V CZ 86/11

Sąd Najwyższy2011-11-16
SNCywilneprawo rzeczoweNiskanajwyższy
księgi wieczystewłasnośćSkarb Państwaprzepadek mieniapostępowanie zażaleniowerewizjakpcprawo o księgach wieczystych

Podsumowanie

Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu rewizji, wskazując na brak możliwości zaskarżenia orzeczenia sądu drugiej instancji do Sądu Najwyższego w świetle ówczesnych przepisów.

Uczestniczka postępowania A.R. złożyła rewizję od wpisu Skarbu Państwa jako właściciela części nieruchomości, kwestionując prawidłowość tego wpisu. Sąd Okręgowy odrzucił rewizję, uznając ją za niedopuszczalną. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, odrzucił je z przyczyn proceduralnych, wskazując, że przepisy k.p.c. w brzmieniu sprzed 1 lipca 1996 r. nie przewidywały możliwości złożenia zażalenia do Sądu Najwyższego na orzeczenie sądu drugiej instancji.

Sprawa dotyczyła wpisu Skarbu Państwa jako właściciela udziału w nieruchomości, który nastąpił w wyniku orzeczenia kary majątkowej przepadku mienia wobec poprzedniego właściciela T. M. Uczestniczka postępowania A. R., współwłaścicielka nieruchomości, złożyła rewizję od tego wpisu, kwestionując jego prawidłowość i twierdząc, że narusza jej prawa. Sąd Okręgowy odrzucił rewizję jako niedopuszczalną, powołując się na art. 375 w związku z art. 372 k.p.c. w brzmieniu sprzed nowelizacji z 1996 r. Sąd Okręgowy uznał, że wpis był prawidłowy i nie było obowiązku powiadamiania współwłaścicieli, zgodnie z ówczesnym art. 53 ust. 1 Prawa o księgach wieczystych. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie A. R. na postanowienie Sądu Okręgowego, odrzucił je. Głównym powodem odrzucenia była przeszkoda procesowa: przepisy Kodeksu postępowania cywilnego w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania postanowienia Sądu Okręgowego nie przewidywały możliwości złożenia zażalenia do Sądu Najwyższego na orzeczenie sądu drugiej instancji. W związku z tym Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie na podstawie art. 372 w związku z art. 375 i 397 § 2 k.p.c. (w brzmieniu sprzed 1 lipca 1996 r.) i zasądził koszty postępowania zażaleniowego od uczestniczki na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy Kodeksu postępowania cywilnego w brzmieniu sprzed 1 lipca 1996 r. nie przewidywały takiej możliwości.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie z uwagi na brak podstawy prawnej do jego rozpoznania w postępowaniu zażaleniowym do Sądu Najwyższego na orzeczenie sądu drugiej instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy (w sensie utrzymania w mocy postanowienia sądu niższej instancji)

Strony

NazwaTypRola
Skarb Państwa - Prezydium Miejskiej Rady Narodowej - Wydział Finansowy w C.organ_państwowywnioskodawca
A. R.osoba_fizycznauczestniczka postępowania
T. M.osoba_fizycznapoprzedni właściciel

Przepisy (6)

Główne

Dz.U. Nr 57, poz. 320 art. 53 § ust. 1

Dekret z dnia 11 października 1946 r. – Prawo o księgach wieczystych

Przepis ten stanowił podstawę wpisu Skarbu Państwa w miejsce poprzedniego właściciela na skutek orzeczenia o przepadku mienia, bez obowiązku powiadamiania współwłaścicieli.

Pomocnicze

k.p.c. art. 375

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 372

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podstawy prawnej do złożenia zażalenia do Sądu Najwyższego na orzeczenie sądu drugiej instancji w świetle przepisów k.p.c. obowiązujących przed 1 lipca 1996 r.

Odrzucone argumenty

Argumenty A. R. dotyczące nieprawidłowości wpisu i naruszenia jej praw (nie były merytorycznie badane z powodu odrzucenia zażalenia).

Godne uwagi sformułowania

istnieją przeszkody procesowe do merytorycznego rozpoznania zażalenia Ówczesne przepisy Kodeksu postępowania cywilnego nie przewidywały mianowicie możliwości złożenia zażalenia do Sądu Najwyższego na orzeczenie sądu drugiej instancji.

Skład orzekający

Lech Walentynowicz

przewodniczący-sprawozdawca

Krzysztof Strzelczyk

członek

Roman Dziczek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Niedopuszczalność zażalenia do Sądu Najwyższego na orzeczenia sądu drugiej instancji w sprawach cywilnych według przepisów sprzed nowelizacji k.p.c. z 1996 r."

Ograniczenia: Dotyczy przepisów k.p.c. w brzmieniu sprzed 1 lipca 1996 r. Sprawa ma charakter czysto proceduralny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 2/10

Sprawa ma charakter czysto proceduralny i dotyczy przepisów, które już nie obowiązują w tym kształcie, co ogranicza jej praktyczne znaczenie i zainteresowanie.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CZ 86/11 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 16 listopada 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Krzysztof Strzelczyk 
SSA Roman Dziczek 
 
w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Prezydium Miejskiej Rady Narodowej -  
- Wydział Finansowy w C. 
przy uczestnictwie A. R. 
o wpis do księgi wieczystej Kw nr […], 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 16 listopada 2011 r., 
zażalenia  uczestniczki postępowania A. R. 
na postanowienie Sądu Okręgowego  
z dnia 21 kwietnia 2011 r.,  
 
 
 
1.) odrzuca zażalenie;  
2.) zasądza od uczestniczki postępowania A. R. na rzecz 
Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 120 zł 
(sto    dwadzieścia) 
tytułem 
kosztów 
postępowania 
zażaleniowego. 
 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
 
 
A. R. złożyła rewizję od wpisu w księdze wieczystej nr […] Państwowego 
Biura Notarialnego w C. z dnia 9 marca 1965 r., na podstawie którego w dziale II 
został wpisany Skarb Państwa – w miejsce T. M. – jako właściciel w 2/4 
niepodzielnych częściach wskazanej nieruchomości. 
 
Postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2011 r. Sąd Okręgowy odrzucił rewizję 
jako niedopuszczalną (art. 375 w związku z art. 372 k.p.c. w brzmieniu sprzed 1 
lipca 1996 r.). 
 
Sąd ustalił, że A. R. jest właścicielką w ½ części nieruchomości wpisanej do 
księgi wieczystej nr […], położonej w C., a właścicielem pozostałego udziału w ½ 
części jest Skarb Państwa, wpisany w następstwie orzeczenia kary majątkowej 
przepadku mienia wobec poprzedniego właściciela T. M. 
 
Sąd Okręgowy stwierdził, że wpis prawa własności Skarbu Państwa był 
prawidłowy i nie naruszył praw A. R. ani jej poprzedników prawnych. Nie istniał przy 
tym obowiązek powiadomienia współwłaścicieli o wpisie, gdyż wpis o  przepadku 
mienia dotyczył wyłącznie praw osoby skazanej. Stanowił o tym jednoznacznie 
przepis art. 53 ust. 1 obowiązującego wówczas dekretu z dnia 11  października 
1946 r. – Prawo o  księgach wieczystych (Dz.U. Nr 57, poz. 320 ze zm.). Tym 
samym A. R. nie była również uprawniona do złożenia rewizji od wpisu. 
 
Rozpoznając zażalenie A. R., Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Stanowisko Sądu Okręgowego jest trafne. Dodać przy tym należy, że 
prawidłowość wpisu została instancyjnie potwierdzona przez Sąd Wojewódzki, 
który wyrokiem z dnia 21 maja 1968 r. (sygn. akt VII Cr 433/68) oddalił rewizję T. 
M.(k. 105-106). 
 
Przede wszystkim jednak istnieją przeszkody procesowe do merytorycznego 
rozpoznania zażalenia  na postanowienie Sądu Okręgowego jako sądu 
rewizyjnego. 
Ówczesne 
przepisy 
Kodeksu 
postępowania 
cywilnego 
nie 
przewidywały mianowicie możliwości złożenia zażalenia do Sądu Najwyższego na 

 
3 
orzeczenie sądu drugiej instancji. Z tej przyczyny należało odrzucić zażalenie 
(art.  372 w związku z art. 375 i 397 § 2 k.p.c. w brzmieniu sprzed 1 lipca 1996 r.) 
oraz orzec o kosztach postępowania zażaleniowego (art. 98 i 108 § 1 k.p.c.).

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę