V CZ 98/19

Sąd Najwyższy2020-06-17
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
księgi wieczysteegzekucja z nieruchomościskarga kasacyjnawpis wzmiankipostępowanie nieprocesoweSąd Najwyższyzażaleniekoszty postępowania

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie wpisu wzmianki o przyłączeniu się wierzyciela do egzekucji z nieruchomości, uznając, że takie postanowienie nie jest rozstrzygnięciem co do istoty sprawy.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, które odrzuciło skargę kasacyjną od postanowienia o wpisie wzmianki o przyłączeniu się wierzyciela do egzekucji z nieruchomości. Sąd Okręgowy uznał, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, ponieważ postanowienie dotyczące wpisu wzmianki nie jest postanowieniem co do istoty sprawy kończącym postępowanie. Sąd Najwyższy podzielił to stanowisko, podkreślając zabezpieczający charakter wpisu i jego uboczny charakter w postępowaniu wieczystoksięgowym.

Przedmiotem postępowania było zażalenie uczestnika postępowania K. R. na postanowienie Sądu Okręgowego w W., które odrzuciło jego skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 25 stycznia 2019 r. w sprawie o wpis wzmianki o wszczęciu egzekucji z nieruchomości. Sąd Okręgowy uzasadnił odrzucenie skargi kasacyjnej tym, że postanowienie dotyczące wpisu wzmianki o przyłączeniu się wierzyciela do egzekucji z nieruchomości, na podstawie art. 927 K.p.c., nie jest postanowieniem co do istoty sprawy kończącym postępowanie w rozumieniu art. 519¹ § 1 K.p.c., a zatem skarga kasacyjna jest niedopuszczalna. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, przywołał ugruntowane orzecznictwo, zgodnie z którym skarga kasacyjna nie przysługuje od postanowień dotyczących wpisu ostrzeżenia o wszczęciu egzekucji z nieruchomości (art. 924 K.p.c.), ze względu na ich zabezpieczający i wpadkowy charakter. Sąd Najwyższy rozciągnął tę zasadę również na wpis wzmianki o przyłączeniu się kolejnego wierzyciela do egzekucji na podstawie art. 927 K.p.c., uznając go za wpis o charakterze zabezpieczającym, który nie kończy postępowania wieczystoksięgowego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako bezzasadne i zasądził od skarżącego zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie wpisu wzmianki o przyłączeniu się wierzyciela do egzekucji z nieruchomości, ponieważ nie jest to postanowienie co do istoty sprawy kończące postępowanie.

Uzasadnienie

Wpis wzmianki o przyłączeniu się wierzyciela do egzekucji ma charakter zabezpieczający i uboczny, podobnie jak wpis ostrzeżenia o wszczęciu egzekucji z nieruchomości. Nie rozstrzyga on o zasadności żądania wnioskodawcy ani nie prowadzi do zmian w zakresie ujawnionych praw podmiotowych, a jedynie zabezpiecza prawidłowy tok postępowania lub skuteczność ewentualnego orzeczenia. Dlatego nie spełnia kryteriów postanowienia co do istoty sprawy kończącego postępowanie w rozumieniu art. 519¹ § 1 K.p.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

A. S.

Strony

NazwaTypRola
Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w O. M. S.instytucjawnioskodawca
A. S.osoba_fizycznauczestnik postępowania
K. R.osoba_fizycznauczestnik postępowania

Przepisy (11)

Główne

K.p.c. art. 927

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wpisu wzmianki o przyłączeniu się wierzyciela do egzekucji z nieruchomości.

K.p.c. art. 519¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przypadki, w których przysługuje skarga kasacyjna od postanowienia sądu drugiej instancji w sprawach z zakresu prawa osobowego, rzeczowego i spadkowego.

Pomocnicze

K.p.c. art. 924 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wpisu ostrzeżenia o wszczęciu egzekucji z nieruchomości.

K.p.c. art. 925 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa skutki wpisu ostrzeżenia o wszczęciu egzekucji z nieruchomości.

K.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia zażalenia.

K.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia zażalenia.

K.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów K.p.c. do postępowań.

K.p.c. art. 520 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach.

K.p.c. art. 398²¹

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 10 § ust. 2 pkt 2

Dotyczy opłat za czynności radców prawnych.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 5 § pkt 5

Dotyczy opłat za czynności radców prawnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wpis wzmianki o przyłączeniu się wierzyciela do egzekucji z nieruchomości ma charakter zabezpieczający i nie jest postanowieniem co do istoty sprawy kończącym postępowanie. Skarga kasacyjna nie przysługuje od postanowień o charakterze zabezpieczającym i ubocznym w postępowaniu wieczystoksięgowym.

Odrzucone argumenty

Postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie wpisu wzmianki o przyłączeniu się wierzyciela do egzekucji z nieruchomości jest postanowieniem co do istoty sprawy, od którego przysługuje skarga kasacyjna.

Godne uwagi sformułowania

nie należy do kategorii postanowień co do istoty sprawy kończących postępowanie wpis o charakterze zabezpieczającym nie może być uznany za kończący postępowanie w sprawie w postępowaniu wieczystoksięgowym

Skład orzekający

Beata Janiszewska

przewodniczący

Marcin Krajewski

członek

Joanna Misztal-Konecka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego co do niedopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach dotyczących wpisów o charakterze zabezpieczającym w księgach wieczystych, w tym wzmianek o przyłączeniu się do egzekucji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wpisu wzmianki o przyłączeniu się do egzekucji, ale zasada ogólna ma szersze zastosowanie do innych wpisów o charakterze zabezpieczającym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest istotne dla praktyków prawa cywilnego i egzekucyjnego, ponieważ precyzuje granice zaskarżalności orzeczeń w postępowaniu wieczystoksięgowym, co ma wpływ na możliwość dalszego procedowania w sprawach dotyczących egzekucji z nieruchomości.

Kiedy skarga kasacyjna nie przysługuje? Sąd Najwyższy wyjaśnia w sprawie wpisu wzmianki o egzekucji.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt V CZ 98/19
POSTANOWIENIE
Dnia 17 czerwca 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Beata Janiszewska (przewodniczący)
‎
SSN Marcin Krajewski
‎
SSN Joanna Misztal-Konecka (sprawozdawca)
w sprawie z wniosku Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w O.  M. S.
‎
przy uczestnictwie A. S. i K. R.
‎
o wpis wzmianki o wszczęciu egzekucji z nieruchomości w dziale trzecim księgi wieczystej nr (…),
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym
w Izbie Cywilnej w dniu 17 czerwca 2020 r.,
‎
zażalenia uczestnika postępowania K. R.
na postanowienie Sądu Okręgowego w W.
‎
z dnia 12 lipca 2019 r., sygn. akt II Ca (…),
1. oddala zażalenie;
2. zasądza od K.R. na rzecz A.S. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.
UZASADNIENIE
1.
Postanowieniem z 12 lipca 2019 r. Sąd Okręgowy w W. odrzucił skargę kasacyjną K. R. od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z 25 stycznia 2019 r., w sprawie o wpis wzmianki o wszczęciu egzekucji z nieruchomości w dziale trzecim księgi wieczystej nr
(…)
z wniosku Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w O.  M. S. przy udziale A. S. i K. R.
Sąd Okręgowy wskazał, że przedmiotem wpisu, którego dotyczyła apelacja wniesiona przez uczestnika postępowania, była wzmianka o przyłączeniu wierzyciela do egzekucji z nieruchomości, a podstawę wniosku stanowił przepis art. 927 K.p.c. Zdaniem Sądu drugiej instancji w judykaturze ugruntowane jest stanowisko, że nie przysługuje skarga kasacyjna od postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie wpisu w księdze wieczystej wszczęcia egzekucji z nieruchomości, przewidzianego w art. 924 K.p.c. Wymienione postanowienie nie należy bowiem - w rozumieniu art. 519
1
§ 1 K.p.c. - do kategorii postanowień co do istoty sprawy kończących postępowanie w sprawie. Sądu Okręgowy uznał, że pogląd ten należy zastosować wprost co do wpisu o przyłączeniu się wierzyciela do wszczętej egzekucji, dokonywanego na podstawie art. 927 K.p.c., w związku z tym skarga kasacyjna uczestnika podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna.
2.
W zażaleniu na powyższe postanowienie uczestnik K. R. zarzucił naruszenie
519
1
§ 1 K.p.c. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w W.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
3.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z  Kodeksem postępowania cywilnego postępowanie wieczystoksięgowe zalicza się do postępowania nieprocesowego, a sprawy rozpoznawane w postępowaniu wieczystoksięgowym są sprawami z zakresu prawa rzeczowego. Jak wynika
‎
z
art. 519
1
§ 1
K.p.c., w sprawach z zakresu prawa osobowego, rzeczowego i spadkowego skarga kasacyjna przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji co do istoty sprawy oraz od postanowienia w przedmiocie odrzucenia wniosku i umorzenia postępowania kończących postępowanie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono, że "istotę sprawy" w postępowaniu wieczystoksięgowym określają przesłanki materialnoprawne wniosku. Orzeczenie co do istoty sprawy rozstrzyga o zasadności żądania wnioskodawcy, który domaga się udzielenia ochrony prawnej przez potwierdzenie jego praw rzeczowych, ukonstytuowania ich, jeżeli przepis wymaga takiego wpisu lub wzmocnienia skuteczności praw osobistych i roszczeń (postanowienie Sądu Najwyższego z 29 czerwca 2004 r., II CK 541/03, OSNC 2005/6/112; postanowienie Sądu Najwyższego z 27 czerwca 2013 r., III CSK 244/12, niepubl.; postanowienie Sądu Najwyższego z 24 września 2015 r., V CSK 690/14, OSNC-ZD 2017/C/38).
Za orzeczenia
kończące postępowanie w sprawie w postępowaniu wieczystoksięgowym
należy uznać postanowienia, które prowadzą do zmian w zakresie ujawnionych praw podmiotowych, nie zaś do rozstrzygnięcia zagadnień o charakterze wpadkowym lub ubocznym. Do kategorii takiej nie mogą być zaliczane wpisy ostrzeżeń i wzmianek o charakterze wpadkowym, które mają  jedynie na celu zabezpieczenie prawidłowego toku postępowania wieczystoksięgowego lub innego albo zabezpieczenie skuteczności ewentualnego orzeczenia. Również ich wykreślenie nie stanowi rozstrzygnięcia o tym charakterze (postanowienie Sądu Najwyższego z 20 grudnia 2012 r., IV CSK 207/12, niepubl.).
4.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowane jest stanowisko, że od wpisu (wykreślenia) ostrzeżenia o wszczęciu egzekucji z nieruchomości, przewidzianego w art. 924 § 1 K.p.c. skarga kasacyjna nie przysługuje (postanowienie Sądu Najwyższego z 18 kwietnia 2007 r., V CZ 27/07, niepubl.; postanowienie Sądu Najwyższego z 27 czerwca 2013 r., III CSK 244/12, niepubl.; postanowienie Sądu Najwyższego z 18 kwietnia 2018 r., IV CZ 19/18, niepubl.;
postanowienie Sądu Najwyższego z 4 stycznia 2019 r., IV CSK 60/18, niepubl.
). Jest to wpis o charakterze zabezpieczającym, który zgodnie z art. 925 § 1 K.p.c. wywołuje skutek zajęcia nieruchomości wobec dłużnika i osób trzecich (postanowienie Sądu Najwyższego z 23 marca 2018 r., II CZ 11/18, niepubl.).
Podzielić należy pogląd wyrażony przez Sąd Okręgowy, że stanowisko powyższe należy także odnieść do wpisu wzmianki o przyłączeniu się
‎
kolejnego wierzyciela na podstawie art. 927 K.p.c. do toczącej się egzekucji
‎
z nieruchomości. Pogląd taki był już prezentowany w orzecznictwie Sądu Najwyższego (postanowienie Sądu Najwyższego z 4 stycznia 2019 r., IV CSK 264/18, niepubl.; postanowienie Sądu Najwyższego
z 27 czerwca 2013 r., III CSK 244/12, niepubl.).
Wpis o przyłączeniu się do egzekucji, powoduje, że skutki wpisu ostrzeżenia o jej wszczęciu obejmują kolejnego wierzyciela, wpis ten ma charakter zabezpieczający i jako taki nie może być uznany za
kończący postępowanie w sprawie w postępowaniu wieczystoksięgowym.
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398
14
w zw. z art. 394
1
§ 3 w zw. z art. 13 § 2 K.p.c. oddalił zażalenie, o kosztach rozstrzygając
‎
z uwzględnieniem art. 520 § 3 w zw. z
art. 398
21
K.p.c. w zw. z § 5 pkt 5 w zw. z 10 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
.
aj

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI