V Cz 89/16

Sąd Okręgowy w RzeszowieRzeszów2016-03-03
SAOSnieruchomościprawo rzeczoweŚredniaokręgowy
zasiedzenienieruchomościksięgi wieczystezabezpieczeniepostępowanie cywilnezażaleniezmiana stanu prawnegodroga dojazdowa

Sąd Okręgowy uchylił postanowienie Sądu Rejonowego o zabezpieczeniu roszczenia o zasiedzenie, uznając, że zmiana stanu faktycznego i prawnego nieruchomości wymaga ponownego zbadania sprawy przez sąd pierwszej instancji.

Sąd Rejonowy udzielił zabezpieczenia wnioskodawczyni w sprawie o zasiedzenie, nakazując wpisanie ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu w księdze wieczystej. Uczestnicy wnieśli zażalenie, zarzucając błędy w uzasadnieniu i naruszenie przepisów o zabezpieczeniu. W trakcie postępowania zażaleniowego nastąpił podział nieruchomości objętej wnioskiem, co zmieniło stan faktyczny i prawny sprawy. Sąd Okręgowy, uwzględniając zażalenie, uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że nowe okoliczności wymagają ponownego rozpatrzenia wniosku przez Sąd Rejonowy.

Sąd Okręgowy w Rzeszowie rozpoznał zażalenie uczestników postępowania na postanowienie Sądu Rejonowego w Rzeszowie, które udzieliło zabezpieczenia roszczeniu wnioskodawczyni w sprawie o zasiedzenie. Zabezpieczenie polegało na nakazaniu wpisania ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu w księdze wieczystej dotyczącej działki gruntu. Sąd Rejonowy uznał, że wnioskodawczyni uprawdopodobniła istnienie roszczenia oraz interes prawny w jego zabezpieczeniu, wskazując na znaczenie działki jako jedynej drogi dojazdowej do nieruchomości wnioskodawczyni i ryzyko sprzedaży gruntu przez współwłaścicieli. Uczestnicy wnieśli zażalenie, zarzucając Sądowi Rejonowemu naruszenie przepisów proceduralnych, w tym wadliwość uzasadnienia i brak podstaw do udzielenia zabezpieczenia. Podnieśli również, że udzielone zabezpieczenie jest zbyt szerokie. W odpowiedzi na zażalenie, wnioskodawczyni zmodyfikowała swój wniosek. Kluczowym elementem postępowania zażaleniowego okazała się zmiana stanu faktycznego i prawnego nieruchomości. Z przedłożonych dokumentów wynikało, że działka objęta wnioskiem została podzielona, a jej własność przeszła na inne osoby. Wobec tej sytuacji, Sąd Okręgowy uznał, że nie jest właściwy do dokonywania ustaleń w nowym stanie prawnym i faktycznym, co powinno być przedmiotem ponownego rozpoznania przez Sąd Rejonowy. W konsekwencji, Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. w zw. z art. 397 § 1 i 2 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd drugiej instancji rozpoznający zażalenie nie powinien dokonywać ustaleń w nowym stanie faktycznym i prawnym, lecz uchylić zaskarżone postanowienie, jeśli nastąpiła istotna zmiana okoliczności.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy wskazał, że w związku z podziałem nieruchomości i zmianą jej właścicieli, stan faktyczny i prawny sprawy uległ zmianie. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 510 k.p.c., to sąd pierwszej instancji powinien ponownie zbadać przesłanki do udzielenia zabezpieczenia w nowym stanie rzeczy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

uczestnicy postępowania

Strony

NazwaTypRola
A. G.osoba_fizycznawnioskodawczyni
K. M.osoba_fizycznauczestnik
M. W.osoba_fizycznauczestnik
B. S.osoba_fizycznauczestnik
B. M.osoba_fizycznauczestnik
A. D.osoba_fizycznauczestnik
B. D.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 730 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 730

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 755 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 510

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 328 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 172

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zmiana stanu faktycznego i prawnego nieruchomości po wydaniu postanowienia przez sąd pierwszej instancji. Konieczność ponownego zbadania przesłanek zabezpieczenia przez sąd pierwszej instancji w nowym stanie rzeczy.

Odrzucone argumenty

Utrzymanie w mocy postanowienia o zabezpieczeniu mimo istotnej zmiany stanu faktycznego i prawnego.

Godne uwagi sformułowania

wymóg uprawdopodobnienia roszczenia oznacza konieczność uprawdopodobnienia faktów, z których jest ono wywodzone Uprawdopodobnienie roszczenia obwarowane jest mniejszymi wymogami formalnymi niż udowodnienie faktu. Na potrzeby postępowania zabezpieczającego roszczenie jest uprawdopodobnione, jeżeli prima facie zachodzi znaczna szansa na jego istnienie. Istotą postępowania zabezpieczającego, jako postępowania incydentalnego, nie jest uznanie dochodzonego roszczenia za udowodnione, ale jedynie za uprawdopodobnione, czemu służy dokonywana przez sąd jedynie pobieżna analiza dostarczonego przez wnioskodawcę materiału dowodowego.

Skład orzekający

Adam Simoni

przewodniczący-sprawozdawca

Wojciech Misiuda

sędzia

Iwona Szczypiór

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o zabezpieczeniu roszczeń w postępowaniu cywilnym, zwłaszcza w kontekście zmian stanu faktycznego i prawnego nieruchomości w trakcie postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany stanu prawnego nieruchomości w trakcie postępowania zażaleniowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotna jest aktualność stanu faktycznego i prawnego dla rozstrzygnięć sądowych, nawet na etapie zabezpieczenia. Pokazuje też dynamikę postępowania cywilnego.

Zmiana właściciela nieruchomości w trakcie sprawy o zasiedzenie – co to oznacza dla zabezpieczenia roszczenia?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V Cz 89/16 POSTANOWIENIE Dnia 3 marca 2016r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie V Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Adam Simoni /spr./ Sędziowie: SSO Wojciech Misiuda SSO Iwona Szczypiór Protokolant: asyst. sędz. K. K. po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2015 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. G. z udziałem K. M. , M. W. , B. S. o zasiedzenie na skutek zażalenia uczestników na postanowienie Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 16 kwietnia 2015r., sygn. akt I Ns 470/15 postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie SSO Wojciech Misiuda SSO Adam Simoni SSO Iwona Szczypiór UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd I Instancji udzielił zabezpieczenia roszczeniu wnioskodawczyni przez nakazanie wpisania w dziale III księgi wieczystej nr (...) (...) ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu w sprawie o zasiedzenie. W uzasadnieniu powołując się na art. 730 1 k.p.c. , 730 k.p.c. i. art. 755 § 1 pkt 5 k.p.c. wskazał, że za uwzględnieniem wniosku przemawia przede wszystkim fakt, iż na obecnym etapie postępowania roszczenie wnioskodawczyni zmierza do wykazania, że zasiedziała pasmo gruntu działki nr (...) , na którym znajduje się jedyna droga dojazdowa do nieruchomości wnioskodawczyni nr (...) obj. KW (...) oraz, że ma rację wnioskodawczyni, iż w przypadku dokonania sprzedaży przedmiotowego gruntu przez aktualnych współwłaścicieli działki jej roszczenie co do zasady będzie bezprzedmiotowe, a zatem nie będzie mieć ona żadnych szans wykazania ewentualnej zasadności wyniku o zasiedzenie. W konsekwencji Sąd Rejonowy podniósł, iż wnioskodawczyni składając wniosek o udzielenie zabezpieczenia zarówno uprawdopodobniła istnienie roszenia, jak i interes prawny w jego zabezpieczeniu. Na powyższe postanowienie uczestnicy K. M. , M. W. i B. S. wnieśli zażalenie domagając się jego zmiany i oddalenia wniosku w przedmiocie udzielenia zabezpieczenia lub ewentualnie zmiany postanowienia przez udzielenie zabezpieczenia na działce nr (...) . Zaskarżonemu postanowieniu uczestnicy zarzucili: 1. naruszenie art. 328 § 2 kpc poprzez sporządzenie uzasadnienia, które nie spełnia przesłanek określonych w tym przepisie, a w szczególności poprzez nie wskazanie jaki materiał dowodowy zawarty we wniosku wnioskodawczyni pozwalał na przyjęcie, że wnioskodawczyni uprawdopodobniła istnienie roszczenia i interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia 2. Naruszenie art. 730 kpc w zw z art. 730 1 kpc w zw z art. 755 § 1 pkt 5 kpc poprzez: - udzielenie zabezpieczenia pomimo nie uprawdopodobnienia przez wnioskodawczynię istnienia roszczenia oraz interesu prawnego w jego zabezpieczeniu - przyjęcie, że udzielenie zabezpieczenia jest konieczne w sytuacji, gdy podział działki nr (...) , jak też przeniesienie prawa własności nie wpływa w żaden sposób na roszczenie wnioskodawczyni - udzielenie zabezpieczenia w zbyt szerokim zakresie, nie znajdującym uzasadnienia w okolicznościach sprawy. W odpowiedzi wnioskodawczyni wniosła o oddalenie zażalenia lub ewentualnie o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez nakazanie wpisania w księgach wieczystych w dziale III Kw nr (...) oraz w dziale III Kw nr (...) prowadzonych przez Sąd Rejonowy w Rzeszowie ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu o zasiedzenie działki nr (...) stanowiącej własność K. M. oraz pasa gruntu całą długością i szerokością wzdłuż zachodniej granicy działki nr (...) stanowiącej własność M. W. na rzecz wnioskodawczyni. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, co skutkować musi uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Na wstępie Sąd Odwoławczy zauważa, że udzielenie zabezpieczenia przez Sąd I Instancji z uwagi na stan prawny i faktyczny istniejący w chwili orzekania było uzasadnione. Mając na uwadze przepisy art. 730 § 1 kpc oraz art. 730 1 § 1 i 2 kpc stwierdzić należy za Sądem Rejonowym, iż wnioskodawczyni w sposób właściwy dla postępowania zabezpieczającego uprawdopodobniła roszczenie, o czym świadczą twierdzenia podniesione we wniosku. W tym miejscu Sąd Odwoławczy zauważa, że wymóg uprawdopodobnienia roszczenia oznacza konieczność uprawdopodobnienia faktów, z których jest ono wywodzone. Uprawdopodobnienie roszczenia obwarowane jest mniejszymi wymogami formalnymi niż udowodnienie faktu. Na potrzeby postępowania zabezpieczającego roszczenie jest uprawdopodobnione, jeżeli prima facie zachodzi znaczna szansa na jego istnienie. Istotą postępowania zabezpieczającego, jako postępowania incydentalnego, nie jest uznanie dochodzonego roszczenia za udowodnione, ale jedynie za uprawdopodobnione, czemu służy dokonywana przez sąd jedynie pobieżna analiza dostarczonego przez wnioskodawcę materiału dowodowego. Możliwość dojścia, w wyniku pełnego postępowania, do wniosku o niezasadności roszczenia, jest oczywistym założeniem tej instytucji. (postanowienie S.A. w Szczecinie z dnia 28.12.2006 roku, sygn. I ACz 1129/06, publ. Lex nr 516576, postanowienie S.A. we Wrocławiu z dnia 30.01.2012 roku, sygn. I ACz 67/12, publ. Lex nr 1108796). W ocenie Sądu Okręgowego prawidłowo również Sąd I Instancji przyjął, iż wnioskodawczyni uprawdopodobniła, interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia zważywszy na twierdzenia dotyczące wysokiego prawdopodobieństwa rozporządzenia przez współwłaścicieli przedmiotową nieruchomością. Jednocześnie wskazać należy, że Sąd II Instancji rozpoznając zażalenie, orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym. Z twierdzeń zażalenia uczestników popartych załączonymi dokumentami w postaci aktu notarialnego z dnia 9.04.2015 r, rep. A nr (...) , wykazu zmian gruntowych oraz ostatecznej decyzji z dnia 2.03.2015 r, (...) . (...) . (...) wynika, iż działka nr (...) objęta wnioskiem wnioskodawczyni została podzielona na działki nr (...) stanowiące własność K. M. , działkę (...) stanowiącą własność M. W. , działkę nr (...) stanowiącą własność B. M. oraz działkę (...) stanowiącą własność A. D. i B. D. . Uczestnicy podnieśli również w zażaleniu, iż w tym stanie faktycznym do czasu ograniczenia postępowania wyłącznie do działki (...) uczestnikami powinni być B. M. , A. D. i B. D. zaś B. S. wobec zbycia działki nr (...) nie powinien być stroną postępowania. Wobec treści zażalenia wnioskodawczyni w piśmie przygotowawczym z dnia 18.05.2015 r zmodyfikowała wniosek o stwierdzenie zasiedzenia w ten sposób, że wniosła o stwierdzenie, że nabyła poprzez zasiedzenie działkę nr (...) stanowiącą własność K. M. oraz pas gruntu całą długością i szerokością wzdłuż zachodniej granicy działki nr (...) stanowiącej własność M. W. oraz ograniczenie uczestników postępowania do wymienionych wyżej osób Wobec powyższych okoliczności, w związku ze zmianą stanu faktycznego i prawnego przedmiotowej sprawy nie jest rzeczą Sądu II Instancji dokonywanie na etapie postępowania zażaleniowego ustaleń (z uwagi na brzmienie art. 510 kpc ) w zakresie osób zainteresowanych w sprawie i badanie w nowym stanie faktycznym i prawnym przesłanek do udzielenia zabezpieczenia. Podnieść należy, że zainteresowanym w sprawie o zasiedzenie jest posiadacz samoistny, osoba dysponująca prawem rzeczowym na zasiadywanej nieruchomości czy też posiadacze gruntów sąsiednich, jeżeli roszczą sobie prawo do własności nieruchomości lub przygranicznych pasów gruntu. Określenie osób zainteresowanych niewątpliwie determinuje zasadność wniosku o zasiedzenie mając na uwadze materialnoprawne przesłanki wynikające z art. 172 kc , co zarazem wpływa na uwzględnienie lub też nie wniosku o udzielenie zabezpieczenia zważywszy, że jedną z przesłanek uwzględnienia wniosku o udzielenie zabezpieczenia jest uprawdopodobnienie roszczenia w wysokim stopniu. Mając powyższe na uwadze na zasadzie art. 386 § 4 kpc w zw z art. 397 § 1 i 2 kpc orzeczono jak w sentencji. SSO Wojciech Misiuda SSO Adam Simoni SSO Iwona Szczypiór Z (...) R. .3.03.2016 r

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI