V CZ 95/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu zażalenia, wskazując na błędne zastosowanie nieobowiązującego przepisu prawa.
Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie powoda na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, argumentując zbyt niską opłatą od zażalenia. Sąd Najwyższy uchylił to postanowienie, stwierdzając, że Sąd Apelacyjny błędnie zastosował nieobowiązujący przepis art. 1302 § 3 k.p.c. Zgodnie z obecnym stanem prawnym, w przypadku nienależytego opłacenia środka zaskarżenia, sąd powinien wezwać do uzupełnienia braków, a nie od razu odrzucać środek.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda Jerzego S. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 1 września 2010 r., którym odrzucono zażalenie powoda na wcześniejsze postanowienie o odrzuceniu jego skargi kasacyjnej. Powodem odrzucenia zażalenia przez Sąd Apelacyjny była zbyt niska opłata od zażalenia (36 zł zamiast 40 zł). Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie, wskazując na istotny błąd proceduralny Sądu Apelacyjnego. Kluczowym argumentem było to, że Sąd Apelacyjny oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisie art. 1302 § 3 k.p.c., który został uchylony z dniem 1 lipca 2009 r. i nie miał zastosowania do postępowania wszczętego po tej dacie. Sąd Najwyższy podkreślił, że w obecnym stanie prawnym, w przypadku nienależytego opłacenia środka zaskarżenia, sąd jest zobowiązany do wezwania strony do uzupełnienia braków zgodnie z art. 130 § 1 k.p.c., a dopiero w przypadku nieusunięcia tych braków następuje odrzucenie środka. W związku z tym, odrzucenie zażalenia bez wcześniejszego wezwania do uzupełnienia opłaty było nieprawidłowe. Sąd Najwyższy uwzględnił zażalenie powoda, ale nie orzekał o kosztach postępowania zażaleniowego, pozostawiając je do rozstrzygnięcia w orzeczeniu kończącym postępowanie kasacyjne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd powinien wezwać do uzupełnienia braków.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny błędnie zastosował uchylony przepis art. 1302 § 3 k.p.c. Zgodnie z obowiązującym art. 130 § 1 k.p.c., w przypadku nienależytego opłacenia środka zaskarżenia, sąd ma obowiązek wezwać do uzupełnienia braków.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia
Strona wygrywająca
Jerzy S.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Jerzy S. | osoba_fizyczna | powód |
| Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna w S. | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 130 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W razie nieopłacenia lub nienależytego opłacenia środka odwoławczego lub środka zaskarżenia, sąd wzywa do uzupełnienia braków.
Pomocnicze
k.p.c. art. 1302 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis uchylony, błędnie zastosowany przez sąd niższej instancji.
Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw
Ustawa uchylająca art. 1302 § 3 k.p.c.
k.p.c. art. 3941 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozpoznania zażalenia.
k.p.c. art. 39816
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozpoznania zażalenia w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.c. art. 108 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy orzekania o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 370
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy odrzucenia apelacji.
k.p.c. art. 397 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy odrzucenia zażalenia.
k.p.c. art. 3986 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy odrzucenia skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 4246 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy odrzucenia skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie przez Sąd Apelacyjny nieobowiązującego przepisu prawa (art. 1302 § 3 k.p.c.). Obowiązek wezwania do uzupełnienia braków opłaty zgodnie z art. 130 § 1 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
żaden przepis nie stanowi, iż zażalenie można odrzucić, jeżeli opłatę uiszczono w niższej wysokości aniżeli stanowi ustawa, gdyż o różnicę należało wezwać po myśli art. 130 k.p.c. Powołany na uzasadnienie zaskarżonego postanowienia przepis art. 1302 § 3 k.p.c. został uchylony przez ustawę z dnia 5 grudnia 2008 r. [...] z dniem 1 lipca 2009 r. W stanie prawnym obowiązującym po uchyleniu art. 1302 § 3 k.p.c. brak jest przepisu pozwalającego na odrzucenie bez wezwania o uiszczenie należnej opłaty stałej lub stosunkowej [...] środka odwoławczego lub środka zaskarżenia, który nie został w ogóle opłacony lub został opłacony w nienależytej wysokości. W tej sytuacji znajduje zastosowanie art. 130 § 1 k.p.c., jedynie z tą modyfikacją, że w razie nieopłacenia (nienależytego opłacenia) środka odwoławczego lub środka zaskarżenia w terminie wskazanym w tym przepisie powinno nastąpić jego odrzucenie
Skład orzekający
Lech Walentynowicz
przewodniczący
Iwona Koper
członek
Marek Sychowicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat sądowych i procedury odrzucania pism procesowych w postępowaniu cywilnym, w szczególności w postępowaniu kasacyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji zastosowania uchylonego przepisu; ogólne zasady dotyczące opłat są szeroko stosowane.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy istotnego błędu proceduralnego sądu niższej instancji, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej. Pokazuje znaczenie stosowania aktualnych przepisów prawa.
“Sąd Najwyższy koryguje błąd Sądu Apelacyjnego: uchylony przepis nie może być podstawą odrzucenia zażalenia!”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V CZ 95/10 POSTANOWIENIE Dnia 9 lutego 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący) SSN Iwona Koper SSN Marek Sychowicz (sprawozdawca) w sprawie z powództwa Jerzego S. przeciwko Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w S. o uchylenie uchwały, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 lutego 2011 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 1 września 2010 r., uchyla zaskarżone postanowienie. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 1 września 2010 r. Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie powoda Jerzego S. na postanowienie tego Sądu z 9 sierpnia 2010 r., odrzucające skargę kasacyjną powoda wniesioną od wyroku tegoż Sądu (błędnie nazwanego „Sądem Okręgowym w O.”) z dnia 8 kwietnia 2010 r., albowiem skarżący – działający przez pełnomocnika będącego radcą prawnym – wniósł opłatę od zażalenia w kwocie 36 zł, zamiast w kwocie 40 zł. Jako podstawę rozstrzygnięcia Sąd Apelacyjny wskazał przepis art. 1302 § 3 k.p.c. W zażaleniu na postanowienie wymienione na wstępie powód zarzucił, że żaden przepis nie stanowi, iż zażalenie można odrzucić, jeżeli opłatę uiszczono w niższej wysokości aniżeli stanowi ustawa, gdyż o różnicę należało wezwać po myśli art. 130 k.p.c. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Powołany na uzasadnienie zaskarżonego postanowienia przepis art. 1302 § 3 k.p.c. został uchylony przez ustawę z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 234, poz. 1571) z dniem 1 lipca 2009 r. Nie znajduje on więc zastosowania do zażalenia wniesionego w postępowaniu kasacyjnym (jako postępowaniu samodzielnym – zob. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2008 r., III CZP 142/07, OSN 2008, nr 11, poz. 122), wszczętym na skutek skargi kasacyjnej powoda wniesionej w dniu 27 lutego 2010 r. Nie można podzielić poglądu (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2010 r., II UZ 48/09, Lex nr 583830), że uchylenie art. 1302 § 3 k.p.c. w istocie nie spowodowało zmiany stanu prawnego obowiązującego w czasie obowiązywania tego przepisu. W stanie prawnym obowiązującym po uchyleniu art. 1302 § 3 k.p.c. brak jest przepisu pozwalającego na odrzucenie bez wezwania o uiszczenie należnej opłaty stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia wniesionego przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego środka odwoławczego lub środka 3 zaskarżenia, który nie został w ogóle opłacony lub został opłacony w nienależytej wysokości. W tej sytuacji znajduje zastosowanie art. 130 § 1 k.p.c., jedynie z tą modyfikacją, że w razie nieopłacenia (nienależytego opłacenia) środka odwoławczego lub środka zaskarżenia w terminie wskazanym w tym przepisie powinno nastąpić jego odrzucenie (zob. art. 370, 397 § 2, art. 3986 § 2, art. 4246 § 3 k.p.c.). Zastosowanie art. 130 § 1 k.p.c. nakazuje zatem w razie nieopłacenia (nienależytego opłacenia) środka odwoławczego lub środka zaskarżenia, także wniesionego przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego, wezwanie do usunięcia tego braku. Pogląd taki Sąd Najwyższy wyraził już w postanowieniu z dnia 3 lutego 2010 r., II CZ 79/09 (Lex nr 585775). Odrzucenie zaskarżonym postanowieniem zażalenia wniesionego przez powoda bez uprzedniego wezwania do uzupełnienia brakującej opłaty od tego zażalenia w terminie tygodniowym sprawia, że rozpoznawane zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zażalenie to należało zatem uwzględnić (art. 39816 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.). Ponieważ postanowienie wydane w wyniku rozpoznania zażalenia powoda, wniesione w toku postępowania kasacyjnego, nie kończy tego postępowania, postanowieniem tym nie orzeczono o kosztach postępowania zażaleniowego (art. 108 § 1 zd. pierwsze k.p.c.). Koszty te powinny zostać uwzględnione w orzeczeniu o kosztach postępowania kasacyjnego, zawartym w orzeczeniu kończącym to postępowanie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI