V CZ 9/10

Sygn. akt V CZ 9/10 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 18 marca 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Krzysztof Pietrzykowski 
SSN Antoni Górski 
 
w sprawie z powództwa M. S. i R. S. 
przeciwko (…) Holdingowi (…) S.A. w K. 
o naprawienie szkody, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym  
w Izbie Cywilnej w dniu 18 marca 2010 r., 
zażalenia powodów na postanowienie Sądu Apelacyjnego 
z dnia 4 listopada 2009 r., sygn. akt I ACa (…), 
 
uchyla zaskarżone postanowienie. 
 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 4 listopada 2009 r. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację 
powodów od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 30 czerwca 2009 r. 
W rozpoznawanej sprawie powodowie domagali się od (…) Holdingu (…) S.A. w 
K. naprawienia szkody górniczej przez przywrócenie do stanu poprzedniego budynku 
położonego w K. przy ul. K. Sąd I instancji uwzględnił w całości powództwo, tj. 
zobowiązał pozwanego do naprawienia szkody, ze szczególnym opisem jego 
obowiązków wynikających z opinii biegłego. 
Sąd Apelacyjny uznał, że w sytuacji tej nie istnieje substrat zaskarżenia ani 
interes prawny powodów uzasadniający złożenie apelacji. Wprawdzie w wyroku 

 
2 
pierwszoinstancyjnym nie podano metody rektyfikacji, ale ewentualne kontrowersje na 
tym tle można usunąć na etapie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydawania 
pozwolenia na budowę oraz w toku postępowania egzekucyjnego. 
Rozpoznając zażalenie powodów, Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Interes prawny w zaskarżeniu nie jest pojęciem ustawowym, ale w judykaturze 
przyjmuje się konieczność jego istnienia jako przesłanki środka odwoławczego 
(gravamen). Chodzi tu o pokrzywdzenie strony treścią orzeczenia wynikające z różnicy 
między zgłoszonym przez nią żądaniem a końcowym rozstrzygnięciem. O tym, czy 
interes taki istnieje, przesądza uzyskanie bądź nieuzyskanie przez stronę zaspokojenia 
jej sfery materialnoprawnej, realizowanej w procesie sądowym (zob. orzeczenia Sądu 
Najwyższego z dnia 16 grudnia 1971 r., III CZP 79/71, OSNC 19872, nr 6, poz. 101 oraz 
dnia 8 kwietnia 1997 r., I CKN 57/97, OSNC 1997, nr 11, poz. 66). 
Specyfika tzw. szkody górniczej polega m.in. na tym, że praktycznie jedynym 
sposobem jej naprawienia jest przywrócenie stanu poprzedniego (art. 94 ustawy z dnia 
4 lutego 1994 r. – Prawo geologiczne i górnicze - Dz. U. Nr 228, poz. 1947 ze zm.). 
Wynika stąd potrzeba oznaczenia w wyroku sądowym sposobu naprawienia szkody w 
sposób precyzyjny, zapewniający kompensację. 
Powodowie zgłosili żądanie rektyfikacyjne zgodnie z treścią ustawy, mogli zatem 
liczyć - przy bezspornej zasadzie roszczenia - na pełną kompensację. W wyroku Sądu 
Okręgowego nie została jednak podana metoda rektyfikacji, a wiadomo, że są dwie 
metody, w odmienny sposób zaspokajające interes poszkodowanych. Doszło w 
rezultacie do sytuacji, w której o wyborze metody raktyfikacji będzie decydował sprawca 
szkody w sposób dla niego odpowiedni. Nie można przy tym podzielić poglądu Sądu 
Apelacyjnego, że istotny spór na tle wyboru sposobu naprawienia szkody może zostać 
rozstrzygnięty w przyszłości, mamy bowiem w tym procesie z istniejącą, wiadomą 
szkodą, która powinna w całości być rekompensowana w wyroku. 
Sąd rozpoznający powództwo o wyrównanie szkody górniczej powinien mieć na 
uwadze potrzebę „zharmomizowania” treści roszczenia z treścią wyroku. Z jednej strony 
sąd może zażądać sprecyzowania roszczenia, a z drugiej – zamieścić w wyroku 
sformułowania zapewniające poszkodowanemu pełną rekompensatę (zob. uchwałę 
Sądu Najwyższego z dnia 20 września 1988 r., III CZP 37/88, OSNC 1989, nr 3, poz. 
40).  

 
3 
Z przedstawionych przyczyn należy przyjąć, iż powodowie mieli interes prawny w 
merytorycznym rozstrzygnięciu ich apelacji, wobec czego należało uchylić zaskarżone 
postanowienie (art. 39816 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).