V CZ 96/07

Sąd Najwyższy2007-11-09
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
koszty sądoweopłata od apelacjizwolnienie od kosztówprzepisy intertemporalneustawa o kosztach sądowychpostanowieniezażalenieSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powodów, potwierdzając prawidłowość odrzucenia ich apelacji przez Sąd Apelacyjny z powodu nieuiszczenia opłaty od apelacji, mimo zwolnienia od kosztów sądowych.

Powodowie wnieśli zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu ich apelacji, argumentując błędną wykładnię przepisów intertemporalnych dotyczących kosztów sądowych. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację, ponieważ pełnomocnik powodów, mimo zwolnienia od kosztów, nie uiścił opłaty podstawowej od apelacji, zgodnie z przepisami obowiązującymi w momencie wnoszenia pisma. Sąd Najwyższy uznał, że zastosowanie miały przepisy ustawy o kosztach sądowych z 2005 roku w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z 2007 roku, co skutkowało obowiązkiem uiszczenia opłaty.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powodów B. Z. i Z. Z. na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu ich apelacji od wyroku Sądu Okręgowego w K. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację, ponieważ powodowie, mimo zwolnienia od kosztów sądowych, byli zobowiązani do uiszczenia opłaty podstawowej od apelacji zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (u.k.s.c.-2005). Pełnomocnik powodów, będący adwokatem, nie uiścił tej opłaty. Sąd Apelacyjny zastosował przepisy dotychczasowe, gdyż sprawa została wszczęta przed wejściem w życie ustawy nowelizującej z dnia 14 grudnia 2006 r. Powodowie zarzucili naruszenie art. 149 ust. 1 u.k.s.c.-2005 i art. 2 ustawy nowelizującej. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, wyjaśniając, że sprawa, wszczęta w listopadzie 2005 r., podlegała przepisom ustawy z 2005 r. zgodnie z art. 149 ust. 1, który nakazywał stosowanie przepisów dotychczasowych do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Zakończenie to nastąpiło z chwilą wydania wyroku przez Sąd Okręgowy w dniu 14 marca 2007 r. Po tej dacie zastosowanie miały przepisy ustawy z 2005 r. w brzmieniu po nowelizacji z 2006 r. Jednakże art. 2 ustawy nowelizującej stanowił, że do spraw wszczętych przed jej wejściem w życie stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli przepisy ustawy z 2005 r. w brzmieniu sprzed nowelizacji. Do tych przepisów należał art. 14 ust. 2 u.k.s.c.-2005, który nakładał obowiązek uiszczenia opłaty podstawowej od pism wnoszonych przez stronę zwolnioną od kosztów. Ponieważ opłata nie została uiszczona, Sąd Apelacyjny prawidłowo odrzucił apelację na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Należy stosować przepisy ustawy o kosztach sądowych w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, zgodnie z przepisem intertemporalnym zawartym w ustawie nowelizującej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przepis art. 2 ustawy nowelizującej z dnia 14 grudnia 2006 r. nakazuje stosowanie przepisów dotychczasowych do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie tej ustawy. "Przepisami dotychczasowymi" w rozumieniu tego artykułu były przepisy ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w brzmieniu obowiązującym przed dniem 10 marca 2007 r., w tym art. 14 ust. 2, który nakładał obowiązek uiszczenia opłaty podstawowej od pism wnoszonych przez stronę zwolnioną od kosztów sądowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddala zażalenie

Strona wygrywająca

A. K.

Strony

NazwaTypRola
B. Z.osoba_fizycznapowód
Z. Z.osoba_fizycznapowód
A. K.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (6)

Główne

u.k.s.c.-2005 art. 14 § ust. 2

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Opłata podstawowa jest pobierana także od pism wnoszonych przez stronę zwolnioną od kosztów sądowych przez sąd, jeśli przepisy obowiązujące w momencie wnoszenia pisma tego wymagają.

Pomocnicze

u.k.s.c.-2005 art. 149 § ust. 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

W sprawach wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.

k.p.c. art. 1302 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Określa rygor nieuiszczenia opłaty od pisma.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozpoznawania zażaleń przez Sąd Najwyższy.

Ustawa z dnia 14 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych art. 2

Przepis intertemporalny określający stosowanie przepisów dotychczasowych do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie art. 14 ust. 2 u.k.s.c.-2005 w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją, zgodnie z przepisem intertemporalnym art. 2 ustawy nowelizującej.

Odrzucone argumenty

Błędna wykładnia art. 149 ust. 1 u.k.s.c.-2005 i art. 2 ustawy nowelizującej przez Sąd Apelacyjny. Stosowanie wyłącznie art. 149 ust. 1 u.k.s.c.-2005, a art. 2 ustawy nowelizującej tylko w sprawach wszczętych po dniu jej wejścia w życie.

Godne uwagi sformułowania

do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie tej ustawy miały zastosowanie przepisy dotychczasowe zakończenie postępowania w danej instancji – w rozumieniu art. 149 ust. 1 u.k.s.c.-2005 – następuje z chwilą wydania orzeczenia kończącego postępowanie w tej instancji

Skład orzekający

Barbara Myszka

przewodniczący-sprawozdawca

Lech Walentynowicz

członek

Michał Kłos

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów intertemporalnych dotyczących kosztów sądowych w sprawach cywilnych, zwłaszcza w kontekście zmian w ustawie o kosztach sądowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przejściem między różnymi stanami prawnymi dotyczącymi kosztów sądowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii proceduralnej związanej z kosztami sądowymi i przepisami intertemporalnymi, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Nieuiszczona opłata od apelacji: kiedy zwolnienie od kosztów nie wystarcza?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 96/07 POSTANOWIENIE Dnia 9 listopada 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Barbara Myszka (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Lech Walentynowicz SSA Michał Kłos w sprawie z powództwa B. Z. i Z. Z. przeciwko A. K. o ustalenie nieważności czynności prawnej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 listopada 2007 r., zażalenia powodów na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 15 czerwca 2007 r., oddala zażalenie. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 15 czerwca 2007 r. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację powodów od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 14 marca 2007 r., stwierdzając, że postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2006 r. powodowie zostali zwolnieni od kosztów sądowych, że, zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze zm. – dalej: „u.k.s.c.-2005”), obowiązani byli uiścić od apelacji opłatę podstawową, która jest opłatą w wysokości stałej w rozumieniu art. 1302 § 3 k.p.c., oraz że pełnomocnik powodów będący adwokatem – wnosząc apelację – opłaty tej nie uiścił. Przepis art. 14 ust. 2 u.k.s.c.-2005 został wprawdzie uchylony przez ustawę nowelizującą z dnia 14 grudnia 2006 r. (Dz.U. z 2007 r. Nr 21, poz. 123), jednak do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie tej ustawy miały zastosowanie przepisy dotychczasowe. Z tych względów Sąd Apelacyjny na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c. postanowił, jak w sentencji. W zażaleniu na to postanowienie powodowie zarzucili Sądowi Apelacyjnemu naruszenie przepisów: art. 149 ust. 1 u.k.s.c.-2005 przez niezastosowanie i art. 2 ustawy nowelizującej z dnia 14 grudnia 2006 r. przez błędną wykładnię. W konkluzji wnosili o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Żalący nie mają racji przyjmując, że z zestawienia art. 149 ust. 1 u.k.s.c.- 2005 z art. 2 ustawy nowelizującej z dnia 14 grudnia 2006 r. wynika, że w sprawie wszczętej pod rządem ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (jedn. tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 88 ze zm.), należy stosować wyłącznie art. 149 ust. 1 u.k.s.c.-2005, a art. 2 powołanej ustawy nowelizującej tylko w sprawach wszczętych po dniu jej wejścia w życie, tj. po dniu 10 marca 2007 r. Niniejsza sprawa została wszczęta w listopadzie 2005 r., tj. w czasie obowiązywania ustawy o kosztach sądowych z dnia 13 czerwca 1967 r. Z dniem 3 2 marca 2006 r. weszła w życie nowa ustawa o kosztach sądowych z dnia 28 lipca 2005 r. Zgodnie z art. 149 ust. 1 tej ustawy, w niniejszej sprawie, jako wszczętej przed dniem 2 marca 2006 r., należało stosować, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, dotychczasowe przepisy o kosztach sądowych. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 24 stycznia 2007 r., III CZP 124/06, zakończenie postępowania w danej instancji – w rozumieniu art. 149 ust. 1 u.k.s.c.- 2005 – następuje z chwilą wydania orzeczenia kończącego postępowanie w tej instancji (zob. OSNC 2007, nr 6, poz. 91). W niniejszej sprawie orzeczenie takie zapadło w dniu 14 marca 2007 r., wobec czego po tej dacie miały już w niej zastosowanie przepisy ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych z dnia 28 lipca 2005 r. Ze względu na to, że ustawa ta została z dniem 10 marca 2007 r. znowelizowana ustawą z dnia 14 grudnia 2006 r., należało uwzględnić zawarty w ustawie nowelizującej przepis intertemporalny. Był nim art. 2, który stanowił, że do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Przepisami dotychczasowymi – w rozumieniu powołanego art. 2 – były natomiast przepisy o kosztach sądowych zawarte w ustawie z dnia 28 lipca 2005 r., z tym że w brzmieniu obowiązującym przed dniem 10 marca 2007 r. Należał do nich również art. 14 ust. 2 u.k.s.c.-2005, stanowiący, że opłatę podstawową pobiera się także od podlegających opłacie pism, o których mowa w art. 3 ust. 2, wnoszonych przez stronę zwolnioną od kosztów sądowych przez sąd. Przepis ten został bowiem uchylony dopiero przez art. 1 pkt 1 ustawy nowelizującej z dnia 14 grudnia 2006 r., która weszła w życie z dniem 10 marca 2007 r. Wnosząc apelację w niniejszej sprawie, pełnomocnik żalących obowiązany był zatem, stosownie do art. 14 ust. 2 u.k.s.c.-2005 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 10 marca 2007 r., uiścić opłatę podstawową. Skoro tego nie uczynił, Sąd Apelacyjny trafnie zastosował rygor przewidziany w art. 1302 § 3 k.p.c. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. postanowił, jak w sentencji. jz

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI