V GC 1064/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd oddalił powództwo o zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości, uznając, że pozwany nie był biernie legitymowany do sprawy, a lokal w spornym okresie zajmował podwykonawca powoda.
Powód dochodził od pozwanej spółki zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości po zakończeniu umowy najmu. Sąd ustalił, że w okresie objętym pozwem lokal zajmował podwykonawca powoda, O. T. (1), na podstawie ustnego porozumienia z powodem, a nie pozwana spółka. Ponadto, sąd uznał, że powód nie udowodnił wysokości roszczenia, a zmiana podstawy faktycznej powództwa z "bezumownego korzystania" na "czynsz najmu" była niedopuszczalna w postępowaniu gospodarczym. W konsekwencji, powództwo zostało oddalone.
Powód, właściciel nieruchomości, wniósł pozew o zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z lokalu przez pozwaną spółkę w okresie od 1 grudnia 2022 r. do 21 czerwca 2023 r., po zakończeniu umowy najmu. Powód oparł swoje żądanie na wysokości czynszu ustalonego w umowie najmu. Pozwana spółka wniosła sprzeciw, zaprzeczając, aby zajmowała lokal po zakończeniu najmu i wskazując, że lokal był zajmowany przez O. T. (1), współpracownika pozwanego, na podstawie ustnego porozumienia z powodem. Sąd, analizując zebrany materiał dowodowy, w tym zeznania świadków i stron, ustalił, że to O. T. (1) wraz ze swoimi pracownikami zajmował nieruchomość po zakończeniu umowy najmu, na podstawie ustnego porozumienia z powodem, a nie pozwana spółka. Sąd podkreślił, że O. T. (1) nie działał jako pełnomocnik pozwanego. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na niedopuszczalność zmiany podstawy faktycznej powództwa w postępowaniu gospodarczym, co uniemożliwiło powodowi przekształcenie roszczenia z "bezumownego korzystania" na "czynsz najmu". Sąd uznał również, że powód nie udowodnił wysokości dochodzonego roszczenia, gdyż oparł je na stawce czynszu z umowy najmu, a nie na rynkowych stawkach wynagrodzenia za bezumowne korzystanie, a wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego został pominięty z powodu nieuiszczenia zaliczki. W związku z powyższym, sąd oddalił powództwo, zasądzając od powoda na rzecz pozwanego zwrot kosztów procesu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, pozwany nie jest biernie legitymowany, ponieważ to nie on zajmował nieruchomość, a podmiot trzeci (O. T. (1)) na podstawie ustnego porozumienia z powodem.
Uzasadnienie
Sąd ustalił na podstawie zeznań świadków i stron, że lokal po zakończeniu umowy najmu zajmował O. T. (1) na podstawie ustnego porozumienia z powodem, a nie pozwana spółka. O. T. (1) nie działał jako pełnomocnik pozwanego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
pozwany
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. V. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | pozwany |
Przepisy (14)
Główne
k.c. art. 224 § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy obowiązku zapłaty wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy przez samoistnego posiadacza od chwili dowiedzenia się o wytoczeniu powództwa o wydanie rzeczy.
k.c. art. 225
Kodeks cywilny
Dotyczy obowiązków samoistnego posiadacza w złej wierze względem właściciela.
k.p.c. art. 6
Kodeks postępowania cywilnego
Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek stron do wskazywania dowodów dla stwierdzenia faktów.
k.p.c. art. 458 § 8
Kodeks postępowania cywilnego
Zakaz występowania z nowymi roszczeniami zamiast lub obok dotychczasowych w postępowaniu gospodarczym.
k.p.c. art. 458 § 5
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek powoływania twierdzeń i dowodów w pozwie i odpowiedzi na pozew w postępowaniu gospodarczym.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu i zwrot kosztów niezbędnych do celowej obrony.
Pomocnicze
k.c. art. 230
Kodeks cywilny
Stosowanie przepisów o roszczeniach właściciela przeciwko samoistnemu posiadaczowi do posiadacza zależnego.
k.c. art. 674
Kodeks cywilny
Przedłużenie najmu na czas nieoznaczony w razie używania rzeczy po upływie terminu za zgodą wynajmującego.
k.p.c. art. 130 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Postanowienie o pominięciu dowodu w razie nieuiszczenia zaliczki.
k.p.c. art. 235 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość pominięcia dowodu, którego przeprowadzenie wyłącza przepis kodeksu lub który ma wykazać fakt bezsporny, nieistotny lub udowodniony.
k.p.c. art. 458 § 11
Kodeks postępowania cywilnego
Ograniczenia dowodzenia czynności strony innym niż dokument w postępowaniu gospodarczym.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Odsetki od zasądzonej kwoty zwrotu kosztów procesu.
Dz.U. 2023 poz. 1935 art. 2 § 6
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Podstawa do ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwany nie był biernie legitymowany do sprawy, gdyż lokal zajmował podmiot trzeci. Zmiana podstawy faktycznej powództwa była niedopuszczalna w postępowaniu gospodarczym. Powód nie udowodnił wysokości roszczenia. Dowody powołane przez powoda były spóźnione i niedopuszczalne.
Odrzucone argumenty
Roszczenie powoda oparte na wysokości czynszu najmu. Dopuszczalność zmiany podstawy faktycznej powództwa z uwagi na zmianę pełnomocnika. Możliwość dowodzenia ustnych porozumień zeznaniami świadków w postępowaniu gospodarczym (choć sąd ostatecznie uznał, że zeznania O.T.(1) potwierdzają brak legitymacji pozwanego).
Godne uwagi sformułowania
Sąd uznał, że pozwany nie był legitymowany biernie w sprawie, ponieważ to nie on zajmował w okresie od 1 grudnia 2022 r. do 21 czerwca 2023 r. nieruchomość, a zatem nie był posiadaczem wobec którego właściciel mógłby kierować roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z rzeczy. Zmiana podstawy faktycznej i prawnej powództwa w ten sposób, że powód domaga się nie wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z rzeczy lecz czynszu najmu nie była prawnie dopuszczalna, z uwagi na brzmienie art. 458^8 § 1 k.p.c.
Skład orzekający
V. D.
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie braku legitymacji biernej w sprawach o bezumowne korzystanie z nieruchomości, gdy lokal zajmował podmiot trzeci na podstawie ustnego porozumienia z właścicielem. Interpretacja przepisów o prekluzji dowodowej i zakazie zmiany powództwa w postępowaniu gospodarczym."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania gospodarczego i konieczności ścisłego przestrzegania terminów na składanie dowodów oraz zakazu zmiany podstawy faktycznej powództwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe ustalenie stron postępowania i przestrzeganie procedur w postępowaniu gospodarczym. Pokazuje też pułapki związane z niejasnymi ustaleniami dotyczącymi nieruchomości po zakończeniu najmu.
“Kto naprawdę zajmował lokal? Sąd rozstrzyga spór o bezumowne korzystanie z nieruchomości.”
Dane finansowe
WPS: 58 289,7 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygnatura akt: V GC 1064/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ L. , dnia 26 sierpnia 2025 r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu V Wydział Gospodarczy w składzie: Przewodniczący: asesor sądowy V. D. Protokolant: protokolant sądowy Z. B. po rozpoznaniu 26 sierpnia 2025 r. we L. na rozprawie w postępowaniu odrębnym w sprawach gospodarczych sprawy W. V. (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we L. o zapłatę I. oddala powództwo; II. zasądza od powoda W. V. na rzecz strony pozwanej (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we L. 5.417 ( pięć tysięcy czterysta siedemnaście ) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. UZASADNIENIE Pozwem z 13 listopada 2023 r. (data stempla) W. V. (dalej: powód), działając przy pomocy profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o zasądzenie od (...) Sp. z o.o. z siedzibą we L. : 1)
58.289,70 złotych (pięćdziesiąt osiem tysięcy dwieście osiemdziesiąt dziewięć złotych siedemdziesiąt groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi: - od 8.327,10 zł od dnia 17 grudnia 2022 r. do dnia zapłaty, - od 8.327,10 zł od dnia 11 stycznia 2023 r. do dnia zapłaty, - od 8.327,10 zł od dnia 16 lutego 2023 r. do dnia zapłaty, - od 8.327,10 zł od dnia 11 marca 2023 r. do dnia zapłaty, - od 8.327,10 zł od dnia 11 kwietnia 2023 r. do dnia zapłaty, - od 8.327,10 zł od dnia 11 maja 2023 r. do dnia zapłaty, - od 8.327,10 zł od dnia 11 czerwca 2023 r. do dnia zapłaty; 2)
zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Na uzasadnienie żądania pozwu powód podniósł, że jest właścicielem nieruchomości położonej w V. przy ul. (...) . Strony zawarły 19 listopada 2021 r. umowę najmu, którego przedmiotem był dom mieszkalny położony przy (...) w V. o łącznej pow. ok. 200 m 2 należący do powoda. Zgodnie z postanowieniami umowy nieruchomość miała być wykorzystywana do celów mieszkalnych. Strony ustaliły umownie czynsz na 6.500 złotych netto plus 8% VAT miesięcznie. Czynsz miał być płatny na podstawie faktur VAT w terminie 14 dni od dnia wpłynięcia tej faktury. Nadto pozwany zobowiązał się pokrywać koszty eksploatacji nieruchomości wg wskazań liczników. W § 8 ust. 1 umowy strony postanowiły, że po zakończeniu najmu pozwany zobowiązuje się do zwrotu nieruchomości w stanie niepogorszonym, biorąc pod uwagę normalne zużycie eksploatacyjne. Zwrot miał nastąpić na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego. Powód wyraźnie zaznaczył, że umowa została zawarta na czas określony od 1 grudnia 2021 r. do 30 listopada 2022 r. Opisując podstawę faktyczną żądania powód wskazał: W okresie od 1 grudnia 2022 r. do 21 czerwca 2023 r., tj. za okres dochodzony niniejszym pozwem, powód był właścicielem przedmiotowej nieruchomości, a pozwana zajmowała nieruchomość położoną przy (...) w V. ( (...) -010) bez tytułu prawnego. Pozwana utraciła uprawnienie do zajmowania przedmiotowej nieruchomości w momencie zakończenia (...) , tj. z dniem 01 grudnia 2022 r. Podkreślam, iż pozwana nie posiadała żadnego tytułu prawnego do zajmowania przedmiotowej nieruchomości w okresie od dnia 01 grudnia 2022 r. do dnia 21 czerwca 2023 r. Nadto powód wskazał, że uprawniony jest do żądania od pozwanego zapłaty wynagrodzenia (odszkodowania) za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Wysokość odszkodowania została oszacowana na podstawie miesięcznego czynszu ustalanego między stronami w umowie najmu. Dalej podkreślono, że w ramach pozwu powód dochodzi wynagrodzenia (odszkodowania) za bezumowne korzystanie z lokalu za okres od 1 grudnia 2022 r. do 21 czerwca 2023 r. Wskazano, że pozew dotyczy tylko odszkodowania za bezumowne korzystanie z rzeczy. Nieuregulowane należności czynszowe wynikające z umowy najmu nieruchomości miały stanowić przedmiot odrębnego powództwa. Powód nie składał w pozwie wniosku o rozpoznanie sprawy z pominięciem przepisów o postępowaniu odrębnym w sprawach gospodarczych. Pozew został zwrócony z uwag na braki fiskalne i po ich uzupełnieniu (po upływie terminu) Referendarz sądowy zarządził wpisanie sprawy pod nowy numer z datą wpływu 28 marca 2024 r. Po uzupełnieniu braków fiskalnych wynikających z potrącenia kwoty równej opłacie minimalnej przy zwrocie pozwu, powód uzupełnił wymaganą opłatę na zarządzenie Referendarza i Referendarz wydał 11 lipca 2024 r. nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym w sprawie V GNc 970/24 uwzględniając żądanie pozwu. 12 i 17 lipca 2024 r. wpłynęły do Sądu zawiadomienia pełnomocnika powoda o tym, że powód wypowiedział mu pełnomocnictwo. Sprzeciwem z 7 sierpnia 2024 r. (data stempla) pozwany zaskarżył ww. nakaz zapłaty w całości, wnosząco o: 1)
oddalenie powództwa, 2)
zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Pozwany zarzucił, że powód nigdy nie wzywał pozwanego do zwrotu lokalu po zakończeniu najmu i nie odebrał lokalu pomimo zakończenia najmu i faktycznego zaprzestania korzystania z lokalu przez pozwanego. Pozwany wskazywał, że powód liczył na nawiązanie współpracy z O. T. (1) , który miał dla niego realizować inwestycję w postaci budowy domu, szukania nieruchomości gruntowej, projektowania inwestycji. Powód miał uzgodnić z O. T. (1) , ze jeśli ma taką potrzebę, to może korzystać z nieruchomości on lub pozwany. Powód spotkał się z O. T. (1) i dokonano uzgodnień w tym zakresie. Pozwany nie brał udziału w tych uzgodnieniach. Z relacji O. T. (1) wynikało, że powód pozwolił O. T. (1) , by lokal pozostawał w posiadaniu pozwanego do czasu nawiązania i rozliczenia współpracy w ramach rozważanych projektów inwestycyjnych. Ostatecznie do zlecenia prac nie doszło. Pozwany zaprzeczył aby zamierzał kontynuować odpłatne korzystanie z lokalu. Strony nie ustalały ewentualnego wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości, a tym bardziej by miało ono wynosić dotychczasowo płatny czynsz najmu. O. T. (1) był współpracownikiem pozwanego i nie działał za niego przy podpisywaniu dokumentów. Mając na uwadze sygnalizowane przez powoda problemy zdrowotne Sąd pouczał powoda o potrzebie rozważenia ponownie skorzystania z pomocy kwalifikowanego pełnomocnika. Zarządzeniem pod protokołem rozprawy z 29 kwietnia 2025 r. wyznaczono powodowi termin 21 dni na zajęcie stanowiska w sprawie, pod rygorem pominięcia spóźnionych twierdzeń oraz zwrotu pisma. Powodowi nie wyznaczano dalszego terminu na składanie dowodów. Po przedłużeniu terminu na zajęcie stanowiska nowo wyznaczony pełnomocnik powoda złożył pismo procesowe, podtrzymując żądanie pozwu, wskazując jednak że zadłużenie pozwanego winno być traktowane nie jako odszkodowanie za bezumowne korzystanie z rzeczy lecz jako roszczenie o zapłatę czynszu najmu. Wedle złożonego stanowiska należało zastosować art. 674 k.c. , a najem traktować jako przedłużony na czas nieoznaczony z uwagi na dalsze używanie lokalu po okresie obowiązywania umowy najmu. Jednocześnie, z uwagi na zmienione stanowisko procesowe, powód złożył szereg wniosków dowodowych, w tym wnioski z art. 248 k.p.c. W odpowiedzi na pismo powoda, pozwany zarzucił, że powód mógł swoje stanowisko zaprezentować wcześniej, a powód jako inicjator postępowania winien był złożyć dowody na wykazanie roszczenia przy pozwie, w którym jednak wskazywał że dochodzi odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu. Pozwany wskazał, że Sąd związany jest podstawą faktyczną powództwa a nadto zgodnie z art. 458 8 k.p.c. w postępowaniu gospodarczym obowiązuje zakaz występowania z nowymi roszczeniami zamiast lub obok dotychczasowych i jest to zakaz bezwzględny. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W. V. był właścicielem nieruchomości położonej w V. przy ul. (...) . W. V. jako wynajmujący zawarł 19 listopada 2021 r. z (...) Sp. z o.o. we L. jako najemcą umowę (...) nr (...) , której przedmiotem był dom mieszkalny należący do powoda, a położony przy (...) w V. o łącznej pow. ok. 200 m 2 . Nieruchomość miała być wykorzystywana przez najemcę na cele mieszkalne. Strony ustaliły umownie czynsz najmu na kwotę 6.500 złotych netto plus 8% VAT miesięcznie. Czynsz miał być płatny na podstawie faktur VAT w terminie 14 dni od dnia dostarczenia faktury przez wynajmującego na wskazany w umowie rachunek bankowy. Nadto pozwany jako najemca zobowiązał się przepisać umowy z dostawcami mediów (woda gaz, energia elektryczna) na czas trwania umowy najmu oraz pokrywać koszty eksploatacji nieruchomości wg wskazań liczników (opłaty za gaz, energię elektryczną, wodę oraz zgłoszenie potrzeby wywozu śmieci zgodnie z ilością osób zamieszkujących przedmiot umowy najmu). W § 8 ust. 1 umowy strony postanowiły, że po zakończeniu najmu pozwany zobowiązuje się do zwrotu nieruchomości w stanie niepogorszonym, biorąc pod uwagę normalne zużycie eksploatacyjne. Zwrot miał nastąpić na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego. Umowa została zawarta na czas określony od 19 listopada 2021 do 30 listopada 2022 r., przy czym lokal miał być wydany najemcy 1 grudnia 2021 r. na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego, a najemca zobowiązany był do uiszczania czynszu oraz opłat eksploatacyjnych od tego dnia. Bezsporne, a nadto: 1) niepodpisany formularz umowy najmu z 19 listopada 2021 r., nr (...) , k. 12-14 2) zeznania O. T. (1) na rozprawie z 11 marca 2025 r., k. 87-89, protokół skrócony: 00:14:11, 00:16:49 3) częściowo przesłuchanie powoda na rozprawie z 29 kwietnia 2025 r., k. 122-123, protokół skrócony: 00:17:49, 00:21:28 4) przesłuchanie reprezentanta pozwanego na rozprawie z 29 kwietnia 2025 r., k. 122-123, protokół skrócony: 00:31:44 (...) Sp. z o.o. wraz z O. T. (2) jako podwykonawcą (na zasadzie B2B) byli współpracownikami. Pozwany nie udzielał pełnomocnictw O. T. (1) , który nie był również zatrudniony w pozwanej spółce. W okresie współpracy część pracowników O. T. (1) również korzystała z lokalu. Po zakończonym najmie, tj. od początku grudnia 2022 r. do 21 czerwca 2023 r. lokal przy ul. (...) w V. zajmował O. T. (1) na podstawie ustnego porozumienia zawartego z W. V. . Powód poszukiwał działki lub domu a O. T. (1) zaoferował powodowi pomoc w tym zakresie, wskazując że może mu znaleźć działkę lub jeśli powód znajdzie działkę, to O. T. (1) załatwi formalności i wybuduje mu dom. W ramach takiego porozumienia powód i O. T. (1) ustalili, że O. T. (1) i jego trzech pracowników, po ustaniu umowy najmu łączącej powoda z pozwanym będą korzystali z tego lokalu do momentu znalezienia przez powoda najemcy na cały lokal. O. T. (1) z powodem ustalili zasady rozliczeń za zajęcie nieruchomości. W. V. i O. T. (1) ostatecznie nie doprowadzili do realizacji ustaleń w zakresie znalezienia działku czy wybudowaniu domu dla powoda. Nieruchomość została zdana powodowi przez O. T. (1) 21 czerwca 2023 r.. W protokole oznaczono jako strony dokumentujące przekazanie nieruchomości powoda jako wynajmującego oraz pozwanego jako najemcę, przy czym podpisujący się na protokole O. T. (1) nie działał za (...) Sp. z o.o. we L. (co zaznaczył przy podpisie). Strony opisały przy tym stan zwracanego lokalu. W czynności przekazania nieruchomości powodowi brał również udział pracownik powoda – Z. V. . Dowód: 1) protokół zdawczo odbiorczy nieruchomości z 21 czerwca 2023 r. z opisem stanu lokalu, k. 15-18 2) fotografie, k. 19-21 3) zeznania O. T. (1) na rozprawie z 11 marca 2025 r., k. 87-89, protokół skrócony: całość zeznań 4) zeznania Z. V. na rozprawie z 11 marca 2025 r., k. 87-89, protokół skrócony: całość zeznań 5) częściowo przesłuchanie powoda na rozprawie z 29 kwietnia 2025 r., k. 122-123, protokół skrócony: 00:16:51, 00:17:49:, 00:19:46, 00:20:01, 00:21:28, 00:26:07, 00:26:59 6) przesłuchanie reprezentanta pozwanego na rozprawie z 29 kwietnia 2025 r., k. 122-123, protokół skrócony: całość Pismem z 11 lipca 2023 r. powód, działając przy pomocy profesjonalnego pełnomocnika, wezwał pozwanego do zapłaty 73.932 złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych wraz z kwotami rekompensat od każdej z faktur (2.974,16 złotych – suma rekompensat). Wezwanie dotyczyło faktur VAT wystawianych w ciężar pozwanego w maju 2022 r. oraz co miesiąc w okresie od sierpnia 2022 r. do marca 2023 r. W treści wezwania wskazano, że ww. należności wynikają z (...) dotyczącej nieruchomości przy (...) w V. . Powód wzywał nadto do zapłaty odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych od płatności realizowanych z opóźnieniem a wynikających z faktur wystawianych miesięcznie pozwanemu od marca do sierpnia 2022 r. w kwocie 1.253,89 zł oraz rekompensat w łącznej kwocie 1.970,11 złotych. Dowód: przedsądowe wezwanie do zapłaty z 11 lipca 2023 r. z dowodem nadania, k. 22-27 Sąd zważył, co następuje: P. faktyczny Sąd ustalał na podstawie dowodów z dokumentów, zeznań świadków i przesłuchania stron. Zgodnie z art. 243 2 k.p.c. dokumenty znajdujące się w aktach sprawy lub do nich dołączone stanowią dowody bez wydawania odrębnego postanowienia. Pomijając dowód z takiego dokumentu, sąd wydaje postanowienie. Co do części dowodów z dokumentów Sąd wydawał postanowienie o pominięciu tych dowodów, co zostanie opisane w dalszej części uzasadnienia. Zaznaczenia wymaga, że zgodnie z art. 245 k.p.c. dokument prywatny sporządzony w formie pisemnej albo elektronicznej stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Słusznie wskazuje się przy tym w doktrynie, że „dowód z dokumentu prywatnego jest środkiem dowodowym, którego moc sąd ocenia zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów przewidzianą w art. 233 § 1 KPC . Podobnie jak w wypadku innych dowodów, sąd ocenia, czy dowód ten ze względu na jego indywidualne cechy i okoliczności obiektywne zasługuje na wiarę, czy nie. Wynikiem tej oceny jest przyznanie lub odmówienie dowodowi z dokumentu waloru wiarygodności, ze stosownymi konsekwencjami w zakresie jego znaczenia dla ustalenia podstawy faktycznej orzeczenia (wyr. SN z 2.4.2008 r., III CSK 299/07, Legalis; zob. również wyr. SN z 13.12.2013 r., III CSK 66/13, Legalis)” (T. Szanciło (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Art. 1–458 16 . Tom I, wyd. 2 , 2023). Przedstawione dokumenty prywatne stanowiły podstawę dokonywanych ustaleń. Zarówno Sąd jak i strony nie znalazły podstaw do kwestionowania wiarygodności tych dokumentów. Należało mieć na uwadze, że zgodnie z art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Przepis ten „wyraża podstawową w polskim prawie cywilnym zasadę rozkładu ciężaru udowodnienia (ciężaru dowodu w rozumieniu materialnym, obiektywnym) faktu, z którego strona postępowania sądowego wywodzi skutki prawne. Istotą ujętej w nim reguły jest określenie, który z podmiotów (powód, pozwany, uczestnik postępowania nieprocesowego) poniesie negatywne konsekwencje nieustalenia danego faktu w sporze sądowym, a ściślej: niewykazania prawdziwości twierdzeń o takim prawnie doniosłym (prawnie relewantnym) fakcie” (B. Janiszewska [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I. Część ogólna, cz. 1 (art. 1–55(4)) , red. J. Gudowski, Warszawa 2021, art. 6). Procesowym odzwierciedleniem zasady wyrażonej w art. 6 k.c. jest przepis art. 232 k.p.c. , który stanowi, że strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Sąd może dopuścić dowód niewskazany przez stronę. W doktrynie słusznie wskazuje się, że „w myśl art. 232 strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Sąd może dopuścić dowód niewskazany przez stronę. W aktualnym stanie prawnym istotne znaczenie ma aktywność stron w przedstawianiu materiału procesowego – ciężar dowodu w znaczeniu formalnym, subiektywnym (zob. wyrok SN z 15.02.2008 r., I CSK 426/07 (…)). Działalność stron jest jednoznacznie ukierunkowana. Mają one przedstawiać tylko te fakty, z których wywodzą korzystne dla siebie skutki prawne. To sformułowanie nawiązuje wprost do treści art. 6 k.c. ” (H. Dolecki, T. Radkiewicz [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom I. Artykuły 1–366 , red. T. Wiśniewski, Warszawa 2021, art. 232). Ww. przepisy wskazują iż postępowanie cywilne ma charakter kontradyktoryjny, a w jego ramach zasadą jest dowodzenie przez strony twierdzeń przy pomocy podnoszonych wniosków dowodowych. Nie jest obowiązkiem Sądu poszukiwanie z urzędu dowodów za stronę, w szczególności że działanie takie mogłoby stanowić podstawę dla twierdzeń o braku bezstronności i faworyzowaniu którejś ze stron. Sąd stoi przy tym na stanowisku, że skoro postępowanie toczy się między przedsiębiorcami to można i należy wymagać od nich profesjonalizmu związanego z zawodowym występowaniem przez nich w obrocie (także prawnym) i aktywnego przedstawiania dowodów na poparcie formułowanych twierdzeń. Strony reprezentowane były przez profesjonalnych pełnomocników i miały świadomość skutków mogących wyniknąć ze stosowania art. 229 i 230 k.p.c. Przepisy te stanowią, że nie wymagają również dowodu fakty przyznane w toku postępowania przez stronę przeciwną, jeżeli przyznanie nie budzi wątpliwości ( art. 229 ). Gdy strona nie wypowie się co do twierdzeń strony przeciwnej o faktach, sąd, mając na uwadze wyniki całej rozprawy, może fakty te uznać za przyznane ( art. 230 ). Za bezsporne Sąd uznał przede wszystkim zawarcie i treść umowy (...) nr (...) . Obie strony powoływały się w swoich pismach na jej treść i nie uważały za sporne jej obowiązywania w oznaczonym tą umową czasie. Było to o tyle istotne, że złożony przez powoda przy pozwie egzemplarz druku umowy nie był podpisany przez żadną ze stron. W świetle stanowisk stron, brak podpisów na umowie nie stanowił przeszkody dla dokonania ustaleń faktycznych w oparciu o złożony dokument oraz te stanowiska. Podkreślenia przy tym zresztą wymaga, że sprawa dotyczyła bezumownego korzystania z nieruchomości po upływie okresu na który zawarto umowę najmu, tj. okresu po 30 listopada 2022 r. Mając na względzie zawarty w pozwie wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, zarządzeniem z 15 stycznia 2025 r. wezwano powoda do uiszczenia zaliczki na poczet przeprowadzenia tego dowodu, pod rygorem pominięcia czynności związanej z wydatkami. Jak przewiduje art. 130 4 § 4 k.p.c. sąd podejmie czynność połączoną z wydatkami, jeżeli zaliczka zostanie uiszczona w oznaczonej wysokości. Z uwagi na nieuiszczenie zaliczki w zakreślonym terminie Sąd pominął dowód z opinii biegłego postanowieniem wydanym na rozprawie z 11 marca 2025 r. na podstawie art. 130 4 § 5 k.p.c. Przepis ten stanowi, że w razie nieuiszczenia zaliczki sąd pominie czynność połączoną z wydatkami. Jak wskazuje się zasadnie w doktrynie, „podjęcie czynności następuje po uiszczeniu zaliczki w wyznaczonym terminie. Sytuacja jest oczywista, gdy strona nie uiści zaliczki w ogóle - sąd powinien oddalić (pominąć) postanowieniem wniosek dowodowy (gdyż z tym zwykle wiąże się obowiązek wniesienia zaliczki), stosując następnie przy merytorycznym rozpoznaniu sprawy zasady wynikające z art. 6 KC oraz art. 233 § 1 i 2 zd. 1 KPC , nawet jeżeli wcześniej dopuścił dowód zawnioskowany przez stronę, wzywając ją do uiszczenia stosownej zaliczki - wówczas, gdy strona jej nie wpłaci, sąd powinien najpierw uchylić postanowienie dopuszczające dowód." (T. Szanciło [w:] T. Szanciło (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Art. 1–458 16 . Tom I, wyd. 2, 2023, art. 130 4 ). Zaznaczyć przy tym należy, że pełnomocnik, który wstąpił do sprawy nie kwestionował rozstrzygnięcia zapadłego w tym zakresie w drodze stosownego zastrzeżenia do protokołu. Pełnomocnik powoda nie składał również wniosku o modyfikację postanowienia, z uwagi na zmianę okoliczności sprawy. Omówienia wymagają rozstrzygnięcia wniosków dowodowych zgłoszonych przez pełnomocnika powoda w piśmie z 25 czerwca 2025 r. i 13 sierpnia 2025 r. Wszystkie zgłoszone dowody zostały pominięte, w części postanowieniem z 3 lipca 2025 r., a w pozostałej części postanowieniem na rozprawie z 26 sierpnia 2025 r. W odniesieniu do wszystkich wniosków dowodowych należy poczynić generalną uwagę, że sprawa toczyła się w reżimie postępowania gospodarczego. Powód, zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika, nie złożył w pozwie wniosku z art. 458 6 § 1 w zw. z § 2 k.p.c. , tj. żądania rozpoznania sprawy z pominięciem przepisów o postępowaniu odrębnym w sprawach gospodarczych. Konsekwencją zaś braku takiego wniosku była konieczność stosowania całości reżimu wynikającego z przepisów o postępowaniu w sprawach gospodarczych, co wiązało się przede wszystkim ze stosowaniem przepisów dotyczących prekluzji dowodowej oraz zakazu dokonywania zmian przedmiotowych powództwa. Zgodnie z przepisem art. 458 8 § 1 k.p.c. w toku postępowania nie można występować z nowymi roszczeniami zamiast lub obok dotychczasowych. Jednakże w przypadku zmiany okoliczności powód może żądać, zamiast pierwotnego przedmiotu sporu, jego równowartości lub innego przedmiotu, a w sprawach oświadczenie powtarzające się może nadto rozszerzyć powództwo o świadczenia za kolejne okresy. Jak wskazuje się w doktrynie, „Niedopuszczalność zmiany przedmiotowej powództwa ujęta w art. 458 8 § 1 KPC ma charakter bezwzględny ( P. (...) , Sprawiedliwe załatwienie sprawy gospodarczej, s. 187). Według przepisu w toku postępowania nie można występować z nowymi roszczeniami zamiast lub obok dotychczasowych. Jednak w przypadku zmiany okoliczności powód może żądać, zamiast pierwotnego przedmiotu sporu, jego równowartości lub innego przedmiotu, a w sprawach o świadczenie powtarzające się może ponadto rozszerzyć powództwo o świadczenia za kolejne okresy. Przyjęte rozwiązanie w pełni realizuje postulat przyspieszenia postępowania w sprawach gospodarczych (…). Zmianą powództwa może być zastąpienie dotychczasowej podstawy faktycznej inną, przy zachowaniu niezmienionego żądania bądź zmiana żądania przy niezmienionej podstawie faktycznej albo zmiana obu tych elementów. Zmiana powództwa polega, w konsekwencji, na zmianie jego istotnych elementów, wszystkich albo wybranych. Przeobrażeniu podlega wówczas żądanie wraz z podstawą faktyczną i prawną (zob. wyr. SN z 17.7.2008 r., II CSK 102/08, Legalis). Innymi słowy, przez zmianę przedmiotową powództwa należy rozumieć wszystkie czynności, które prowadzą do zmiany ilościowej lub jakościowej żądania, jak również takie, które w istotny sposób zmieniają podstawę faktyczną niezbędnych ustaleń prowadząc do konieczności ustosunkowania się do nowego prawnego uzasadnienia żądania, a także wskazanie na inną materialnoprawną podstawę dochodzonego roszczenia, nawet przy zachowaniu tożsamego brzmienia żądania procesowego." (P. (...) [w:] P. Rylski, A. Olaś (red.), Kodeks postępowania cywilnego . Komentarz, wyd. 3 , 2024, art. 458 8 ). Ww. przepis art. 458 8 § 1 k.p.c. miał niebagatelne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ współdecydował o możliwości powoływania kolejnych dowodów. Po wstąpieniu bowiem do sprawy nowego pełnomocnika po stronie powodowej, pełnomocnik wskazywał, że w sprawie powód dochodzi nie roszczeń wynikających z bezumownego korzystania z rzeczy lecz roszczeń z umowy najmu. Sąd uznał, że zmiana stanowiska w tym zakresie nie tylko podważała wiarygodność dotychczasowych twierdzeń powoda, lecz była również niedopuszczalna w świetle brzmienia art. 458 8 § 1 k.p.c. Nie ulegało jakiejkolwiek wątpliwości, że żądanie zapłaty czynszu najmu na podstawie umowy najmu oraz żądanie zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z rzeczy (nieruchomości) to nie tylko żądania z dwóch różnych podstaw faktycznych oraz prawnych lecz również są to żądania wzajemnie się wykluczające. Wbrew stanowisku powoda, pozwu nie dało się inaczej rozumieć niż w ten sposób, że powód dochodził nim należności za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Pełnomocnik sporządzający pozew dobitnie to w treści pozwu podkreślał. Sąd uznał, że nie można uznać, iż doszło w sprawie do zmiany okoliczności uzasadniającej żądanie przez powoda zamiast pierwotnego przedmiotu sporu, jego równowartości lub innego przedmiotu. W szczególności za okoliczność taką nie można poczytywać zmiany osoby pełnomocnika powoda, ujawnionych w trakcie sprawy okoliczności wskazujące na niezasadność żądania pozwu, poinformowania powoda na podstawie art. 156 1 § 1 k.p.c. o prawdopodobnym wyniku sprawy na rozprawie 29 kwietnia 2025 r. czy w końcu związanej z tym decyzji powoda o zmianie taktyki procesowej. Co więcej sformułowania pozwu były jasne i dobitne w zakresie wskazania zarówno podstawy faktycznej jak i podstawy prawnej żądania i nie pozwalały na przyjęcie, by powód dochodził pozwem należności innych niż wynikające wyłącznie z bezumownego korzystania z nieruchomości powoda. W szczególności nie było możliwa interpretacja, jakoby de facto powód dochodził należności czynszowych. Jak zasadnie wskazuje się w piśmiennictwie, „zmiany okoliczności sprawy, o jakich mowa w komentowanym przepisie, wynikają najczęściej z oświadczeń i czynności strony przeciwnej. Chodzi o sytuacje, w których okazuje się, że przedmiot żądania uległ zniszczeniu albo świadczenie na skutek upływu czasu utraciło dla powoda gospodarcze znaczenie. Chodzi tu o okoliczności, które w momencie wytaczania powództwa nie były powodowi znane i przy zachowaniu należytej staranności nie mógł on ich przewidzieć, np. dopiero w toku sprawy powziął wiadomość, że rzecz, o której wydanie wnosił, została utracona przez pozwanego. Nie należy do takich zmian zmiana podyktowana błędną oceną przez powoda podstawy faktycznej roszczenia. W wyroku z 11.12.2009 r., V CSK 180/09, LEX nr 551156, SN słusznie uznał za niedopuszczalną zmianę żądania wskazanie w toku procesu przez powoda dochodzącego w pozwie zasądzenia określonej kwoty na podstawie art. 560 § 1 i 3 k.c. , że jego roszczenie jest roszczeniem odszkodowawczym, dochodzonym na podstawie art. 471 k.c. ”(M. Manowska [w:] A. Adamczuk, P. Pruś, M. Radwan, M. Sieńko, E. Stefańska, M. Manowska, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Tom I. Art. 1-477(16) , LEX/el. 2022, art. 458(8)). Po zmianie stanowiska procesowego powód powoływał przy pismach z 25 czerwca i 13 sierpnia 2025 r. kolejne, nowe dowody zasadniczo celem wykazania istnienia między stronami (po umowie na czas określony) nadal stosunku najmu, z którego wypływać miały roszczenia dochodzone pozwem. W ocenie Sądu w takiej sytuacji zastosowanie ma przepis art. 235 2 § 1 pkt 1 k.p.c. , który stanowi, że sąd może w szczególności pominąć dowód którego przeprowadzenie wyłącza przepis kodeksu. Mając na uwadze, że przepis 458 8 § 1 k.p.c. wyłącza możliwość zmiany powództwa, Sąd uznał, że wyłączona jest w konsekwencji możliwość przeprowadzenia dowodu dla wykazania faktów istotnych dla zmienianego żądania. Jednocześnie Sąd uznał, że dowody te podlegają pominięciu z uwagi na brzmienie art. 235 2 § 1 pkt 2 k.p.c. , który przewiduje że sąd może w szczególności pominąć dowód mający wykazać fakt bezsporny, nieistotny dla rozstrzygnięcia sprawy lub udowodniony zgodnie z twierdzeniem wnioskodawcy. W świetle zakreślonej w pozwie podstawy faktycznej (bezumowne korzystanie z nieruchomości) bez znaczenia (nieistotne) pozostawały podnoszone przez powoda dowody w postaci faktur VAT i korespondencji e-mail. Dowody te wskazywać miały na to, że powoda z pozwanym łączył po upływie okresu, na który została zawarta umowa najmu z 19 listopada 2021 r. nadal stosunek najmu, z którego powód wywodzi swoje roszczenia. Powód dążył zatem przy pomocy pominiętych dowodów do wykazania faktów innych niż będące podstawą żądania pozwu, tj. do wykazania istnienia między stronami postępowania stosunku prawnego uzasadniającego żądanie pozwu. Istotą zaś żądania wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z rzeczy jest brak takiego stosunku prawnego, w szczególności zaś stosunku umownego. Co więcej, dowody składane przez powoda podlegały pominięciu również z uwagi na przepisy art. 458 5 § 1, 3 i 4 k.p.c. , z których wynika, że powód jest obowiązany powołać wszystkie twierdzenia i dowody w pozwie, a pozwany – w odpowiedzi na pozew ( §1 ). Stosownie do okoliczności sprawy przewodniczący może określić inny termin do powołania przez stronę twierdzeń i dowodów (§ 2). Twierdzenia i dowody powołane z naruszeniem § 1-3 podlegają pominięciu, chyba że strona uprawdopodobni, że ich powołanie nie było możliwe albo że potrzeba ich powołania wynikła później. W takim przypadku dalsze twierdzenia i dowody na ich poparcie powinny być powołane w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym ich powołanie stało się możliwe lub wynikła potrzeba ich powołania ( § 4 ). Sąd uznał, że zgłoszone przez powoda w pismach z 25 czerwca i 13 sierpnia 2025 r. wnioski dowodowe były w całości spóźnione z pięciu względów. Po pierwsze, analiza złożonych dokumentów prowadziła do wniosku, że wszystkie one powstały przed dniem wniesienia pozwu i winny były służyć wykazywaniu roszczenia dochodzonego pozwem już na etapie jego składania. Po drugie, nawet jeśliby uznać, że potrzeba odniesienia się do brzmienia sprzeciwu uzasadniała powołanie kolejnych dowodów dopiero na tym etapie, to powód był wzywany do złożenia pisma oraz przedstawienia twierdzeń i dowodów, lecz pozostał w tym względzie bierny. Po trzecie, powodowi wyznaczono, po przeprowadzeniu zasadniczo całości postępowania dowodowego (włącznie z dowodem z przesłuchania stron), termin na zajęcie stanowiska w sprawie, pod rygorem pominięcia spóźnionych twierdzeń, nie zaś termin na złożenie dalszych dowodów. Powoda pouczono o prawdopodobnym negatywnym dla niego wyniku sprawy i umożliwiono ewentualną modyfikację składanych wniosków, biorąc pod uwagę treść tego pouczenia. Po czwarte, Sąd podkreśla, że wstąpienie pełnomocnika samoistnie nie stanowi przesłanki uzasadniającej powoływanie nowych dowodów, o której mowa w art. 458 5 § 4 k.p.c. (potrzeba ich powołania wynikła później). Skorzystanie z pomocy pełnomocnika lub jego zmiana nie mogą bowiem stanowić podstawy do uzasadniania powoływania dalszych dowodów, ponieważ okoliczność ta może obarczać wyłącznie stronę korzystającą z pomocy pełnomocnika. W innym wypadku należałoby uznać, że każda zmiana zastępstwa i związana z tym zmiana taktyki procesowej uzasadniałaby otwarcie terminu do składania dalszych dowodów, co byłoby niedopuszczalne z uwagi na kształt przepisów dotyczących postępowania dowodowego, w szczególności na gruncie procedury gospodarczej, jak również z uwagi na zasady logiki. Odmienna interpretacja umożliwiałaby stronom otwieranie terminu na składanie dalszych dowodów wyłącznie na skutek dokonywanych przez siebie w tym celu czynności. Po piąte, Sąd nie podzielił stanowiska powoda, że potrzeba powołania nowych dowodów pojawiła się na skutek otrzymania pisma strony pozwanej z 21 lipca 2025 r. Dalsze dowody składane przez powoda stanowiły kontynuację zmiany stanowiska procesowego zawartego w piśmie z 25 czerwca 2025 r. W ocenie Sądu polemika pozwanego wyrażona pismem z 21 lipca 2025 r. nie otwierała powodowi terminu na składanie dalszych dowodów. Co więcej, Sąd uznał, że również nie można poczytywać na korzyść powoda sygnalizowanych trudności ze zgromadzeniem materiału dowodowego. Powód składał dowody w postaci faktur i korespondencji mailowej, nie zaś skomplikowaną, złożoną i wymagającą opracowania dokumentację. Powód wnioskował o zobowiązanie pozwanego do przedłożenia informacji o ujęciu w księgach rachunkowych/zaksięgowaniu wystawionych przez powoda faktur z 9 grudnia 2022 r., 3 stycznia, 8 lutego, 3 marca 2023 r. oraz o do złożenia ewidencji zakupów VAT lub jej potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii. Nadto przedkładał faktury VAT wystawiane w ciężar pozwanego za „wynajem domu za styczeń przy ul. (...) , (...) - (...) V. ” oraz „opłatę za śmieci” w miesiącach: grudzień 2022 r. i styczeń-marzec 2023 r. Postanowieniem z 3 lipca 2025 r. Sąd na podstawie art. 248 § 1 w zw. z art. 235 2 § 1 pkt 2 k.p.c. oddalił w całości wniosek powoda o zobowiązanie pozwanego do: 1) przedłożenia informacji o ujęciu w księgach rachunkowych / zaksięgowaniu wystawionych przez powoda faktur z 9 grudnia 2022 r., 3 stycznia, 8 lutego, 3 marca 2023 r., 2) złożenia ewidencji zakupów VAT lub jej potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii. Postanowieniem z 3 lipca 2025 r. Rozstrzygniecie takie uzasadniały nie tylko przepisy 235 2 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. oraz 458 8 § 1 k.p.c. , ale opisane szczegółowo w zasadniczych powodach rozstrzygnięcia okoliczności, iż fakt zaksięgowania faktur nie stanowi faktu istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ dokumenty faktur mają znaczenie księgowe nie dowodząc istnienia i treści spornego stosunku cywilnoprawnego. Nadto Sąd zaznaczył powodowi, że zgodnie z art. 306 ia ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 z późn. zm.) organ podatkowy, na wniosek kontrahenta podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, wydaje zaświadczenie w zakresie informacji, o których mowa w art. 293 § 3 . W przypadku gdy wniosek dotyczy deklaracji lub innego dokumentu, których termin złożenia nie upłynął, a podatnik nie złożył takiej deklaracji lub innego dokumentu, organ podatkowy odmawia wydania zaświadczenia. Sąd uznał, że powód mógł samodzielnie uzyskać informacje o ujęciu lub nieujęciu w deklaracji lub ewidencji informacji w zakresie zdarzeń mających znaczenie podatkowe, a związanych z realizacją umowy najmu zawartej przez strony. Na marginesie, odonosząc się do dowodów z dokumentów, które Sąd uznał za podlegające pominięciu należy wskazać, że nawet ich wzięcie pod uwagę (przy założeniu, że zmiana powództwa byłaby dopuszczalna) w ocenie Sądu nie mogłoby doprowadzić do uwzględnienia żądania pozwu. Należało mieć na uwadze, że stanowisko powoda w trakcie procesu nie było stałe, co już osłabiało wiarygodność formułowanych twierdzeń. Zeznania O. T. (1) oraz reprezentanta strony pozwanej wskazywały na to, ze po zakończonym okresie najmu wynikającym z zawartej umowy, lokal był zajmowany przez O. T. (1) i jego pracowników, nie zaś przez pozwanego. Powód przedłożył faktury VAT wystawione co miesiąc w okresie od grudnia 2022 r. do marca 2023 r. Same zaś faktury nie były dowodem wystarczającym dla uznania, że powoda z pozwanym łączyła w tym okresie umowa najmu. Przeczyły temu spójne zeznania O. T. (1) i reprezentanta pozwanego oraz protokół z czynności oddania nieruchomości powodowi. Sąd uznał przy tym zeznania powoda za częściowo niewiarygodne, a w każdym razie za niewystarczające. Powód przedstawił przy piśmie z 13 sierpnia 2025 r. dowody z wiadomości e-mail. Pochodziły one częściowo z okresu 20 października 2022 r. do 3 marca 2023 (korespondencja kierowana do pozwanego) a częściowo z dat 9 marca i 1 kwietnia 2023 r. W korespondencji tej brak po październiku 2022 r. odpowiedzi ze strony pozwanego, która wskazywałaby na uznawanie roszczeń lub w inny sposób wskazująca na to, by pozwany uznawał, iż jest związany umową. Z korespondencji prowadzonej z O. T. (1) nie wynika zaś jednoznacznie by działał za pozwanego, mimo że w stopce maila posługuje się danymi pozwanego. Mając na uwadze że O. T. (1) i pozwany współpracowali ze sobą na zasadzie B2B, a O. T. (1) był podwykonawcą pozwanego, samo oznaczenie pozwanego w stopce nie mogło być uznane za wystarczające. Korespondencja nie dotyczyła też całego okresu za który powód dochodził odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości (ewentualnie czynszu najmu). Ani z zeznań Z. V. ani z zeznań powoda nie wynikało przy tym jednoznacznie, by mieli pewność, iż O. T. (1) występuje w stosunkach z powodem jako pełnomocnik (...) Sp. z o.o. we L. . Podkreślenia ponownie wymaga, że gdyby wziąć pod uwagę pominięte dowody z dokumentów i uznać, że dowodzą one trwania najmu miedzy powodem i pozwanym to dokumenty te falsyfikowałyby pierwotne twierdzenia powoda o bezumownym korzystaniu przez pozwanego z nieruchomości. Zmiana zaś podstawy faktycznej żądania była w realiach sprawy niedopuszczalna. Sąd ustalał fakty również przy wykorzystaniu osobowych źródeł dowodowych, tj. zeznań świadków i przesłuchania stron. Sąd uznał zeznania świadków O. T. (1) oraz Z. V. za wiarygodne. Obaj świadkowie uczestniczyli w spisaniu protokołu zdawczo-odbiorczego z 21 czerwca 2023 r. Zeznania Z. V. dotyczyły zasadniczo okoliczności dowiedzionych dowodami z dokumentów (protokołem zdawczo-odbiorczym). Przede wszystkim istotne znaczenie dla sprawy miały zeznania O. T. (1) . Wynikało z nich, że zajmował on po zakończeniu umowy najmu zawartej na czas określony przez strony postępowania, cały lokal na podstawie nieformalnego porozumienia zawartego z powodem. Relację świadka potwierdzała adnotacja na protokole zdawczo-odbiorczym z 21 czerwca 2023 r., zeznania reprezentanta pozwanego oraz częściowo tylko zeznania powoda. Sąd miał na uwadze, ze świadek zeznawał pouczony o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Jego zeznania miały przy uwzględnieniu tej okoliczności walor większej wiarygodności niż zeznania stron. Analiza dowodu z przesłuchania stron była przy tym bardziej skomplikowana, ponieważ relacje stron na temat wydarzeń będących kanwą dla sformułowanego żądania pozwu różniła się. Relację reprezentanta pozwanego wspierały zeznania O. T. (1) . Relacja powoda była zaś częściowo niespójna. Powód przy początku składanych zeznań nie miał pewności czy O. T. (1) był pracownikiem pozwanego, natomiast w dalszej części zeznawał już stanowczo, że O. T. (1) był takim pracownikiem. Potwierdził przy tym, że rozmawiał z O. T. (1) , choć również zaznaczył, że rozmowy toczyły się także z prezesem pozwanego w celu ewentualnego przedłużenia umowy po jej ustaniu. Powód wskazywał, że doszło do przedłużenia umowy jeszcze przed zakończeniem umowy na czas określony na kolejne 2 miesiące od zakończenia umowy, co nie korespondowało z twierdzeniami pozwu i zmienionym stanowiskiem w sprawie, zgodnie z którymi powód dochodził należności za okres aż do czerwca 2023 r. Reprezentant pozwanego wskazywał (zgodnie ze świadkiem T. ), że ustalenia dotyczące zajmowania nieruchomości po upływie umowy najmu toczyły się między powodem a O. T. (1) . Jednocześnie powód wskazywał na istnienie korespondencji, przy pomocy której formułował wezwania do opuszczenia lokalu listownie, natomiast korespondencja ta nie została następnie złożona do akt po złożeniu zeznań i nie było jej też przy pozwie. Reprezentant pozwanego natomiast zaprzeczył by takie wezwanie było spółce dostarczone. Powód zeznawał również, że O. T. (1) przekazał mu informację, iż pracownicy zajmujący lokal są pracownikami (...) Sp. z o.o. Relacja ta pozostawała w sprzeczności ze spójnymi zeznaniami O. T. (1) i reprezentanta powoda. Żądanie pozwu analizować należało przez pryzmat przepisów o bezumownym korzystaniu z rzeczy (nieruchomości). Zgodnie z art. 224 § 2 k.c. oraz 225 k.c. od chwili, w której samoistny posiadacz w dobrej wierze dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy, jest on obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i jest odpowiedzialny za jej zużycie, pogorszenie lub utratę, chyba że pogorszenie lub utrata nastąpiła bez jego winy. Obowiązany jest zwrócić pobrane od powyższej chwili pożytki, których nie zużył, jak również uiścić wartość tych, które zużył ( art. 224 § 2 k.c. ). Obowiązki samoistnego posiadacza w złej wierze względem właściciela są takie same jak obowiązki samoistnego posiadacza w dobrej wierze od chwili, w której ten dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy. Jednakże samoistny posiadacz w złej wierze obowiązany jest nadto zwrócić wartość pożytków, których z powodu złej gospodarki nie uzyskał, oraz jest odpowiedzialny za pogorszenie i utratę rzeczy, chyba że rzecz uległaby pogorszeniu lub utracie także wtedy, gdyby znajdowała się w posiadaniu uprawnionego ( art. 225 k.c. ). Zgodnie zaś z art. 230 k.c. przepisy dotyczące roszczeń właściciela przeciwko samoistnemu posiadaczowi o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy, o zwrot pożytków lub o zapłatę ich wartości oraz o naprawienie szkody z powodu pogorszenia lub utraty rzeczy, jak również przepisy dotyczące roszczeń samoistnego posiadacza o zwrot nakładów na rzecz, stosuje się odpowiednio do stosunku między właścicielem rzeczy a posiadaczem zależnym, o ile z przepisów regulujących ten stosunek nie wynika nic innego. Zasadnie wskazuje się w piśmiennictwie, że „roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z rzeczy może przysługiwać właścicielowi tylko wobec posiadacza, który bez podstawy prawnej faktycznie władał rzeczą i był w tym okresie biernie legitymowany do windykacji na podstawie art. 222 § 1 KC. Powstanie i wymagalność tego roszczenia nie zależy jednak od wytoczenia powództwa windykacyjnego" (K. Królikowska [w:] W. Borysiak (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, wyd. 33 , 2024, art. 224). W pełni zgodzić należy się ze stanowiskiem piśmiennictwa, że „ustawodawca wskazał uprawnienie do żądania przez właściciela zapłaty wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy. Roszczenie takie może być skierowane przeciwko samoistnemu posiadaczowi rzeczy w dobrej wierze dopiero od chwili, gdy dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy. Zgodnie z art. 224 § 1 k.c. , wcześniej (przed uzyskaniem wiedzy o wytoczeniu powództwa) samoistny posiadacz w dobrej wierze nie jest obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy. W literaturze wskazuje się, że momentem, w którym posiadacz może uzyskać wiedzę o wytoczeniu powództwa, jest zwykle dzień doręczenia odpisu skierowanego przeciwko niemu pozwu. Może się jednak zdarzyć, że taka informacja dotrze do posiadacza samoistnego wcześniej i ten moment należy uznać za decydujący o powstaniu roszczeń uzupełniających. W orzecznictwie wskazano, że art. 224 § 2 k.c. nie wiąże chwili dowiedzenia się o wytoczeniu powództwa o wydanie rzeczy z faktem doręczenia pozwu. Oznacza to, że każda wiarygodna informacja może być uważana za wystarczającą. Ciężar udowodnienia spoczywa na właścicielu ( art. 6 k.c. )(…)”. W orzecznictwie na gruncie art. 225 k.c. wskazuje się, że „dobra wiara oznacza błędne, ale w danych okolicznościach usprawiedliwione przekonanie o istnieniu określonego prawa podmiotowego lub stosunku prawnego. W dobrej wierze jest więc ten, kto powołując się na przysługujące mu prawo błędnie przypuszcza, że prawo to mu przysługuje, jeśli tylko owo błędne przypuszczenie w danych okolicznościach sprawy uznać należy za usprawiedliwione. Z kolei w złej wierze jest ten, kto powołując się na przysługujące mu prawo wie, że prawo to mu nie przysługuje albo też ten, kto wprawdzie nie ma świadomości co do nieprzysługiwania mu określonego prawa, jednakże jego niewiedza nie jest usprawiedliwiona w świetle okoliczności danej sprawy. Tym samym, dobrą wiarę wyłącza zarówno pozytywna wiedza o braku przysługującego prawa, jak i brak takiej wiedzy wynikający z braku należytej staranności, a więc niedbalstwa”. Wskazuje się także, że dobrą wiarę posiadacza wyłącza ujawnienie takich okoliczności, które u przeciętnego człowieka powinny wzbudzić poważne wątpliwości, iż nie przysługuje mu prawo do korzystania z rzeczy w dotychczasowym zakresie. Ponadto posiadacz samoistny korzysta z domniemania dobrej wiary wynikającego z art. 7 k.c. Przyjęcie zatem złej wiary posiadacza wymaga udowodnienia tego przez właściciela i tym samym obalenia domniemania”. (J. Kozińska [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. Tom II. Własność i inne prawa rzeczowe (art. 126-352) , red. M. Fras, M. Habdas, Warszawa 2018, art. 224 oraz 225). Sąd uznał, że powództwo podlega oddaleniu przede wszystkim dlatego, że pozwany nie był legitymowany biernie w sprawie, ponieważ to nie on zajmował w okresie od 1 grudnia 2022 r. do 21 czerwca 2023 r. nieruchomość, a zatem nie był posiadaczem wobec którego właściciel mógłby kierować roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z rzeczy. Jak wynikało z przeprowadzonego postępowania dowodowego, nieruchomość przy ul. (...) w V. zajmował O. T. (1) na podstawie ustnego porozumienia zawartego z powodem nie zaś pozwany bez takiej umownej podstawy. O. T. (1) nie działał jako reprezentant pozwanego i nie posiadał pełnomocnictwa do działania za pozwanego, lecz działał w imieniu własnym i na własny rachunek ustalając z powodem zasady zajmowania nieruchomości w V. dla siebie i dla własnych pracowników. Analiza tej umowy nie mogła być przedmiotem postępowania, ponieważ powód pozwał (...) Sp. z o.o. we L. , nie zaś O. T. (1) . Ustalenie jednak że do zawarcia takiej umowy doszło i że jej stroną był O. T. (1) nie zaś pozwany, który miał już po okresie obowiązywania umowy najmu z 19 lipca 2021 r. nie zajmować lokalu wykluczało możliwość uwzględnienia powództwa o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości kierowanego wobec pozwanego. Powód nie udowodnił bowiem aby pozwany i także O. T. (1) zajmowali nieruchomość bez podstawy prawnej. Z zeznań O. T. (1) wynikało, że zajmował on nieruchomość po ustaniu stosunku najmu wiążącego strony postępowania, na podstawie porozumienia zawartego z powodem i że porozumienie to wiązało z powodem jedynie O. T. (1) . Uczestnikiem tego stosunku ani nawet faktycznym beneficjentem nie był pozwany. Powód nie dowiódł przy tym by pozwany w ogóle zajmował nieruchomość po ustaniu umowy najmu na czas określony. Dalej wskazać należy, że „wysokość wynagrodzenia oblicza się, biorąc pod uwagę stawki rynkowe za korzystanie z określonej rzeczy oraz czas wykonywania posiadania od chwili powstania roszczenia o wynagrodzenie. W orzecznictwie przyjmuje się, że wynagrodzenie takie powinno swą wysokością odpowiadać dochodowi, jaki właściciel mógłby uzyskać na podstawie ważnego stosunku prawnego, np. umowy najmu czy dzierżawy. Czynsz taki jest ustalany wtedy co do zasady według cen panujących w danym okresie na danym terenie. Do ustalenia wysokości wynagrodzenia, o którym mowa w art. 224 § 2 k.c. , nie znajduje zasada ustalania wysokości odszkodowania wynikająca z art. 363 § 2 k.c. Wynagrodzenie powinno być zatem obliczone na podstawie cen bieżących, obowiązujących w poszczególnych okresach gospodarczych. Sąd Najwyższy wskazał także, że rozstrzygając o wielkości należnego wynagrodzenia, trzeba uwzględnić wszystkie okoliczności faktyczne, w tym przede wszystkim miejsce położenia nieruchomości i obowiązujący porządek prawny w zakresie gospodarowania lokalami mieszkalnymi.”( J. Kozińska [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. Tom II. Własność i inne prawa rzeczowe (art. 126-352) , red. M. Fras…). Powód nie udowodnił również swojego roszczenia co do wysokości. Ustalił wysokość żądania w oparciu o stawki najmu stosowane na podstawie umowy zawartej z pozwanym na czas określony. Słusznie zaznacza się w piśmiennictwie, że „powód musi wykazać wysokość należnego mu wynagrodzenia, a więc wysokość rynkowych stawek cen za korzystanie z nieruchomości, w szczególności stawek czynszu najmu bądź dzierżawy (zob. mającą moc zasady prawnej uchwałę składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 10 lipca 1984 r., III CZP 20/84, OSNC 1984, nr 12, poz. 209). Ponieważ ustalenie wskazanej wysokości czynszu czy dzierżawy wymaga wiedzy specjalnej, powód powinien zgłosić wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego ( art. 278 § 1 k.p.c. )” ( L. W. , Postępowanie w sprawie z powództwa o zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości, LEX, Procedura, wersja od: 1 stycznia 2025 r.). Pozwany wskazywał w sprzeciwie m.in., że nie miał zamiaru odpłatnego korzystania z lokalu po zakończeniu najmu oraz strony nie poczyniły żadnych ustaleń co do ewentualnego wynagrodzenia za korzystanie z lokalu i przede wszystkim nie ustalały, że ma być płatne w wysokości dotychczasowego czynszu najmu. Wobec stanowiska pozwanego, powód wzywany był do uiszczenia zaliczki na poczet wynagrodzenia biegłego, który miałby sporządzić opinię w sprawie obejmującą wyliczenie rynkowych stawek cen za korzystanie z nieruchomości. Sąd uznał, że w sprawie znaczenie ma wysokość rynkowych stawek cen za korzystanie z nieruchomości, w szczególności stawek czynszu najmu bądź dzierżawy nie zaś dotychczasowa stawka czynszu najmu z umowy najmu. Powód na etapie pozwu dostrzegał zresztą potrzebę powołania dowodu z opinii biegłego, składając stosowny wniosek w tym przedmiocie. Wobec jednak nieuiszczenia zaliczki, Sąd pominął ten dowód w oparciu o przepis art. 130 4 § 5 k.p.c. , który zasadniczo nie pozostawia wyboru co do rozstrzygnięcia w razie nieuiszczenia zaliczki. W dalszym toku postępowania, powód nie kwestionował tego rozstrzygnięcia i nie wnosił o ponowne wezwanie go do uiszczenia zaliczki i zmianę postanowienia. Sąd uznał w konsekwencji, że powód nie udowodnił swojego żądania co do wysokości. Stawka czynszu najmu zawarta w umowie na czas określony nie musiała odpowiadać rynkowym stawkom cen za korzystanie z nieruchomości. Wobec stanowiska pozwanego kwestia ta winna być wyjaśniona przy pomocy dowodu z opinii biegłego, który to dowód nie był przeprowadzony z uwagi na nieuiszczenie zaliczki. Na marginesie tylko podkreślenia wymaga, że ustalenia biegłego jawiłyby się jako bezprzedmiotowe wobec tego, iż powód nie udowodnił, aby pozwany bezumownie korzystał z jego nieruchomości. Uwzględnienie żądania pozwu było zatem wykluczone już na etapie jego badania „co do zasady”. Jak już wskazywano wyżej, zmiana podstawy faktycznej i prawnej powództwa w ten sposób, że powód domaga się nie wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z rzeczy lecz czynszu najmu nie była prawnie dopuszczalna, z uwagi na brzmienie art. 458 8 § 1 k.p.c. Powód pismem z 25 czerwca 2025 r. wskazywał, że między stronami doszło do przedłużenia umowy najmu nieruchomości zawartej na czas określony per facta concludentia z uwagi na brak zwrotu lokalu. Zgodnie z art. 674 k.c. jeżeli po upływie terminu oznaczonego w umowie albo w wypowiedzeniu najemca używa nadal rzeczy za zgodą wynajmującego, poczytuje się w razie wątpliwości, że najem został przedłużony na czas nieoznaczony. Nawet gdyby rozważać żądanie powoda przez pryzmat regulacji z art. 674 k.c. należałoby stwierdzić, że i tak nie podlegałoby uwzględnieniu z powodu nieudowodnienia faktu używania lokalu przez pozwanego po ustaniu stosunku najmu. Ustalenia faktyczne w sprawie wskazywały, że to nie pozwany korzystał z lokalu po ustaniu najmu, lecz O. T. (1) . Nie było w konsekwencji wątpliwości, które uzasadniałyby rozważanie, czy stosunek najmu łączący powoda z pozwanym został rozszerzony ponad granice czasowe określone umową. Nie miał przy tym racji powód wywodząc z przepisu art. 458 11 k.p.c. , że zeznania świadków (tutaj O. T. (1) ) nie mogły być podstawą dla ustaleń innego niż pozwany podmiotu będącego stroną umowy najmu. Zgodnie z ww. przepisem czynność strony, w szczególności oświadczenie woli lub wiedzy, z którą prawo łączy nabycie, utratę lub zmianę uprawnienia strony w zakresie danego stosunku prawnego, może być wykazana tylko dokumentem, o którym mowa w art. 77 3 Kodeksu cywilnego , chyba że strona wykaże, że nie może przedstawić dokumentu z przyczyn od niej niezależnych. Powód miał słuszność, że przepis ten zasadniczo wyłącza w ramach procedury gospodarczej możliwość dowodzenia dowodem innym niż dokument czynności strony, lecz zasada ta doznaje ograniczeń przede wszystkim w wypadku, gdy przedstawienie takiego dokumentu nie jest możliwe z przyczyn niezależnych. W pełni Sąd podziela ocenę wyrażoną w piśmiennictwie, że „jeżeli dokument, którym można byłoby wykazać dokonanie czynności nie został wytworzony, nie znajdą zastosowania ograniczenia w badaniu faktów, o których stanowi art. 458 11 KPC " (P. Feliga [w:] P. Rylski, A. Olaś (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, wyd. 3, 2024 , art. 458 11 ). Jak wynikało z zeznań O. T. (1) porozumienie dotyczące korzystania z nieruchomości powoda miało charakter niesformalizowany i ustny (vide: zeznania O. T. (1) od 00:16:49), dowodzenie takiej czynności zeznaniami było zatem w pełni dopuszczalne. Zwrócenia uwagi wymaga również w tym kontekście, że wniosek o przesłuchanie świadka padł również ze strony powoda i zawarty był w pozwie. Wobec powyższego powództwo podlegało oddaleniu, o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekał na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. , tj. zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Przepis art. 98 § 1 k.p.c. stanowi, że strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Powód przegrał sprawę w całości i w związku z tym zasądzono od powoda na rzecz pozwanego 5.417 złotych, na które złożyły się: 1)
5.400 złotych kosztów zastępstwa zgodnie z § 2 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.), 2)
17,00 złotych kosztu poniesionego na uiszczenie opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. O odsetkach od kosztów Sąd orzekał na podstawie art. 98 § 1 1 k.p.c. , zgodnie z którym od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI