V CZ 93/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie sądu okręgowego odrzucające zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku, uznając je za niedopuszczalne.
Uczestnik postępowania wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w C., które odrzuciło jego wcześniejsze zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego w C. o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku. Sąd Okręgowy uznał, że zaskarżone postanowienie nie jest zaskarżalne do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie uczestnika, podzielił stanowisko Sądu Okręgowego, wskazując, że zażalenie było niedopuszczalne na podstawie przepisów k.p.c. dotyczących zaskarżalności postanowień sądu drugiej instancji.
Sprawa dotyczyła zażalenia uczestnika postępowania, A.S., na postanowienie Sądu Okręgowego w C. z dnia 29 marca 2012 r., którym odrzucono jego zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego w C. z dnia 1 marca 2012 r. Sąd Rejonowy odmówił dopuszczenia A.S. do dalszego udziału w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku zainicjowanej przez A.P. Sąd Okręgowy uzasadnił odrzucenie zażalenia tym, że zaskarżone postanowienie nie kończy postępowania w rozumieniu przepisów k.p.c. i nie podlega zaskarżeniu do Sądu Najwyższego. A.S. zarzucił naruszenie przepisów k.p.c. oraz Konstytucji i Konwencji o ochronie praw człowieka. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, stwierdził, że zgodnie z art. 3941 § 2 k.p.c. (w brzmieniu obowiązującym do 2 maja 2012 r.), zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje m.in. na postanowienia sądu drugiej instancji kończące postępowanie, z wyjątkiem określonych sytuacji, a także na postanowienia wydane w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. Sąd Najwyższy podkreślił, że postępowanie cywilne jest dwuinstancyjne, a zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego zostało wydane w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji, co wyklucza jego zaskarżalność do Sądu Najwyższego. W związku z tym Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako niedopuszczalne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, takie postanowienie nie podlega zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego, chyba że spełnia inne przesłanki określone w przepisach k.p.c. dotyczących zaskarżalności postanowień sądu drugiej instancji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na brzmienie art. 3941 § 2 k.p.c., zgodnie z którym zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienia sądu drugiej instancji kończące postępowanie, z pewnymi wyjątkami, ale nie na postanowienia wydane w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. Podkreślono dwuinstancyjność postępowania cywilnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Sąd Okręgowy w C.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. P. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| A. S. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 3941 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym do 2 maja 2012 r., stanowił, że zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną oraz skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia i na postanowienie co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Według § 2 powołanego artykułu, w sprawach, w których przysługuje skarga kasacyjna, zażalenie przysługuje także na postanowienie sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie, z wyjątkiem postanowień, o których mowa w art. 3981 k.p.c., a także postanowień wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji.
Pomocnicze
k.p.c. art. 3941 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 3986 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy o procesie stosuje się odpowiednio do innych rodzajów postępowań unormowanych w kodeksie, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.
k.p.c. art. 39814
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji wydane w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji nie podlega zaskarżeniu do Sądu Najwyższego na podstawie art. 3941 § 2 k.p.c. Postępowanie cywilne jest dwuinstancyjne.
Odrzucone argumenty
Zaskarżone postanowienie narusza przepisy k.p.c. (art. 3941 § 2 i 3, art. 397 § 2 k.p.c.) Zaskarżone postanowienie narusza przepisy Konstytucji RP (art. 32 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 78, art. 176, art. 2, art. 21 ust. 1, art. 45, art. 64, art. 183 ust. 1) Zaskarżone postanowienie narusza Konwencję o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (w tym art. 8 EKPC).
Godne uwagi sformułowania
Nie jest postępowaniem trójinstancyjnym lecz dwuinstancyjnym.
Skład orzekający
Katarzyna Tyczka-Rote
przewodniczący
Marta Romańska
sprawozdawca
Hubert Wrzeszcz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Niedopuszczalność zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienia sądu drugiej instancji wydane w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 2 maja 2012 r. w zakresie art. 3941 § 2 k.p.c., choć zasada dwuinstancyjności pozostaje aktualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z zaskarżalnością postanowień do Sądu Najwyższego, co jest istotne dla prawników procesualistów, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.
“Kiedy zażalenie nie jest zażaleniem? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice kontroli instancyjnej.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V CZ 93/12 POSTANOWIENIE Dnia 15 marca 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Katarzyna Tyczka-Rote (przewodniczący) SSN Marta Romańska (sprawozdawca) SSN Hubert Wrzeszcz w sprawie z wniosku A. P. przy uczestnictwie A.S. o stwierdzenie nabycia spadku, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 marca 2013 r., zażalenia uczestnika postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego w C. z dnia 29 marca 2012 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie 2 Postanowieniem z 29 marca 2012 r. Sąd Okręgowy w C. odrzucił zażalenie A. S. s. Z. od postanowienia tego Sądu z 1 marca 2012 r., którym oddalono jego zażalenie od postanowienia Sądu Rejonowego w C. o odmowie dopuszczenia żalącego się do dalszego udziału w sprawie z wniosku A. P. z udziałem A. S. o stwierdzenie nabycia spadku. Sąd Okręgowy wskazał, że zaskarżone postanowienie nie należy do katalogu postanowień sądu drugiej instancji kończących postępowanie, a poza tym wydane zostało w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. Nie przysługuje na nie zatem zażalenie do Sądu Najwyższego. W zażaleniu na postanowienie z 29 marca 2012 r. A. S. s. Z. zarzucił, że zapadło ono z naruszeniem przepisów art. 3941 § 2 i 3, art. 397 § 2 k.p.c. poprzez błędną wykładnię oraz art. 3986 § 2 k.p.c. przez błędne zastosowanie. Skarżący utrzymywał nadto, że odrzucenie jego zażalenia skutkuje naruszeniem przepisów art. 32 ust. 1 w zw. z art. 45 ust. 1, art. 78 i 176 Konstytucji oraz art. 2, 21 ust. 1, art. 45, art. 64, art. 183 ust. 1 Konstytucji oraz Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, w tym w szczególności art. 8 tej Konwencji. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i dopuszczenie go do udziału w sprawie w charakterze uczestnika względnie o uchylenie tego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest wniesione na podstawie art. 3941 k.p.c. Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym do 2 maja 2012 r. w § 1 stanowił, że zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną oraz skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia i na postanowienie co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Według § 2 powołanego artykułu, w sprawach, w których przysługuje skarga kasacyjna, zażalenie przysługuje także na postanowienie sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie, z wyjątkiem postanowień, o których mowa w art. 3981 k.p.c., a także 3 postanowień wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. Treść powołanych przepisów oraz ich umiejscowienie w kodeksie postępowania cywilnego wskazuje na zamiar ustawodawcy umożliwienia stronie zwrócenia się do Sądu Najwyższego poprzez zażalenie o zbadanie prawidłowości konkretnych rozstrzygnięć sądu drugiej instancji, zapadłych w procesie, jako postępowaniu rozpoznawczym (część pierwsza, księga pierwsza, tytuł VI, dział V, rozdział 2). Zgodnie z art. 13 § 2 k.p.c. przepisy o procesie stosuje się odpowiednio do innych rodzajów postępowań unormowanych w kodeksie, chyba, że przepisy szczególne stanowią inaczej. W rozpoznawanej sprawie zażalenie nie zostało złożone na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną oraz skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia oraz na postanowienia sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie lecz na postanowienie sądu drugiej instancji wydane w wyniku rozpoznania zażalenia. Rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji, w którym skarżący upatruje naruszenia swoich praw podlegało już kontroli instancyjnej, a postępowanie cywilne – niezależnie już nawet od tego, z którymi rodzajami orzeczeń należy w nim wiązać wymóg zapewnienia dostępności kontroli instancyjnej - nie jest postępowaniem trójinstancyjnym lecz dwuinstancyjnym. Trafnie zatem Sąd Okręgowy odrzucił zażalenie skarżącego od postanowienia tego Sądu z 1 marca 2012 r. Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł, jak w sentencji. jw
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI