V CZ 86/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powódki na postanowienie Sądu Okręgowego w G., które dotyczyło przedłużenia okresu zabezpieczenia roszczenia poprzez ustanowienie hipoteki przymusowej. Sąd Okręgowy pierwotnie zmienił swoje wcześniejsze postanowienie, ustalając, że upadek zabezpieczenia nastąpi nie wcześniej niż miesiąc po rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy zażalenia pozwanej na postanowienie o odrzuceniu apelacji. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę, zwrócił uwagę na wątpliwości prawne dotyczące art. 754¹ § 1 k.p.c., który określa termin upadku zabezpieczenia. W szczególności, sąd odwołał się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 października 2016 r. (SK 71/13), który uznał ten przepis za niezgodny z Konstytucją w zakresie dotyczącym hipoteki przymusowej, odraczając jednak jego utratę mocy obowiązującej na 18 miesięcy. Sąd Najwyższy podzielił stanowisko Trybunału i uznał, że w okresie przejściowym sądy powinny stosować wykładnię minimalizującą niekonstytucyjność przepisu. W związku z tym, że sąd pierwszej instancji nie rozważył w pełni możliwości takiej wykładni, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 754¹ § 1 k.p.c. w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz zasady efektywności zabezpieczenia.
Dotyczy specyficznej sytuacji zabezpieczenia przez hipotekę przymusową i interpretacji przepisu po wyroku TK, ale przed jego wejściem w życie.
Zagadnienia prawne (1)
Czy zabezpieczenie w postaci ustanowienia hipoteki przymusowej upada z upływem miesiąca od dnia prawomocności orzeczenia uwzględniającego powództwo bez względu na to, czy wierzyciel podjął przed upadkiem zabezpieczenia jakiekolwiek czynności zmierzające do realizacji egzekucji, czy też wszczęcie egzekucji z przedmiotu zabezpieczenia zapobiega upadkowi zabezpieczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy uznał, że przepis art. 754¹ § 1 k.p.c. w zakresie, w jakim odnosi się do zabezpieczenia przez obciążenie nieruchomości obowiązanego hipoteką przymusową, jest niezgodny z Konstytucją. W okresie przejściowym sądy powinny stosować wykładnię minimalizującą niekonstytucyjność przepisu, dając sądowi swobodę w określeniu początku biegu terminu upadku zabezpieczenia lub posłużenie się kombinacją terminu i warunku.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podzielił stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, że art. 754¹ § 1 k.p.c. prowadzi do upadku zabezpieczenia hipotecznego w terminie, który nie wystarcza do realizacji egzekucji, co czyni zabezpieczenie iluzorycznym i narusza prawo do sądu oraz prawo własności. W związku z odroczeniem utraty mocy obowiązującej przepisu, sądy mają obowiązek stosować wykładnię zgodną z Konstytucją.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. Spółka Akcyjna w T. | spółka | powódka |
| M. Spółka Akcyjna w L. (Republika Portugalska) | spółka | pozwana |
| E. S.A. w L. (Republika Portugalska) | spółka | pozwana |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 754¹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten, w zakresie dotyczącym zabezpieczenia przez obciążenie nieruchomości hipoteką przymusową, został uznany za niezgodny z Konstytucją. W okresie przejściowym dopuszczalna jest wykładnia minimalizująca jego niekonstytucyjność, dająca sądowi swobodę w określeniu terminu upadku zabezpieczenia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 390 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece art. 75
k.p.c. art. 730 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 730 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezgodność art. 754¹ § 1 k.p.c. z Konstytucją w zakresie dotyczącym hipoteki przymusowej. • Potrzeba wykładni minimalizującej niekonstytucyjność przepisu i zapewniającej efektywność zabezpieczenia.
Godne uwagi sformułowania
zabezpieczenie to ma charakter iluzoryczny • głęboką dysfunkcję i niewydolność systemu prawnego • minimalizuje jego niekonstytucyjność albo - jeżeli to w konkretnej sprawie możliwe - w ogóle ją znosi • eliminacji iluzoryczności ochrony
Skład orzekający
Jacek Gudowski
przewodniczący, sprawozdawca
Iwona Koper
członek
Bogumiła Ustjanicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 754¹ § 1 k.p.c. w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz zasady efektywności zabezpieczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zabezpieczenia przez hipotekę przymusową i interpretacji przepisu po wyroku TK, ale przed jego wejściem w życie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konstytucyjności przepisów proceduralnych i ich wpływu na skuteczność zabezpieczeń, co jest istotne dla praktyków prawa i ma szersze znaczenie społeczne.
“Czy zabezpieczenie hipoteczne jest iluzoryczne? Sąd Najwyższy rozstrzyga wątpliwości po wyroku Trybunału Konstytucyjnego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.