V CZ 96/10

Sąd Najwyższy2011-02-09
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
służebność przesyłukoszty postępowaniaart. 102 k.p.c.nieruchomościprzedsiębiorcazła wiaraprecedens

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego na orzeczenie o kosztach, uznając zasadność zastosowania przez Sąd Okręgowy art. 102 k.p.c. ze względu na precedensowy charakter sprawy i nierównowagę stron.

Sąd Najwyższy rozpatrzył zażalenie pozwanego na orzeczenie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Okręgowego. Sąd Okręgowy nie obciążył powoda kosztami postępowania odwoławczego, stosując art. 102 k.p.c. z uwagi na precedensowy charakter sprawy dotyczącej służebności przesyłu oraz nierównowagę stron (przedsiębiorca vs. właściciel nieruchomości nabyty w złej wierze). Sąd Najwyższy uznał, że przyczyny zastosowania art. 102 k.p.c. były szczególnie uzasadnione i oddalił zażalenie pozwanego.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie strony pozwanej na orzeczenie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 17 sierpnia 2010 r. Sąd Okręgowy w swoim wyroku oddalił apelację powoda S.W., nie obciążając go kosztami postępowania odwoławczego. Jako podstawę do zastosowania art. 102 k.p.c. (zasada szczególnego uzasadnienia w kwestii kosztów) wskazał dwie okoliczności: precedensowy charakter sprawy, dotyczącej nowych regulacji prawnych związanych ze służebnością przesyłu, oraz swoistą nierównowagę pozycji stron. Pozwany był przedsiębiorcą elektroenergetycznym, który nabył służebność przesyłu w złej wierze, podczas gdy powód był właścicielem nieruchomości obciążonej tą służebnością. Pozwany w zażaleniu domagał się zmiany orzeczenia o kosztach i zasądzenia na jego rzecz kosztów za instancję odwoławczą oraz postępowania zażaleniowego, zarzucając naruszenie art. 98 § 1 i 102 k.p.c. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę, stwierdził, że Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował art. 102 k.p.c., wskazując konkretne, szczególnie uzasadnione przyczyny. Podkreślił, że swoboda orzecznicza sądu w tym zakresie jest duża, a ingerencja sądu wyższej instancji, zwłaszcza Sądu Najwyższego działającego pozainstancyjnie, jest ograniczona. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uznał, że nie było podstaw do uwzględnienia zaskarżonego orzeczenia o kosztach i oddalił zażalenie pozwanego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zastosowanie art. 102 k.p.c. było uzasadnione.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sąd orzekający ma dużą swobodę w stosowaniu art. 102 k.p.c., a przyczyny wskazane przez Sąd Okręgowy (precedensowy charakter sprawy i nierównowaga stron) były wystarczające do zastosowania tej zasady, co ogranicza możliwość ingerencji sądu wyższej instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

powód (S.W.)

Strony

NazwaTypRola
S.W.osoba_fizycznapowód
Zakład Elektroenergetyczny Spółka Akcyjna w G.spółkapozwany

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd ma swobodę w stosowaniu przepisu, gdy zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności, takie jak precedensowy charakter sprawy czy nierównowaga stron.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Precedensowy charakter sprawy dotyczącej służebności przesyłu. Nierównowaga pozycji stron (przedsiębiorca vs. właściciel nieruchomości nabyty w złej wierze). Swoboda orzecznicza sądu w stosowaniu art. 102 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 98 § 1 i 102 k.p.c. przez nieobciążenie powoda kosztami postępowania odwoławczego mimo braku "wypadku szczególnie uzasadnionego".

Godne uwagi sformułowania

swoista nierównowaga pozycji stron nabył służebność przesyłu w złej wierze Przyczyny te nie są ustawowo definiowane i określa je każdorazowo sąd orzekający, mający w tym zakresie dużą swobodę orzeczniczą. ingerencja kontrolna sądu wyższej instancji jest ograniczona

Skład orzekający

Lech Walentynowicz

przewodniczący, sprawozdawca

Iwona Koper

członek

Marek Sychowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 102 k.p.c. w sprawach dotyczących służebności przesyłu, zwłaszcza gdy występują okoliczności takie jak precedensowy charakter sprawy i nierównowaga stron."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji procesowej i interpretacji art. 102 k.p.c. w kontekście kosztów postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników ze względu na interpretację art. 102 k.p.c. w kontekście specyficznej kategorii spraw (służebność przesyłu) i podkreślenie swobody sędziowskiej.

Kiedy sąd może zwolnić z kosztów? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady stosowania art. 102 k.p.c.

0

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 96/10 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 9 lutego 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Iwona Koper 
SSN Marek Sychowicz 
 
w sprawie z powództwa S.W. 
przeciwko  Zakładowi Elektroenergetycznemu Spółce Akcyjnej  
w G. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 9 lutego 2011 r., 
zażalenia strony pozwanej na orzeczenie o kosztach, zawarte w wyroku Sądu 
Okręgowego w G. 
z dnia 17 sierpnia 2010 r.,  
 
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
 
Wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2010 r. Sąd Okręgowy w G. oddalił apelację 
powoda S. W., nie obciążając go kosztami postępowania odwoławczego. Sąd 
uznał, że za zastosowaniem art. 102 k.p.c. przemawiają dwie okoliczności. Sprawa 
ma bowiem charakter precedensowy, gdyż dotyczy nowych regulacji prawnych 
związanych ze służebnością przesyłu, a ponadto występuje swoista  nierównowaga 
pozycji stron tego procesu, ponieważ powód jest właścicielem nieruchomości 
obciążonej służebnością, a pozwany jest przedsiębiorcą elektroenergetycznym, 
który nabył służebność przesyłu w złej wierze. 
 
W 
zażaleniu 
pozwany 
wniósł 
o 
zmianę 
orzeczenia 
o 
kosztach, 
zamieszczonego w wyroku z dnia 17 sierpnia 2010 r., oraz o zasądzenie na jego 
rzecz od powoda należnych kosztów za instancję odwoławczą oraz kosztów 
postępowania zażaleniowego. 
 
Skarżący powołał się na naruszenie art. 98 § 1 i 102 k.p.c. przez 
nieobciążenie powoda kosztami postępowania odwoławczego mimo niezaistnienia 
„wypadku szczególnie uzasadnionego”. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Sąd Okręgowy zastosował wobec powoda art. 102 k.p.c. z przyczyn 
„szczególnie uzasadnionych”, które wyraźnie wskazał w nawiązaniu do okoliczności 
rozpoznawanej sprawy. Przyczyny te nie są ustawowo definiowane i określa je 
każdorazowo sąd orzekający, mający w tym zakresie dużą swobodę orzeczniczą. 
W takiej sytuacji ingerencja kontrolna sądu wyższej instancji jest ograniczona, 
a  tym bardziej wówczas, gdy kontrolę taką przeprowadza Sąd Najwyższy, 
działający – z przyczyn ustrojowych – pozainstancyjnie, w interesie publicznym, 
a  w  wypadku naruszenia indywidualnego interesu – ingeruje tylko przy oczywistym 
naruszeniu prawa. 
 
W przedstawionej sytuacji procesowej nie było podstaw do uwzględnienia 
zaskarżonego orzeczenia o kosztach procesu (art. 39814 k.p.c. w związku z art. 
3941 § 3 k.p.c.). 

 
3

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI