V CZ 90/12

Sąd Najwyższy2013-03-15
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaopłataterminprzywrócenie terminupełnomocnikstarannośćkoszty postępowaniaSąd NajwyższySąd Apelacyjny

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu jej nieopłacenia, uznając, że brak staranności pełnomocnika nie uzasadnia przywrócenia terminu.

Powód złożył zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu jego skargi kasacyjnej jako nieopłaconej. Zarzucał błąd w ustaleniu doręczenia odpisu postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów i naruszenie przepisów procesowych. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za niezasadne, podkreślając obowiązek należytej staranności stron i ich pełnomocników w dotrzymywaniu terminów procesowych. Brak winy w uchybieniu terminu musi być oceniany obiektywnie, a zaniedbania pełnomocnika, w tym brak kontroli nad pocztą, nie uzasadniają przywrócenia terminu.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda R. S. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 27 kwietnia 2012 r., którym odrzucono skargę kasacyjną powoda z powodu jej nieopłacenia w terminie. Pełnomocnik powoda zarzucił Sądowi Apelacyjnemu błędne ustalenie doręczenia mu odpisu postanowienia o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów procesu oraz naruszenie przepisów procesowych, w szczególności art. 130 k.p.c. w zw. z art. 112 u.k.s.c., poprzez posłużenie się domniemaniem doręczenia i wadliwe określenie terminu do opłacenia skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, uznając je za niezasadne. Podkreślono, że strony i ich pełnomocnicy mają obowiązek dołożenia najwyższej staranności w dokonywaniu czynności procesowych. Zawinione uchybienie terminu przez pełnomocnika nie może stanowić podstawy do przywrócenia terminu. Sąd Najwyższy wskazał, że ocena braku winy w uchybieniu terminu powinna uwzględniać obiektywny miernik staranności, a profesjonalny charakter działalności pełnomocnika musi być brany pod uwagę. Okoliczności podnoszone przez pełnomocnika powoda, takie jak zabranie awiza przez inne osoby czy trafienie go do innej skrzynki, nie zostały uprawdopodobnione i nie świadczą o należytym działaniu. Obowiązkiem pełnomocnika jest zapewnienie kontroli nad odbiorem poczty, nawet w przypadku choroby. W związku z tym Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny nie naruszył przepisów prawa, odrzucając skargę kasacyjną. Na mocy przepisów k.p.c. i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie i zasądził od powoda na rzecz pozwanego zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zawinione uchybienie terminu przez pełnomocnika nie może stanowić podstawy żądania przywrócenia terminu, a ocena braku winy musi uwzględniać obiektywny miernik staranności.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił obowiązek należytej staranności stron i pełnomocników. Zaniedbania organizacyjne pełnomocnika w zakresie kontroli poczty, nawet w przypadku choroby, nie uzasadniają przywrócenia terminu, gdyż nie świadczą o braku winy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

L. P.

Strony

NazwaTypRola
R. S.osoba_fizycznapowód
L. P.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 398^14

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania Sądu Najwyższego o oddaleniu zażalenia.

k.p.c. art. 394^1 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania Sądu Najwyższego o oddaleniu zażalenia.

k.p.c. art. 108 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania o kosztach postępowania zażaleniowego.

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania o kosztach postępowania zażaleniowego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. § 6 pkt 7

Podstawa orzekania o kosztach postępowania zażaleniowego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. § 12 ust. 2 pkt 2

Podstawa orzekania o kosztach postępowania zażaleniowego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 130

Kodeks postępowania cywilnego

Błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie w kontekście doręczenia i opłacenia skargi kasacyjnej.

u.k.s.c. art. 112

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie w kontekście doręczenia i opłacenia skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 398^6 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy terminu do opłacenia skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podstaw do przywrócenia terminu do opłacenia skargi kasacyjnej z uwagi na brak staranności pełnomocnika. Pełnomocnik procesowy odpowiada za osobę, którą posługuje się przy odbiorze pism sądowych. Obowiązkiem pełnomocnika jest dokonanie zabiegów organizacyjnych zapewniających kontrolę nad datami odbioru poczty.

Odrzucone argumenty

Postanowienie Sądu Apelacyjnego zapadło na podstawie błędnego ustalenia doręczenia odpisu postanowienia. Obrazą prawa procesowego było posłużenie się domniemaniem doręczenia i wadliwe określenie daty upływu terminu do opłacenia skargi kasacyjnej.

Godne uwagi sformułowania

Strony przy dokonywaniu czynności procesowych zobowiązane są dokładać jak najwyższej staranności, co wynika z powinności należytej dbałości o swoje interesy w procesie. Warunkiem zasadności wniosku o przywrócenie terminu jest przeto uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo całej swej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, a więc, że zachodziła niezależna od niej przeszkoda. Zawinione uchybienie terminowi czynności procesowej przez pełnomocnika nie może stanowić podstawy żądania przywrócenia terminu. Obowiązkiem sądu rozstrzygającego o zasadności wniosku o przywrócenie terminu jest uwzględnienie profesjonalnego charakteru działalności pełnomocnika strony, jeśli to on uchybił terminowi do dokonania czynności. Nie sposób zatem uznać, żeby oddalając wniosek powoda o przywrócenie terminu do opłacenia skargi kasacyjnej i odrzucając tę skargę, Sąd Apelacyjny działał z naruszeniem przepisów prawa.

Skład orzekający

Katarzyna Tyczka-Rote

przewodniczący

Marta Romańska

sprawozdawca

Hubert Wrzeszcz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przywrócenia terminu w przypadku zaniedbań pełnomocnika procesowego, zwłaszcza w kontekście opłacania skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku opłacenia skargi kasacyjnej i oceny staranności pełnomocnika.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania cywilnego - staranności pełnomocnika i konsekwencji jej braku. Jest to istotne dla praktyków prawa, choć nie zawiera nietypowych faktów.

Pełnomocnik zapomniał o opłacie? Sąd Najwyższy przypomina o staranności w procesie.

Dane finansowe

zwrot kosztów postępowania zażaleniowego: 1800 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 90/12 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 15 marca 2013 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Katarzyna Tyczka-Rote (przewodniczący) 
SSN Marta Romańska (sprawozdawca) 
SSN Hubert Wrzeszcz 
 
w sprawie z powództwa R. S. 
przeciwko L. P. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 15 marca 2013 r., 
zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] 
z dnia 27 kwietnia 2012 r.,  
 
 
1) oddala zażalenie; 
2) zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 1.800 
(tysiąc osiemset ) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania 
zażaleniowego. 
 
 
 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
Postanowieniem z 27 kwietnia 2012 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę 
kasacyjną R. S., powoda w sprawie przeciwko L. P. o zapłatę jako nieopłaconą w 
terminie.  
W zażaleniu na postanowienie Sądu Apelacyjnego z 27 kwietnia 2012 r. 
pełnomocnik powoda zarzucił, że zapadło ono na podstawie błędnego ustalenia, że 
doręczono mu jako fachowemu pełnomocnikowi powoda odpis postanowienia Sądu 
Apelacyjnego z 22 marca 2012 r. o oddaleniu wniosku powoda o zwolnienie go od 
kosztów procesu. Pełnomocnik powoda zarzucił ponadto, że postanowienie 
zapadło z obrazą prawa procesowego, to jest art. 130 k.p.c. w zw. z art. 112 u.k.s.c. 
poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na posłużeniu 
się domniemaniem doręczenia pełnomocnikowi postanowienia o odmowie 
zwolnienia powoda od kosztów, a w związku z tym wadliwie też określono datę, 
w której powodowi upłynął termin do opłacenia skargi kasacyjnej. 
Powód wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. 
Pozwany wniósł o oddalenie zażalenia i zasądzenie na jego rzecz kosztów 
postępowania zażaleniowego.  
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Zażalenie 
nie 
jest 
zasadne. 
Strony 
przy 
dokonywaniu 
czynności 
procesowych zobowiązanie są dokładać jak najwyższej staranności, co wynika 
z  powinności należytej dbałości o swoje interesy w procesie. Warunkiem 
zasadności wniosku o przywrócenie terminu jest przeto uprawdopodobnienie przez 
stronę, że mimo całej swej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, 
a więc, że zachodziła niezależna od niej przeszkoda.  
 
W rozumieniu przepisów o przywróceniu uchybionego terminu te same 
obowiązki ciążą na pełnomocniku procesowym, który działa za stronę w procesie. 
Wobec powyższego zawinione uchybienie terminowi czynności procesowej przez 
pełnomocnika nie może stanowić podstawy żądania przywrócenia terminu. Z kolei 
pełnomocnik procesowy odpowiada za osobę, którą posługuje się przy odbiorze 
pism sądowych.  

 
3 
Zgodnie z jednolitą linią orzecznictwa Sądu Najwyższego w przedmiocie 
przywrócenia terminu, brak winy strony w uchybieniu terminu ma być oceniany 
z uwzględnieniem wszystkich okoliczności, z odwołaniem się do obiektywnego 
miernika staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje 
interesy (tak Sąd Najwyższy m.in. w postanowieniach z 16 czerwca 2004 r., III CZ 
38/04, nieopubl.; z 29 kwietnia 2005 r., V CZ 26/05, nieopubl.; z 10 stycznia 2007 r., 
I CZ 108/06, nieopubl.). Wyklucza to wprawdzie automatyzm oceny, ale nie ulega 
także wątpliwości, że obowiązkiem sądu rozstrzygającego o zasadności wniosku 
o przywrócenie terminu jest uwzględnienie profesjonalnego charakteru działalności 
pełnomocnika strony, jeśli to on uchybił terminowi do dokonania czynności. 
Okoliczności, którymi pełnomocnik powoda tłumaczył niedochowanie terminu 
do opłacenia skargi kasacyjnej w związku z oddaleniem wniosku powoda 
o zwolnienie od kosztów, a mianowicie to, że awizo złożone w drzwiach jego 
kancelarii musiały zabrać inne osoby oraz to, że awizo trafiło do innej skrzynki, nie 
tylko że nie zostały uprawdopodobnione, ale także nie wskazują na należytą 
staranność po jego stronie. Obowiązkiem pełnomocnika procesowego jest 
dokonanie takich zabiegów organizacyjnych, żeby mógł kontrolować daty odbioru 
przychodzącej poczty, nawet podczas choroby. Nie sposób zatem uznać, żeby 
oddalając wniosek powoda o przywrócenie terminu do opłacenia skargi kasacyjnej 
i odrzucając tę skargę, Sąd Apelacyjny działał z naruszeniem art. 130 k.p.c. w zw. 
z art. 112 u.k.s.c. oraz art. 3986 § 2 k.p.c. 
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 
§ 3 k.p.c. oraz – co do kosztów – na podstawie art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 
§ 2 k.p.c. i § 6 pkt 7 i § 12 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości 
z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz 
ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej 
z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.  
 
 
 
 
db