V CZ 95/10

Sąd Najwyższy2011-02-09
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
postępowanie kasacyjnezażalenieopłata sądowaodrzucenie pismauchylenie postanowieniaSąd NajwyższySąd ApelacyjnyKodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu zażalenia, wskazując na błędne zastosowanie nieobowiązującego przepisu prawa.

Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie powoda na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, argumentując zbyt niską opłatą od zażalenia. Sąd Najwyższy uchylił to postanowienie, stwierdzając, że Sąd Apelacyjny błędnie zastosował nieobowiązujący przepis art. 1302 § 3 k.p.c. Zgodnie z obecnym stanem prawnym, w przypadku nienależytego opłacenia środka zaskarżenia, sąd powinien wezwać do uzupełnienia braków, a nie od razu odrzucać środek.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda Jerzego S. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 1 września 2010 r., którym odrzucono zażalenie powoda na wcześniejsze postanowienie o odrzuceniu jego skargi kasacyjnej. Powodem odrzucenia zażalenia przez Sąd Apelacyjny była zbyt niska opłata od zażalenia (36 zł zamiast 40 zł). Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie, wskazując na istotny błąd proceduralny Sądu Apelacyjnego. Kluczowym argumentem było to, że Sąd Apelacyjny oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisie art. 1302 § 3 k.p.c., który został uchylony z dniem 1 lipca 2009 r. i nie miał zastosowania do postępowania wszczętego po tej dacie. Sąd Najwyższy podkreślił, że w obecnym stanie prawnym, w przypadku nienależytego opłacenia środka zaskarżenia, sąd jest zobowiązany do wezwania strony do uzupełnienia braków zgodnie z art. 130 § 1 k.p.c., a dopiero w przypadku nieusunięcia tych braków następuje odrzucenie środka. W związku z tym, odrzucenie zażalenia bez wcześniejszego wezwania do uzupełnienia opłaty było nieprawidłowe. Sąd Najwyższy uwzględnił zażalenie powoda, ale nie orzekał o kosztach postępowania zażaleniowego, pozostawiając je do rozstrzygnięcia w orzeczeniu kończącym postępowanie kasacyjne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd powinien wezwać do uzupełnienia braków.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny błędnie zastosował uchylony przepis art. 1302 § 3 k.p.c. Zgodnie z obowiązującym art. 130 § 1 k.p.c., w przypadku nienależytego opłacenia środka zaskarżenia, sąd ma obowiązek wezwać do uzupełnienia braków.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

Jerzy S.

Strony

NazwaTypRola
Jerzy S.osoba_fizycznapowód
Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna w S.spółkapozwany

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 130 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W razie nieopłacenia lub nienależytego opłacenia środka odwoławczego lub środka zaskarżenia, sąd wzywa do uzupełnienia braków.

Pomocnicze

k.p.c. art. 1302 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis uchylony, błędnie zastosowany przez sąd niższej instancji.

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw

Ustawa uchylająca art. 1302 § 3 k.p.c.

k.p.c. art. 3941 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozpoznania zażalenia.

k.p.c. art. 39816

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozpoznania zażalenia w postępowaniu kasacyjnym.

k.p.c. art. 108 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy orzekania o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 370

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy odrzucenia apelacji.

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy odrzucenia zażalenia.

k.p.c. art. 3986 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy odrzucenia skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 4246 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy odrzucenia skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie przez Sąd Apelacyjny nieobowiązującego przepisu prawa (art. 1302 § 3 k.p.c.). Obowiązek wezwania do uzupełnienia braków opłaty zgodnie z art. 130 § 1 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

żaden przepis nie stanowi, iż zażalenie można odrzucić, jeżeli opłatę uiszczono w niższej wysokości aniżeli stanowi ustawa, gdyż o różnicę należało wezwać po myśli art. 130 k.p.c. Powołany na uzasadnienie zaskarżonego postanowienia przepis art. 1302 § 3 k.p.c. został uchylony przez ustawę z dnia 5 grudnia 2008 r. [...] z dniem 1 lipca 2009 r. W stanie prawnym obowiązującym po uchyleniu art. 1302 § 3 k.p.c. brak jest przepisu pozwalającego na odrzucenie bez wezwania o uiszczenie należnej opłaty stałej lub stosunkowej [...] środka odwoławczego lub środka zaskarżenia, który nie został w ogóle opłacony lub został opłacony w nienależytej wysokości. W tej sytuacji znajduje zastosowanie art. 130 § 1 k.p.c., jedynie z tą modyfikacją, że w razie nieopłacenia (nienależytego opłacenia) środka odwoławczego lub środka zaskarżenia w terminie wskazanym w tym przepisie powinno nastąpić jego odrzucenie

Skład orzekający

Lech Walentynowicz

przewodniczący

Iwona Koper

członek

Marek Sychowicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat sądowych i procedury odrzucania pism procesowych w postępowaniu cywilnym, w szczególności w postępowaniu kasacyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji zastosowania uchylonego przepisu; ogólne zasady dotyczące opłat są szeroko stosowane.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy istotnego błędu proceduralnego sądu niższej instancji, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej. Pokazuje znaczenie stosowania aktualnych przepisów prawa.

Sąd Najwyższy koryguje błąd Sądu Apelacyjnego: uchylony przepis nie może być podstawą odrzucenia zażalenia!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 95/10 POSTANOWIENIE Dnia 9 lutego 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący) SSN Iwona Koper SSN Marek Sychowicz (sprawozdawca) w sprawie z powództwa Jerzego S. przeciwko Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w S. o uchylenie uchwały, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 lutego 2011 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 1 września 2010 r., uchyla zaskarżone postanowienie. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 1 września 2010 r. Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie powoda Jerzego S. na postanowienie tego Sądu z 9 sierpnia 2010 r., odrzucające skargę kasacyjną powoda wniesioną od wyroku tegoż Sądu (błędnie nazwanego „Sądem Okręgowym w O.”) z dnia 8 kwietnia 2010 r., albowiem skarżący – działający przez pełnomocnika będącego radcą prawnym – wniósł opłatę od zażalenia w kwocie 36 zł, zamiast w kwocie 40 zł. Jako podstawę rozstrzygnięcia Sąd Apelacyjny wskazał przepis art. 1302 § 3 k.p.c. W zażaleniu na postanowienie wymienione na wstępie powód zarzucił, że żaden przepis nie stanowi, iż zażalenie można odrzucić, jeżeli opłatę uiszczono w niższej wysokości aniżeli stanowi ustawa, gdyż o różnicę należało wezwać po myśli art. 130 k.p.c. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Powołany na uzasadnienie zaskarżonego postanowienia przepis art. 1302 § 3 k.p.c. został uchylony przez ustawę z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 234, poz. 1571) z dniem 1 lipca 2009 r. Nie znajduje on więc zastosowania do zażalenia wniesionego w postępowaniu kasacyjnym (jako postępowaniu samodzielnym – zob. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2008 r., III CZP 142/07, OSN 2008, nr 11, poz. 122), wszczętym na skutek skargi kasacyjnej powoda wniesionej w dniu 27 lutego 2010 r. Nie można podzielić poglądu (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2010 r., II UZ 48/09, Lex nr 583830), że uchylenie art. 1302 § 3 k.p.c. w istocie nie spowodowało zmiany stanu prawnego obowiązującego w czasie obowiązywania tego przepisu. W stanie prawnym obowiązującym po uchyleniu art. 1302 § 3 k.p.c. brak jest przepisu pozwalającego na odrzucenie bez wezwania o uiszczenie należnej opłaty stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia wniesionego przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego środka odwoławczego lub środka 3 zaskarżenia, który nie został w ogóle opłacony lub został opłacony w nienależytej wysokości. W tej sytuacji znajduje zastosowanie art. 130 § 1 k.p.c., jedynie z tą modyfikacją, że w razie nieopłacenia (nienależytego opłacenia) środka odwoławczego lub środka zaskarżenia w terminie wskazanym w tym przepisie powinno nastąpić jego odrzucenie (zob. art. 370, 397 § 2, art. 3986 § 2, art. 4246 § 3 k.p.c.). Zastosowanie art. 130 § 1 k.p.c. nakazuje zatem w razie nieopłacenia (nienależytego opłacenia) środka odwoławczego lub środka zaskarżenia, także wniesionego przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego, wezwanie do usunięcia tego braku. Pogląd taki Sąd Najwyższy wyraził już w postanowieniu z dnia 3 lutego 2010 r., II CZ 79/09 (Lex nr 585775). Odrzucenie zaskarżonym postanowieniem zażalenia wniesionego przez powoda bez uprzedniego wezwania do uzupełnienia brakującej opłaty od tego zażalenia w terminie tygodniowym sprawia, że rozpoznawane zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zażalenie to należało zatem uwzględnić (art. 39816 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.). Ponieważ postanowienie wydane w wyniku rozpoznania zażalenia powoda, wniesione w toku postępowania kasacyjnego, nie kończy tego postępowania, postanowieniem tym nie orzeczono o kosztach postępowania zażaleniowego (art. 108 § 1 zd. pierwsze k.p.c.). Koszty te powinny zostać uwzględnione w orzeczeniu o kosztach postępowania kasacyjnego, zawartym w orzeczeniu kończącym to postępowanie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI