V GC 142/16

Sygnatura akt V GC 142/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Konin, dnia 13-10-2016 r. Sąd Rejonowy w Koninie V Wydział Gospodarczy w następującym składzie: Przewodniczący: SSR Iwona Szczepańska Protokolant: p.o. sekretarz sądowy Malwina Lisowska po rozpoznaniu w dniu 13-10-2016 r. w Koninie na rozprawie sprawy z powództwa K. Ł. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w S. o zapłatę I. oddala powództwo, II. zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 2.417,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. SSR Iwona Szczepańska Sygn. akt V GC 142/16 UZASADNIENIE Pozwem wniesionym w dniu 29.01.2011r. powód K. Ł. zażądał zasądzenia od pozwanej (...) S.A. w S. kwoty 6.838,03 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 03.07.2014r. do dnia zapłaty oraz kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego. W obszernym uzasadnieniu wskazał, że w dniu 13.09.2011r. zawarł z pozwaną umowę, na mocy której zlecił jej podejmowanie wszelkich czynności faktycznych oraz prawnych zmierzających do odzyskania długu od spółki (...) sp. z o.o. Dokonał też w całości przelewu przysługującego mu od dłużniczki zadłużenia na pozwaną, na którą składała się kwota główna 51.408 zł wraz z należnymi odsetkami z tytułu zwłoki. Zaś zgodnie z umową pozwanej przysługiwało wynagrodzenie prowizyjne w wysokości 11% od odzyskanych należności a 89% miało być w terminie 14 dni przekazane powodowi. Dodał, że w dniu 29.09.2011r. na jego konto wpłynęła od dłużnika kwota 25.000 a on wystawiając fakturę VAT zapłacił w dniu 3.11.2011r. pozwanej kwotę 3.328,50 zł. Pozwany wytoczył też przeciwko dłużniczce powoda pozew, na podstawie którego wszczął postępowanie egzekucyjne, gdzie wyegzekwował kwotę 10.955,71 zł a w pozostałej części postępowanie zostało umorzone. Podkreślił, że zażądał od pozwanej wyjaśnień a w odpowiedzi na odmowę wypłacenia mu kwoty 6.838,08 uzyskał informację, że zostały one zaliczone na poczet odsetek, z czym się powód nie zgadzał i wezwał ją ponownie do zapłaty dochodzonej pozwem kwoty. Pozwana jednak odmówiła zapłaty. Tym samym pozew jest konieczny i uzasadniony Pozwana w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa w całości, zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu potwierdziła zawarcie z powodem umowy do kwoty wynikającej z załącznika do niej. Zaprzeczyła jednak, aby powodowi zgodnie z umową należała się jakakolwiek zapłata, skoro umowa dotyczyła kwoty głównej a nie odsetek za zwłokę, które przysługują pozwanej. Dodała, że dokonała rozliczenia wpłat dokonanych przez komornika w myśl art. 1026 k.p.c. a więc zaliczając je w pierwszej kolejności na koszty i odsetki. Zaś należność jakiej dochodzi powód wynika właśnie z odsetek. Strona powodowa ostatecznie oświadczyła na rozprawie w dniu 01.09.2016r., że wartość przedmiotu sporu została wyliczona jako 89% z kwoty 7.683,18 zł pobranej przez pozwaną tytułem odsetek co wynika z k. 16 akt. Sąd ustalił, co następuje: Strony są przedsiębiorcami. Dowód: okoliczność bezsporna, KRS pozwanej k. 37 – 45 Strony w dniu 13.09.2011r. w S. zawarły umowę powierniczego przelewu wierzytelności nr (...) . Przedmiotem umowy było odzyskanie przez pozwaną wierzytelności przysługujących powodowi od dłużników. Na podstawie tej umowy powód od daty jej podpisania mógł zlecać pozwanej windykację należności. W tym celu strony podpisywać miały stosowne załączniki. Oświadczenia stron złożone w umowie nabierać miały wówczas moc wiążącą w stosunku do wierzytelności wymienionych w załączniku od daty jego podpisania o ile załącznik nie przewidywał inaczej (§ 1). Wobec powyższego na podstawie tej umowy powód zlecił pozwanej windykację wierzytelności wynikającej z załącznika nr 1 z tego samego dnia potwierdzonej dokumentem nr (...) wystawionym w dniu 12.07.2011r. z terminem płatności na dzień 26.07.2011r. na sumę w kwocie 51.408 zł, z czego powodowi w wyniku wyegzekwowania należała się kwota 45.753,12 zł tj. 89% należnego procentu, zaś 11% -za skuteczne wykonanie czynności powierniczych tytułem wynagrodzenia- należało się pozwanej. Powód jako zleceniodawca przeniósł również na pozwaną w/w wierzytelność wraz ze wszystkimi związanymi z nimi prawami. Strony ustaliły także, że odzyskane wierzytelności wskazane w załącznikach w jakikolwiek sposób w trakcie trwania umowy traktowane będą jako odzyskane w wyniku działań pozwanej (§3). Pozwana w ramach tak zawartej umowy mogła również pozywać dłużników przed sądem o zapłatę (§4). Za skuteczne wykonanie czynności pozwana miała otrzymywać stosowne wynagrodzenie określone w załącznikach plus podatek VAT z zastrzeżeniem uregulowań z § 6 (§ 5). Dla celów rozliczeń każda z wierzytelności traktowana była oddzielnie (§ 6). Z pierwszych odzyskanych kwot pozwana zaspokajać miała opłaty urzędowe, sądowe, komornicze, wypisy z ewidencji działalności gospodarczej i KRS, opłaty pocztowe, koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu sądowym i egzekucyjnym. Zaś następne kwoty pozwana miała przekazywać powodowi (§ 6 pkt a i b). Natomiast w przypadku skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego wzajemne rozliczenia stron wynikające z wykonania przez pozwaną czynności powierniczych, dokonywane miałby być zgodnie z zasadami rozliczeń (księgowań) komorniczych ( art. 1026 § 2 k.p.c. ), (§ 6 ust 3). Kwoty należne powodowi pozwana zobowiązała się przekazywać w terminie 14 dni od daty odzyskania wierzytelności lub jej części lub zbycia ich na rzecz osób trzecich na rachunek bankowy powoda (§ 6 pkt 4). W dniu 13.09.2011r. strony sporządziły też pismo informacyjne do dłużniczki powoda (...) Sp. z o.o. w O. , w którym powód oświadczył, iż dokonuje przeniesienia na rzecz pozwanej wierzytelności wymienionej w załączniku nr 1 wraz z wszelkimi związanymi z w/w wierzytelnością prawami. Pismo zostało podpisane przez umawiające się strony. (...) Sp. z o.o. w O. w dniu 29.09.2011r. przelała bezpośrednio na rachunek bankowy powoda kwotę 25.000 zł. tytułem części należności. Wobec tego powód zgodnie z umową wystawił na rzecz pozwanej fakturę VAT a w dniu 03.11.2011r. przelał na konto pozwanej kwotę 3.382,50 zł tytułem należnej prowizji od wyegzekwowanej należności. Dowód: okoliczności bezsporne, opisana wyżej umowa k. 31 – 32, załącznik nr 1 do w/w umowy k. 33, zeznania powoda K. Ł. k. 81, wyciąg z rachunku bankowego powoda k. 29, potwierdzenie przelewu k. 27, faktura VAT nr (...) k. 28, zawiadomienie o cesji k. 30. Pozwana w dniu 9 stycznia 2012r. w sprawie V GNc 3033/11 uzyskała nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym przeciwko dłużnice powoda (...) sp. z o.o. w O. , gdzie zasądzono kwotę 26.408 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 27.07.2011r. do dnia zapłaty oraz koszty procesu w kwocie 2.428,30 zł. W dniu 3.11.2013r. powód tytułem zaliczki na komornika w sprawie KM 2216/12 wpłacił na konto pozwanej kwotę 357 zł. Pozwana wszczęła postępowania egzekucyjne. Postępowanie prowadził Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Mrągowie A. P. w sprawie o sygn. akt. Km 2216/12. Postępowanie to ostatecznie w dniu 18.06.2014r. zakończyło się umorzeniem wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji. W jego toku wyegzekwowano należność w kwocie 10.955,71 zł. Przyznano pozwanej koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu egzekucyjnym w kwocie 600 zł i ustalono koszty postępowania na kwotę 2.106,71 zł obciążając nimi dłużnika poza kwotą 12,60 zł, o którą do zapłaty wezwano pozwaną. Dowód: okoliczność bezsporna, w/w nakaz zapłaty k. 24 – 26, potwierdzenie wykonania operacji bankowej k. 23 , postanowienie komornika sądowego A. P. z dnia 18.06.2014r. k. 20 - 21. Pozwana skierowała do powoda datowane na dzień 21.04.2015r. noty obciążeniowe nr (...) i (...) wzywając powoda do zapłaty kwoty 184,99 zł w terminie do dnia 30.04.2015r. Pozwana pismami z tego samego dnia dokonała, cesji zwrotnej wierzytelności w kwocie 26.004,77 zł zaznaczając, że na poczet wymienionego w tytule wykonawczym V GNc 3033/11 zaliczono kwotę 7.683,18 zł tytułem odsetek oraz wypowiedziała powodowi załącznik nr 1 do umowy obejmujący wierzytelność należną od (...) sp. z o.o. w O. . W/w pismo zostały przez powoda odebrane. Dowód: okoliczności bezsporne, w/w noty obciążeniowe k. 18 i 19, cesja zwrotna z załącznikiem k. 15 i 16, w/w wypowiedzenie pozwanej k. 17, Strony korespondowały ze sobą. Powód żądał wyjaśnień dlaczego nie był informowany o wyegzekwowaniu należności oraz przekazania stosownej jej części. Pozwana w odpowiedzi odmówiła zapłaty żądanej przez powoda ostatecznie niniejszym pozwem należności wyjaśniając jak zostały rozksięgowane otrzymane od dłużnika należności tj. z uwzględnieniem § 6 pkt 2a umowy oraz wskazując, że wyegzekwowała odsetki zgodnie z cesją i nie posiada wobec powoda tym samym żadnych zobowiązań. Dowód: okoliczności bezsporne, pisma stron k. 10 – 14 Sąd uznał za autentyczne i wiarygodne wszystkie dokumenty, które posłużyły do dokonania w sprawie ustaleń faktycznych, gdyż nie były kwestionowane przez strony a Sąd nie znalazł podstaw by czynić to z urzędu. Zarówno strona powodowa jak i pozwana nie kwestionowały dołączonych do pozwu dokumentów w tym przedmiotowej umowy cesji, czy też faktur i dokonanych wzajemnych rozliczeń oraz wzajemnej korespondencji. Sąd uznał za wiarygodne zeznania powoda K. Ł. , albowiem były one spójne, jasne, rzeczowe, z wyjątkiem zeznań odnośnie braku przysługiwania pozwanej odsetek, gdyż przeczy temu zgromadzony materiał dowodowy, a one same są wynikiem korzystnej, subiektywnej interpretacji przez powoda zawartej umowy. Sąd pominął dowód z zeznań strony pozwanej z uwagi na nieusprawiedliwione niestawiennictwo na rozprawie. Sąd zważył, co następuje: W ocenie Sądu roszczenie powoda nie zasługiwało na uwzględnienie. Podkreślić też wypada, że spór nie był natury faktycznej, lecz prawnej i sprowadzał się do wyjaśnienia łączącego strony stosunku prawnego w pryzmacie umowy cesji wierzytelności uregulowanej w kodeksie cywilnym w art. 509 k.c. i następnych oraz wyjaśnienia sposobu zaliczania sumy uzyskanej w wyniku postępowania egzekucyjnego wszczętego przez pozwaną w myśl art. 1026 § 2 k.p.c. , a tym samym odpowiedzi na istotne dla powoda pytanie, czy należy mu się kwota dochodzona pozwem tj. 6.838,03 zł jako 89% wyegzekwowanej przez pozwaną od jego dłużniczki kwoty 7.683,18 zł tytułem zaległych odsetek, czy też nie. Strony w umowie uregulowały dwa zagadnienia, instytucję zlecenia oraz cesję wierzytelności. Strony bowiem, co nie budzi wątpliwości, w dniu 13.09.2011r. w S. zawarły umowę powierniczego przelewu wierzytelności nr (...) . Przedmiotem umowy było odzyskanie przez pozwaną wierzytelności przysługujących powodowi od dłużników (zlecenie). Na podstawie tej umowy powód od daty jej podpisania mógł zlecać pozwanej windykację należności. W tym celu powód zlecił pozwanej windykację wierzytelności wynikającej z załącznika nr 1 z tego samego dnia potwierdzonej dokumentem nr (...) wystawionym w dniu 12.07.2011r. z terminem płatności na dzień 26.07.2011r. w kwocie 51.408 zł, z czego powodowi w wyniku wyegzekwowania należała się kwota 45.753,12 zł tj. 89% należnego procentu, zaś 11% -za skuteczne wykonanie czynności powierniczych tytułem wynagrodzenia- należało się pozwanej (k.30 – 31). Powód jako zleceniodawca przeniósł również na pozwaną w/w wierzytelność wraz ze wszystkimi związanymi z nimi prawami (cesja wierzytelności – 509 k.c. ). Pozwana w ramach tak zawartej umowy mogła również pozywać dłużników przed sądem o zapłatę. Dla celów rozliczeń każda z wierzytelności traktowana była oddzielnie. Z pierwszych odzyskanych kwot pozwana zaspokajać miała opłaty urzędowe, sądowe, komornicze, wypisy z ewidencji działalności gospodarczej i KRS, opłaty pocztowe, koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu sądowym i egzekucyjnym. Zaś następne kwoty pozwana miała przekazywać powodowi. Natomiast w przypadku skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego wzajemne rozliczenia stron wynikające z wykonania przez pozwaną czynności powierniczych, dokonywane miałby być zgodnie z zasadami rozliczeń (księgowań) komorniczych w myśl art. 1026 § 2 k.p.c. Konfrontując powyższe ustalenia wskazać należy, odnosząc się w pierwszej kolejności do cesji wierzytelności, że zgodnie art. 509 § 1 i 2 k.c. wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Zaś wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki. Zatem, skoro strony odmiennie nie uzgodniły w umowie instytucję cesji w sposób milczący przeszły na pozwaną w wyniku jej dokonania również zaległe odsetki od kwoty głównej. W świetle bowiem art. 509 § 2 k.c. zasadą jest przeniesienie wraz z przelaną wierzytelnością wszelkich związanych z nią praw. Tym samym dopiero ewentualne pominięcie powyższego skutku, tj. wyłączenie jednoczesnego (automatycznego) przeniesienia niektórych praw związanych z przelaną wierzytelnością - w razie przyjęcia dopuszczalności takiego wyłączenia - wymagałoby wykazania, że treść umowy przelewu nie obejmowała tych praw. Nie jest natomiast niezbędne odrębne wykazywanie faktu przeniesienia praw związanych z przelaną wierzytelnością, gdyż taki skutek wynika wprost ze sformułowanej w art. 509 § 2 k.c. zasady, o której jest mowa wyżej ( vide : wyrok SN z dnia 26 października 2011 r., I CSK 788/10, LEX nr 1101645). Strony natomiast w umowie jednoznacznie wskazały, że cesja dotyczy również wszelkich praw z tym związanych (§3 pkt 1 – umowy) oraz dobitnie wskazały to w podpisanym przez obie strony piśmie z dnia 13.09.2011r. adresowanym do dłużniczki powoda. ( k.30). Natomiast nie może umknąć uwadze Sądu istotny w sprawie fakt, że powód zlecił jedynie pozwanej wyegzekwowanie kwoty głównej należności bez odsetek, wskazując wyraźnie „ suma kwot wierzytelności – 51.408,00 zł." (patrz: załącznik do umowny nr 1 w powiązaniu z § 1, z czego dłużniczka przekazała następnie bezpośrednio powodowi kwotę 25.000 zł (bezsporne, k. 29). Tym samym zlecenie powoda opiewało jedynie na w/w kwotę bez dochodzenia od dłużniczki zaległych odsetek. Pozwana zaś kierując się w/w cesją dokonaną z powodem wystąpiła z powództwem przeciwko dłużnicze powoda o brakującą kwotę, uzyskując ostatecznie tytuł wykonawczy na postawie którego skutecznie wyegzekwowała kwotę 10.955,71 zł. Pozwana nie przekazała jednak 89% z tej sumy powodowi. Pozwana bowiem kierując się zapisem umownym z powodem tj. § 6 ust 2a oraz ust 3 , powołała się na regulację treści art. 1026 § 2 k.p.c. Zgodnie z tym art. 1026 § 2 k.p.c. wydzieloną wierzycielowi sumę zalicza się przede wszystkim na koszty postępowania, następnie na odsetki, a w końcu na sumę dłużną. Przepis ten jednoznacznie wskazuje w jaki sposób wyegzekwowaną od dłużnika sumę należy zaliczyć, co też w niniejszej sprawie zostało dokonane. Skoro bowiem na pozwaną w drodze cesji przeszły wraz z wierzytelnością główną również odsetki, o czym wyżej a powód żądał wyegzekwowania w ramach zlecenia jedynie kwoty głównej bez odsetek (załącznik nr 1 do umowy), to słusznie pozwana mimo wzywania przez powoda nie miała obowiązku przekazania 89% z kwoty 7.683,18 zł wyegzekwowanej od dłużniczki powoda. Dochodzenie tej kwoty było bowiem bezzasadne i nie znajdowało ochrony prawnej w ramach łączącego strony stosunku prawnego jakim było zlecenie i związane z nim dalsze prawa i obowiązku stron. Wobec powyższego wskazać należy, że zarzuty strony powodowej co do niescedowania na pozwaną odsetek okazały się chybione. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w pkt I wyroku, oddalając powództwo O kosztach procesu orzeczono w punkcie II wyroku na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. , statuującym zasadę zwrotu stronie wygrywającej kosztów procesu przez przegrywającego. W ocenie Sądu powód przegrał sprawę w całości, więc należało zasądzić od niego na rzecz pozwanej kwotę 2.417 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Na powyższą kwotę składają się koszty opłaty skarbowej od pełnomocnictwa – 17 zł., koszty zastępstwa procesowego w wysokości 2.400 zł. SSR Iwona Szczepańska