. , które stanowić mogło podstawę czynio­nych ustaleń fak­tycznych, jako że jego depozycje były zgodne z zebranym mate­riałem dowo­dowym i znajdowały potwierdzenie w treści odpi­sów dokumen­tów. Depozycje powoda korespondowały z pozostałym zebranym materiałem dowodowym wzajemnie się z nim u­zu­peł­niając. Zeznania powoda brzmiały ja­sno, logicznie i zo­s­tały zło­żone w spo­sób sponta­niczny. Sąd nie do­patrzył się wewnętrz­nych sprzecz­ności w treści depo­zycji powoda. III Sąd Rejonowy w Tarnowie zważył, co następuje: Powództwo podlegało oddaleniu, albowiem powód M. S. żądał ustalenia, iż domena „ (...) ” umiejscowio­na u operatora firmy (...) w S. była własnością powoda M. S. pomimo, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynikało bezsprzecznie, iż po­wód M. S. stał się właścicielem przedmiotowej domeny „ (...) ”. Zgodnie z treścią art. 189. k.p.c. powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. W myśl art. 353 1 . k.c. strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. W przedmiotowej sprawie powód M. S. wykazał, że pozwa­ny K. M. wła­da­ł hasłem i loginem do domeny „ (...) ”, a co za tym idzie dostępem do tej domeny, co uniemożliwiało M. S. fizyczne zadysponowanie tą domeną zgodnie ze swoją wolą, np. poprzez ko­rzystanie z niej, konfigurowanie, dokonywanie na niej zmian, choć miał dostęp do samej strony internetowej. Zatem fakt pozbawienia właści­ciela władztwa nad powyższą domeną nie budził ostatecznie wątpliwości. Nie zasługiwało jednak na uwzględnienie żądanie powoda o ustalenie istnienia prawa własności do domeny internetowej, jako że brak było po stronie powoda interesu w uzyskaniu odpowiedniej treści orzeczenia, skoro dyspono­wał tytułem prawnym do domeny wynikającym z zawartego pisemnego poro­zumienia podpisanym przez obu wspólników (...) spółki cywilnej M. S. , K. M. , które to porozumienie stanowiło w istocie umowę o podział majątku wspólników spółki cywilnej. Konieczną przesłanką powództwa wytoczonego w oparciu o art. 189. k.p.c. o ustalenie prawa lub stosunku prawa jest istnienie interesu prawnego powoda, przy czym interes prawny dotyczyć szeroko rozumianych praw i sto­sunków prawnych. W przypadku ustalania praw lub stosunków prawnych inte­res ten występuje tylko wówczas, gdy istnieje niepewność danego prawa czy stosunku prawnego i to zarówno z przyczyn faktycznych jak i prawnych. Jedno­cześnie jednak interes prawny w ustaleniu istnienia czy też nieistnienia stosun­ku prawnego (w tym wypadku prawa własności domeny „ (...) ”) uzależniony został od tego, czy zaintere­sowany mógłby na innej drodze osiągnąć w pełni o­chronę swych praw. Znalazło to wyraz w stwierdzeniu, zgodnie z którym „prze­słanką materialnoprawną po­wództwa o ustalenie, opartego na art. 189 k.p.c. , jest inte­res prawny powoda. Nie jest ona spełniona wówczas, gdy wystę­puje równocześnie możliwość innej formy ochrony prawnej, w tym potwierdze­nia ist­nienia sto­sunku prawnego w innym procesie cywilnym” (tak Sąd Najwyż­szy w wyroku z dnia 08 stycznia 2002 r., sygn. akt. I CKN 723/99, nie publ., LEX nr 53132). Przy czym „interes prawny w rozumieniu art. 189 k.p.c. jest kategorią obiektywną, zatem pod jego pojęciem należy w procesie rozumieć potrzebę u­zy­skania wyroku odpowiedniej treści, wywołaną rzeczywistym naruszeniem albo zagrożeniem określonej sfery prawnej. Musi to być jednak potrzeba obiek­tywna w świetle obowiązujących przepisów, tj. rzeczywiście istniejąca i uzasad­niona, a nie tylko wynikająca z subiektywnego zapatrywania strony, które nie de­cyduje o prawnym charakterze interesu” (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 08 maja 2000 r., sygn. akt V CKN 29/00, nie publ., LEX nr 52427; vide : wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2002 r., sygn. akt II CKN 1047/00, nie publ., LEX nr 75344). Tymczasem w sprawie niniej­szej obiektywnie potrzeba ochrony prawa powoda z tytułu istnienia prawa do domeny (...) ” występo­wała ale była do osiągnięcia poprzez powództwo o świadczenie a zatem obej­mującego żądanie wydania hasła i loginu umożliwiających pełny dostęp do do­meny nie zaś w drodze powództwa o ustalenie istnienia prawa. Stan prawny domeny „ (...) ” umiej­scowionej u operatora firmy (...) w S. był jasny i został udowod­niony, a prawo M. S. nie było w żaden sposób podważane przez K. M. . Żadna okoliczność uzasadniająca niepewność co do tego, czy powodowi przysługiwał przymiot osoby uprawnionej do domeny inter­netowej, nie została wykazana w toku postępowania dowodo­wego. Jak już wyżej podniesiono przesłanką powództwa o ustalenie istnienia bądź też nieistnienia prawa lub stosunku prawnego jest interes prawny, z tym że „interes prawny w rozumieniu art. 189 KPC z reguły nie zachodzi wtedy, gdy osoba zainteresowana może w innej drodze, np. w procesie o świadczenie, o ukształtowanie prawa lub stosunku prawnego, a nawet w drodze orzeczenia o charakterze deklaratywnym, osiągnąć w pełni ochronę swych praw. Kryterium interesu prawnego powoda w żądaniu ustalenia nie przesądza o dopuszczalno­ści wytoczenia powództwa z art. 189 KPC , decyduje natomiast o tym, czy w konkretnych okolicznościach, powództwo to jest zasadne. Konsekwencją niewykazania przez powoda istnienia interesu prawnego jest oddalenie po­wództwa o ustalenie” (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 06 czerwca 1997 r., sygn. akt II CKN 201/97, publ. M. Prawn., 1998 r., nr 2, s. 3). „Brak interesu prawnego w rozumieniu art. 189 kpc występuje w sytuacji, gdy powód może żądać świadczenia bądź na drodze sądowej, bądź w postępowaniu administra­cyjnym” (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 21 stycznia 1998 r., sygn. akt II CKN 572/97, nie publ., LEX nr 50644). Biorąc pod uwagę powołane wyżej stanowisko Sądu Najwyższego, które sąd orzekający podzielił, stan rzeczy zaistniały w sprawie należało przede wszystkim stwierdzić, że powód nie wykazał interesu prawnego w wytoczeniu powództwa. Interes taki, co wyżej podniesiono, stanowił prze­słankę materialno­prawną powództwa opartego na art. 189. k.p.c. w zw. z art. 353 1 . k.c. , której to brak spowodował oddalenie powództwa. Otóż powód sam właściwie wskazał okoliczność uzasadniającą stwier­dzenie braku po jego stronie interesu prawnego powołując się na dokument rozliczenia sporządzony w dniu 27 grudnia 2011 r., tj. w dniu stanowiącym datę odej­ścia M. S. z (...) spółki cywilnej M. S. , K. M. . Z pisemnego porozumienia jasno wynikało, że to M. S. przejął prawo do domeny internetowej „ (...) ”. Także wobec tego powód nie miał interesu prawnego w odniesieniu do ustalenia prawa do domeny internetowej, tak jak nie miałby tego prawa, gdyby zawarł umowę sprzedaży rzeczy, uzyskałby w ten sposób prawo własności a sprzedawca i zarazem po­przedni właściciel sprzedanej rzeczy nie chciałby dobrowolnie wydać kupują­cemu przynależności czy też innego przedmiotu umożliwiającego pełne władz­two nad sprzedaną rzeczą (np. kluczyków do sprzedanego pojazdu). Ponadto, w przedmiotowej sprawie ze zgromadzonego materiału dowo­dowego, a w szczególności z odpisu dokumentu rozliczenia na dzień 27 grudnia 2011 r. jako dzień odejścia powoda M. S. ze spółki cywilnej wynikało, iż właścicielem domeny „ (...) ” objętej żądaniem pozwu był powód M. S. . Otóż powołane środki dowodowe i przeprowadzone w opar­ciu o nie dowody świad­czyły jednoznacznie, że podmio­tem prawa do domeny objętej żądaniem pozwu pozostawał M. S. . Tym sa­mym uprawnie­nie M. S. w zakresie stanu prawa wynikającego z faktu zawar­cia porozumienia co do umownego podziału majątku wspólników spółki cywilnej (...) M. S. , K. M. nie zostało w żaden sposób pod­ważone, co wynikało z zebranego materiału dowodowego. W szczególności K. M. nie przysługiwało żadne prawo, którego istnienie statuowa­łoby po jego stronie sku­teczne względem M. S. uprawnienie do dysponowania domeną „ (...) ”, co zresztą było jednoznaczne w świetle przeprowadzonego postępowania dowodowego, a w szczególności treści od­pisu dokumentu rozliczenia dokonanego na skutek odejścia ze spółki M. S. . Z uwagi na to, że sąd oddalił żądanie pozwu w całości zde­cydował – postę­pu­jąc w myśl dyrektywy odpowiedzialności za wynik postępo­wania – ob­ciążyć powoda kosztami postępo­wania wkła­dając na niego obo­wiązek ich po­niesienia. Dotyczyło to zresztą tych kosztów, które sam powód poniósł. Na koszty procesu, które w sumie wyniosły 867,00 zł, składały się opłata od pozwu w kwocie 250,00 zł (pokwitowanie wpłaty na okładce akt, k. 4) oraz wynagrodzenie profesjonalnego peł­nomocnika strony powodowej określone we­dług stawki mi­ni­mal­nej obliczonej od warto­ści przedmiotu sprawy, tj. w kwocie 600,00 zł a także koszty opłaty skar­bo­wej od odpisu dokumentu stwier­dzają­cego u­stanowienie zawodowego pełno­mocnika procesowego powoda w kwocie 17,00 zł (k. 5 – 6). Powstania innych kosztów postępowania żadna ze stron nie wykazała i ich zasądzenia nie żądała. Jednocze­śnie kwota 867,00 zł wskazana w punkcie II wy­roku od­powia­dająca całości kosztów postępowania musiała zostać ujęta w wy­rzecze­niu koń­czącym po­stę­powa­nie na zasadzie unifikacji i koncentracji roz­strzygnię­cia o kosz­tach po­stę­powa­nia jako wyraz rozstrzygnięcia o całości kosztów procesu bez wszakże czynienia w tym zakresie w orzeczeniu której­kolwiek ze stron wie­rzy­cielem albo dłużnikiem. Powód został obciążony tymi kosztami, które sam w związku z własnym udziałem w procesie powinien był ponieść, skoro proces w całości przegrał, czego wyrazem było rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania powinno bo­wiem znaleźć wyraz w o­rze­czeniu kończącym postępowanie i dotyczyć co do zasady wszyst­kich kosz­tów powstałych w związku z prowadzonym postępowa­niem cywilnym. Wynikało to wprost z zasady unifikacji i zasady koncentracji kosztów postępo­wania wyra­żonej w art. 108 . § 1. k.p.c. Wyżej wskazane względy zdecydowały o tym, że orzeczono jak w senten­cji na podstawie 353 1 . k.c. oraz art. 189. k.p.c. a także w oparciu o pozo­stałe wska­zane w tre­ści uza­sadnienia przepisy. O kosztach orzeczono po myśli art. 98 . § 1 . i § 3. k.p.c. w zw. z art. 99. k.p.c. oraz art. 108 . § 1. k.p.c. oraz art. 109 . § 1. k.p.c. jak i na podstawie art. 28 . pkt 3) ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosz­tach sądowych w sprawach cywil­nych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1025 z późn. zm.) oraz w oparciu o § 6 . pkt 3) w zw. z § 2 . ust. 1 . i ust. 2. zd. I. rozpo­rządze­nia Mi­nistra Sprawie­dliwo­ści z dnia 28 wrze­śnia 2002 r. w spra­wie opłat za czynno­ści radców praw­nych oraz po­noszenia przez Skarb Pań­stwa kosztów po­mocy prawnej udzielo­nej przez radcę prawnego ustano­wionego z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 490 z późn. zm.) w zw. z § 21. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2015, poz. 1804) a także art. 1. ust. 1 . pkt 2) ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbo­wej (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r., poz. 738 z późn. zm.). SSR Michał Bień Tarnów, dnia 12 lutego 2016 r.