V CZ 96/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie strony pozwanej na orzeczenie o kosztach postępowania, uznając zasadność zastosowania przez Sąd Okręgowy art. 102 k.p.c. ze względu na precedensowy charakter sprawy i nierównowagę stron.
Sąd Okręgowy w G. oddalił apelację powoda S.W. i nie obciążył go kosztami postępowania odwoławczego, stosując art. 102 k.p.c. ze względu na precedensowy charakter sprawy dotyczącej służebności przesyłu oraz nierównowagę stron (powód-właściciel nieruchomości, pozwany-przedsiębiorca elektroenergetyczny nabywający służebność w złej wierze). Pozwany wniósł zażalenie na to orzeczenie o kosztach. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, uznając, że Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował art. 102 k.p.c. z przyczyn szczególnie uzasadnionych, a ingerencja sądu wyższej instancji jest w takich przypadkach ograniczona.
Sprawa dotyczyła zażalenia strony pozwanej na orzeczenie o kosztach postępowania zawarte w wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 17 sierpnia 2010 r. Sąd Okręgowy, oddalając apelację powoda S.W., nie obciążył go kosztami postępowania odwoławczego, powołując się na art. 102 k.p.c. Uzasadnieniem dla takiego rozstrzygnięcia były dwie okoliczności: precedensowy charakter sprawy, związany z nowymi regulacjami prawnymi dotyczącymi służebności przesyłu, oraz swoista nierównowaga pozycji stron, gdzie powód był właścicielem nieruchomości, a pozwany przedsiębiorcą elektroenergetycznym, który nabył służebność w złej wierze. Pozwany w zażaleniu domagał się zmiany orzeczenia o kosztach i zasądzenia na jego rzecz należnych kosztów za instancję odwoławczą oraz postępowanie zażaleniowe, zarzucając naruszenie art. 98 § 1 i 102 k.p.c. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, oddalił zażalenie. W uzasadnieniu wskazano, że Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował art. 102 k.p.c. z przyczyn szczególnie uzasadnionych, które zostały wyraźnie wskazane. Podkreślono, że przyczyny te nie są ustawowo definiowane i sąd orzekający ma w tym zakresie dużą swobodę. Zaznaczono również, że ingerencja sądu wyższej instancji, a zwłaszcza Sądu Najwyższego działającego pozainstancyjnie, jest ograniczona, szczególnie gdy nie ma oczywistego naruszenia prawa. W związku z tym Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do uwzględnienia zaskarżonego orzeczenia o kosztach.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, ingerencja sądu wyższej instancji jest ograniczona, zwłaszcza gdy sąd niższej instancji prawidłowo zastosował art. 102 k.p.c. z przyczyn szczególnie uzasadnionych, a Sąd Najwyższy działa pozainstancyjnie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że przyczyny zastosowania art. 102 k.p.c. nie są ustawowo definiowane i sąd orzekający ma w tym zakresie dużą swobodę. Ingerencja sądu wyższej instancji jest ograniczona, a Sąd Najwyższy ingeruje tylko przy oczywistym naruszeniu prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
S.W.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S.W. | osoba_fizyczna | powód |
| Zakład Elektroenergetyczny Spółka Akcyjna w G. | spółka | pozwany |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Pozwala na nieobciążanie strony kosztami postępowania w wypadkach szczególnie uzasadnionych, biorąc pod uwagę swobodę sądu w ocenie tych przesłanek.
Pomocnicze
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje ogólną zasadę obciążania strony przegrywającej kosztami postępowania.
k.p.c. art. 39814
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kontroli orzeczeń o kosztach w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.c. art. 3941 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje możliwość zaskarżenia orzeczeń o kosztach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawidłowe zastosowanie art. 102 k.p.c. przez Sąd Okręgowy ze względu na precedensowy charakter sprawy i nierównowagę stron. Ograniczona swoboda ingerencji sądu wyższej instancji w orzeczenia o kosztach oparte na art. 102 k.p.c.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 98 § 1 i 102 k.p.c. przez nieobciążenie powoda kosztami postępowania odwoławczego mimo braku "wypadku szczególnie uzasadnionego" (argumentacja pozwanego w zażaleniu).
Godne uwagi sformułowania
swoista nierównowaga pozycji stron nabył służebność przesyłu w złej wierze przyczyny „szczególnie uzasadnione” dużą swobodą orzeczniczą ingerencja kontrolna sądu wyższej instancji jest ograniczona działający – z przyczyn ustrojowych – pozainstancyjnie
Skład orzekający
Lech Walentynowicz
przewodniczący-sprawozdawca
Iwona Koper
członek
Marek Sychowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 102 k.p.c. w sprawach dotyczących służebności przesyłu, zwłaszcza gdy występują nowe regulacje prawne lub nierównowaga stron."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnej sytuacji procesowej i oceny sądu pierwszej instancji, a Sąd Najwyższy jedynie potwierdził brak podstaw do ingerencji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników ze względu na interpretację art. 102 k.p.c. w kontekście specyficznych okoliczności sprawy (służebność przesyłu, zła wiara pozwanego) i ograniczeń kontroli sądowej.
“Kiedy sąd może odstąpić od obciążania przegrywającego kosztami? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady stosowania art. 102 k.p.c.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V CZ 96/10 POSTANOWIENIE Dnia 9 lutego 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Iwona Koper SSN Marek Sychowicz w sprawie z powództwa S.W. przeciwko Zakładowi Elektroenergetycznemu Spółce Akcyjnej w G. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 lutego 2011 r., zażalenia strony pozwanej na orzeczenie o kosztach, zawarte w wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 17 sierpnia 2010 r., oddala zażalenie. 2 Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2010 r. Sąd Okręgowy w G. oddalił apelację powoda S. W., nie obciążając go kosztami postępowania odwoławczego. Sąd uznał, że za zastosowaniem art. 102 k.p.c. przemawiają dwie okoliczności. Sprawa ma bowiem charakter precedensowy, gdyż dotyczy nowych regulacji prawnych związanych ze służebnością przesyłu, a ponadto występuje swoista nierównowaga pozycji stron tego procesu, ponieważ powód jest właścicielem nieruchomości obciążonej służebnością, a pozwany jest przedsiębiorcą elektroenergetycznym, który nabył służebność przesyłu w złej wierze. W zażaleniu pozwany wniósł o zmianę orzeczenia o kosztach, zamieszczonego w wyroku z dnia 17 sierpnia 2010 r., oraz o zasądzenie na jego rzecz od powoda należnych kosztów za instancję odwoławczą oraz kosztów postępowania zażaleniowego. Skarżący powołał się na naruszenie art. 98 § 1 i 102 k.p.c. przez nieobciążenie powoda kosztami postępowania odwoławczego mimo niezaistnienia „wypadku szczególnie uzasadnionego”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Okręgowy zastosował wobec powoda art. 102 k.p.c. z przyczyn „szczególnie uzasadnionych”, które wyraźnie wskazał w nawiązaniu do okoliczności rozpoznawanej sprawy. Przyczyny te nie są ustawowo definiowane i określa je każdorazowo sąd orzekający, mający w tym zakresie dużą swobodę orzeczniczą. W takiej sytuacji ingerencja kontrolna sądu wyższej instancji jest ograniczona, a tym bardziej wówczas, gdy kontrolę taką przeprowadza Sąd Najwyższy, działający – z przyczyn ustrojowych – pozainstancyjnie, w interesie publicznym, a w wypadku naruszenia indywidualnego interesu – ingeruje tylko przy oczywistym naruszeniu prawa. W przedstawionej sytuacji procesowej nie było podstaw do uwzględnienia zaskarżonego orzeczenia o kosztach procesu (art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.). 3
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI