V CZ 90/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odrzucił zażalenie kuratora na postanowienie sądu apelacyjnego o odmowie przyznania wynagrodzenia, uznając, że nie przysługuje ono w ramach kosztów procesu.
Kurator ustanowiony dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego złożył zażalenie na postanowienie sądu apelacyjnego, które oddaliło jego wniosek o wynagrodzenie za czynności w postępowaniu apelacyjnym. Sąd Najwyższy odrzucił to zażalenie, wskazując, że postanowienie dotyczące wynagrodzenia kuratora nie jest postanowieniem o kosztach procesu w rozumieniu art. 394¹ § 1 pkt 2 k.p.c., a zatem nie podlega zaskarżeniu do Sądu Najwyższego.
Sprawa dotyczyła zażalenia kuratora ustanowionego dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego Jerzego F. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 15 marca 2011 r., którym oddalono jego wniosek o przyznanie wynagrodzenia za czynności podjęte w postępowaniu apelacyjnym. Kurator domagał się kwoty 6 642 zł, w tym podatku VAT. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, odrzucił zażalenie. Uzasadnienie opierało się na wykładni art. 394¹ § 1 pkt 2 k.p.c., który stanowi, że zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Sąd Najwyższy podkreślił, że wynagrodzenie kuratora ustanowionego dla strony nieznanej z miejsca pobytu, wypłacane z funduszów Skarbu Państwa, ma charakter publicznoprawny i nie jest kosztem procesu w rozumieniu przepisów k.p.c. Powołując się na wcześniejsze orzecznictwo, Sąd Najwyższy stwierdził, że postanowienie w przedmiocie przyznania od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie jest postanowieniem o kosztach procesu. W związku z tym, zażalenie na takie postanowienie jest niedopuszczalne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie sądu drugiej instancji o przyznaniu wynagrodzenia kuratorowi ustanowionemu dla strony nieznanej z miejsca pobytu nie jest postanowieniem o kosztach procesu w rozumieniu art. 394¹ § 1 pkt 2 k.p.c.
Uzasadnienie
Wynagrodzenie kuratora ustanowionego dla strony nieznanej z miejsca pobytu, wypłacane z funduszy Skarbu Państwa, ma charakter publicznoprawny i nie jest kosztem procesu w rozumieniu przepisów k.p.c. Dotyczy to również sytuacji, gdy strona jest zwolniona od kosztów sądowych. Orzeczenie w tym zakresie zapada na podstawie odrębnych przepisów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucenie zażalenia
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| „E.” Spółka Akcyjna w K. | spółka | powód |
| J. F. | osoba_fizyczna | pozwany |
| kurator dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego | inne | kurator |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 394¹ § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje także na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Przepis ten jest przepisem o charakterze wyjątkowym i powinien być wykładany ściśle.
k.p.c. art. 394¹ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398²¹
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 373
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 394¹ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zażalenie do Sądu Najwyższego nie przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji inne niż kończące postępowanie w sprawie.
Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego
Ustawa z dnia 19 marca 2009 r. (Dz. U. Nr 69, poz. 592) dodała art. 394¹ § 1 pkt 2 k.p.c.
u.k.s.c. art. 5 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Do kosztów sądowych należy wynagrodzenie i zwrot kosztów poniesionych przez kuratora ustanowionego dla strony w danej sprawie.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 sierpnia 1982 r. w sprawie stawek, warunków przyznawania i wypłaty ryczałtu przysługującego sędziom i pracownikom sądowym za dokonanie oględzin oraz stawek należności kuratorów § § 4
Wypłata przyznanego kuratorowi wynagrodzenia następuje na podstawie postanowienia sądu rozpoznającego sprawę, z zaliczki złożonej na pokrycie wydatków, a w razie gdy strona, na której wniosek ustanowiono kuratora, jest zwolniona od kosztów sądowych – z funduszów Skarbu Państwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wynagrodzenie kuratora ustanowionego dla strony nieznanej z miejsca pobytu ma charakter publicznoprawny i nie jest kosztem procesu w rozumieniu k.p.c. Postanowienie w przedmiocie przyznania od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie jest postanowieniem o kosztach procesu.
Odrzucone argumenty
Zażalenie kuratora na postanowienie sądu drugiej instancji o odmowie przyznania wynagrodzenia podlega zaskarżeniu do Sądu Najwyższego na podstawie art. 394¹ § 1 pkt 2 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
Przepis ten, rozszerza krąg wyjątków od zasady, wyrażonej w art. 394¹ § 2 in principio k.p.c., że zażalenie do Sądu Najwyższego nie przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji inne niż kończące postępowanie w sprawie. Obowiązek pokrycia kosztów spoczywający na Skarbie Państwa ma charakter publicznoprawny i nie jest obowiązkiem pokrycia kosztów procesu w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania cywilnego dotyczącego tych kosztów procesu. Odrębność kosztów sądowych od kosztów procesu polega przede wszystkim na tym, że mają one charakter publicznoprawny i taki jest też charakter relacji pomiędzy stroną a Skarbem Państwa w postępowaniu sądowym. Zarówno ustanowienie kuratora dla strony nieznanej z miejsca pobytu, jak i orzekanie o jego wynagrodzeniu, następują w ramach stosunku publicznoprawnego.
Skład orzekający
Lech Walentynowicz
przewodniczący
Krzysztof Strzelczyk
członek
Roman Dziczek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 394¹ § 1 pkt 2 k.p.c. w zakresie dopuszczalności zażalenia na postanowienia dotyczące wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla strony nieznanej z miejsca pobytu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla strony nieznanej z miejsca pobytu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie jest istotne dla praktyków prawa procesowego cywilnego, wyjaśniając kwestię dopuszczalności zażalenia na postanowienia dotyczące wynagrodzenia kuratora, co może być częstym problemem w praktyce.
“Czy kuratorowi należy się wynagrodzenie od Skarbu Państwa? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice zaskarżenia.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V CZ 90/11 POSTANOWIENIE Dnia 16 listopada 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący) SSN Krzysztof Strzelczyk SSA Roman Dziczek (sprawozdawca) w sprawie z powództwa „E.” Spółki Akcyjnej w K. przeciwko J. F. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 listopada 2011 r., zażalenia kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego Jerzego Foltyńskiego na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 15 marca 2011 r., odrzuca zażalenie. 2 Uzasadnienie Sąd Apelacyjny w sprawie z powództwa E. Spółki Akcyjnej w K. przeciwko J. F. o zapłatę, rozpoznając wniosek kuratora ustanowionego dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego, o przyznanie wynagrodzenia za czynności podjęte w postępowaniu apelacyjnym, postanowieniem z dnia 15 marca 2011 r. oddalił wniosek. W zażaleniu na to postanowienie kurator wniósł o jego uchylenie i przyznanie od powoda na swoją rzecz wynagrodzenia w kwocie 6 642 zł (obejmującego także podatek VAT w kwocie 1 242 zł) ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 394¹ § 1 pkt 2 k.p.c., dodanym przez ustawę z dnia 19 marca 2009 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 69, poz. 592), zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje także na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Przepis ten, rozszerza krąg wyjątków od zasady, wyrażonej w art. 394¹ § 2 in principio k.p.c., że zażalenie do Sądu Najwyższego nie przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji inne niż kończące postępowanie w sprawie. Jako przepis o charakterze wyjątkowym powinien być wykładany ściśle (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2009 r., III CZ 53/09, OSNC z 2010 r. nr 5, poz. 79 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 maja 2011 r., III CZ 22/11, LEX nr 846593). W dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego przesądzono, że postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie przyznania od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu w postępowaniu przed sądem odwoławczym nie jest w rozumieniu art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. postanowieniem sądu drugiej instancji co do kosztów procesu (zob. m.in. postanowienie SN z 14 grudnia 2007 r., III CZ 61/07, Biul. SN 2008, nr 4, s. 12, 3 uzasadnienie uchwały SN z dnia 25 czerwca 2009 r., III CZP 36/09, OSNC 2010, nr 2, poz. 24 oraz przywołane wyżej postanowienia SN). Zwrócono uwagę, że obowiązek pokrycia kosztów spoczywający na Skarbie Państwa ma charakter publicznoprawny i nie jest obowiązkiem pokrycia kosztów procesu w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania cywilnego dotyczącego tych kosztów procesu. Należy dodać, że zagadnieniem relacji kosztów procesu i kosztów sądowych zajął się szerzej Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z dnia 12 grudnia 2007 r. (V CZ 74/07, OSNC 2009, nr 2, poz. 31). Zaznaczył on, że problematyka kosztów sądowych została unormowana w osobnej ustawie z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm. – dalej: "u.k.s.c.") i wskazał, że odrębność kosztów sądowych od kosztów procesu polega przede wszystkim na tym, że mają one charakter publicznoprawny i taki jest też charakter relacji pomiędzy stroną a Skarbem Państwa w postępowaniu sądowym. Należy w związku z tym zauważyć, że do takich kosztów, w myśl art. 5 ust. 1 pkt 3 u.k.s.c., należy wynagrodzenie i zwrot kosztów poniesionych przez kuratora ustanowionego dla strony w danej sprawie. Orzeczenie zaś w tym zakresie zapada stosownie do § 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 sierpnia 1982 r. w sprawie stawek, warunków przyznawania i wypłaty ryczałtu przysługującego sędziom i pracownikom sądowym za dokonanie oględzin oraz stawek należności kuratorów (Dz. U. Nr 27, poz. 197 ze zm. – dalej „rozporządzenie z 1982 r.”). Stanowi on, że wypłata przyznanego kuratorowi wynagrodzenia następuje na podstawie postanowienia sądu rozpoznającego sprawę, z zaliczki złożonej na pokrycie wydatków, a w razie gdy strona, na której wniosek ustanowiono kuratora, jest zwolniona od kosztów sądowych – z funduszów Skarbu Państwa. Wobec powyższego, na co zwrócił uwagę również Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z dnia 21 maja 2009 r. (V CNP 1/09, OSNC 2010, nr 3, poz. 44), zarówno ustanowienie kuratora dla strony nieznanej z miejsca pobytu, jak i orzekanie o jego wynagrodzeniu, następują w ramach stosunku publicznoprawnego. Nie jest to więc postanowienie o kosztach procesu. 4 W konkluzji należy stwierdzić, że niedopuszczalne jest zażalenie do Sądu Najwyższego na postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie przyznania wynagrodzenia kuratorowi ustanowionemu dla strony nieznanej z miejsca pobytu. Z tych względów, na podstawie art. 394¹ § 3 k.p.c. w zw. z art. 39821 i art. 373 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI