V CZ 84/10

Sąd Najwyższy2010-12-08
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
koszty procesuzażalenieSąd NajwyższyVATpomoc prawna z urzędukoszty zastępstwa procesowego

Sąd Najwyższy częściowo uwzględnił zażalenie powoda na orzeczenie o kosztach, podwyższając zasądzoną kwotę o podatek VAT, a w pozostałej części odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne.

Powód wniósł zażalenie na orzeczenie o kosztach procesu zawarte w wyroku Sądu Okręgowego. Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie w części dotyczącej kosztów za pierwszą instancję jest niedopuszczalne, zgodnie z art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. Natomiast w części dotyczącej kosztów za instancję odwoławczą, sąd uznał zażalenie za uzasadnione, ponieważ Sąd Okręgowy pominął przepis o podwyższeniu opłaty za czynności adwokata ustanowionego z urzędu o stawkę podatku VAT. W związku z tym Sąd Najwyższy podwyższył zasądzoną kwotę kosztów.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda R. C. na orzeczenie o kosztach procesu zawarte w wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 20 lipca 2010 r. Powód domagał się podwyższenia zasądzonych na jego rzecz kosztów o stawkę podatku od towarów i usług (VAT). Sąd Najwyższy, powołując się na art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c., stwierdził, że zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji, przysługuje do Sądu Najwyższego. Jednocześnie uznał, że niedopuszczalne jest zażalenie do Sądu Najwyższego na postanowienie dotyczące kosztów procesu poniesionych przed sądem pierwszej instancji, zawarte w wyroku sądu drugiej instancji. W związku z tym, zażalenie powoda w części zmierzającej do podważenia postanowienia Sądu Okręgowego zmieniającego rozstrzygnięcie o kosztach procesu za pierwszą instancję, zostało odrzucone jako niedopuszczalne. Jednakże, Sąd Najwyższy uznał zażalenie w części podważającej orzeczenie Sądu Okręgowego o kosztach procesu za instancję odwoławczą za uzasadnione. Powód był reprezentowany przez adwokata ustanowionego z urzędu, a zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r., opłata za czynności adwokata w takim przypadku podlega podwyższeniu o stawkę podatku VAT. Sąd Okręgowy pominął tę regulację, zasądzając od pozwanych na rzecz powoda kwotę 78 zł tytułem kosztów za instancję odwoławczą. Sąd Najwyższy, uwzględniając wniosek powoda, podwyższył tę kwotę do 95,16 zł, uwzględniając podatek VAT w stawce 22%.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie takie jest niedopuszczalne.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c., zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Przepis ten jednoznacznie wyłącza możliwość zaskarżenia postanowień dotyczących kosztów za pierwszą instancję, jeśli znajdują się one w wyroku sądu drugiej instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana zaskarżonego wyroku w pkt IV i odrzucenie zażalenia w pozostałej części

Strona wygrywająca

R. C.

Strony

NazwaTypRola
R. C.osoba_fizycznapowód
J. B.osoba_fizycznapozwany
A. B.osoba_fizycznapozwany
T. W.osoba_fizycznakomornik sądowy

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 3941 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa dopuszczalność zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu § § 2 ust. 3

Reguluje podwyższenie opłaty za czynności adwokata ustanowionego z urzędu o stawkę podatku VAT.

Pomocnicze

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego

Ustawa dodająca art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c.

k.p.c. art. 39816

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 39821

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Konieczność podwyższenia kosztów zastępstwa procesowego adwokata z urzędu o podatek VAT.

Odrzucone argumenty

Dopuszczalność zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienie o kosztach za pierwszą instancję zawarte w wyroku sądu drugiej instancji.

Godne uwagi sformułowania

nie można natomiast odmówić słuszności zażaleniu w części podważającej orzeczenie Sądu Okręgowego o kosztach procesu za instancję odwoławczą opłata za czynności adwokata, stanowiąca składnik kosztów procesu – stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. (...) – podlega podwyższeniu o stawkę podatku od towarów i usług

Skład orzekający

Lech Walentynowicz

przewodniczący

Grzegorz Misiurek

sprawozdawca

Maria Szulc

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie kosztów procesu w przypadku reprezentacji przez adwokata z urzędu, dopuszczalność zażaleń do Sądu Najwyższego w sprawach o koszty."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z kosztami zastępstwa procesowego adwokata z urzędu i dopuszczalnością zażaleń do SN.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z kosztami procesu i dopuszczalnością zażaleń, co jest istotne dla prawników praktyków, ale mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Koszty procesu: kiedy Sąd Najwyższy podwyższy zasądzoną kwotę o VAT?

Dane finansowe

koszty procesu: 95,16 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 84/10 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 8 grudnia 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący) 
SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca) 
SSA Maria Szulc 
 
w sprawie z powództwa R. C. 
przeciwko J. B., A. B. i T. W. – komornikowi sądowemu przy Sądzie Rejonowym w B. 
o ochronę posiadania, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 grudnia 2010 r., 
zażalenia powoda na orzeczenie o kosztach, zawarte w wyroku Sądu Okręgowego w B. 
z dnia 20 lipca 2010 r., sygn. akt II Ca (…), 
 
1) 
zmienia zaskarżony wyrok w pkt IV (czwartym) w ten sposób, że zasądzoną 
od pozwanych J. B. i A. B. na rzecz powoda kwotę 78 zł podwyższa do 
kwoty 95,16 zł (dziewięćdziesiąt pięć złotych i 16/100) 
2) 
odrzuca zażalenie w pozostałej części i nie obciąża pozwanych J. B. i A. B. 
kosztami postępowania zażaleniowego. 
 
Uzasadnienie 
 
Sąd Rejonowy w B. wyrokiem z dnia 7 maja 2010 r. oddalił powództwo R. C. 
przeciwko pozwanym J. B., A. B. i Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym w 
B. – T. W. o ochronę posiadania. Sąd Okręgowy w B. wyrokiem z dnia 20 lipca 2010 r. 
zmienił wyrok Sądu Rejonowego w ten sposób, że częściowo uwzględnił powództwo a 
częściowo je oddalił, oddalił apelację w pozostałym zakresie i zasądził solidarnie od 

 
2 
pozwanych J. B. i A. B. na rzecz powoda tytułem kosztów procesu 156 zł – za pierwszą 
instancję oraz 78 zł za – instancję odwoławczą. 
W zażaleniu na zawarte w powyższym wyroku rozstrzygnięcie o kosztach 
procesu powód wniósł o jego zmianę przez podwyższenie zasądzonych na jego rzecz z 
tego tytułu kwot o stawkę podatku od towarów i usług, uwzględnianego przy ustalaniu 
opłaty należnej pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zgodnie z art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c., dodanym przez ustawę z dnia 19 marca 
2009 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 69, poz. 592), 
zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji co 
do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej 
instancji. Z unormowania tego wynika jednoznacznie, że niedopuszczalne jest zażalenie 
do Sądu Najwyższego na zawarte w wyroku sądu drugiej instancji postanowienie 
dotyczące kosztów procesu poniesionych przed sądem pierwszej instancji (zob. 
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 czerwca 2010 r., II CZ 45/10, Biul. SN 
2010, nr 45, poz. 45). Zażalenie w części zmierzającej do podważenia postanowienia 
Sądu Okręgowego zmieniającego rozstrzygnięcie o kosztach procesu za pierwszą 
instancję podlegało zatem odrzuceniu jako niedopuszczalne. 
Nie można natomiast odmówić słuszności zażaleniu w części podważającej 
orzeczenie Sądu Okręgowego o kosztach procesu za instancję odwoławczą. Powód w 
postępowaniu apelacyjnym był reprezentowany przez adwokata ustanowionego z 
urzędu. W takim przypadku opłata za czynności adwokata, stanowiąca składnik kosztów 
procesu – stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 
września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez 
Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 
163, poz. 1348 ze zm.) – podlega podwyższeniu o stawkę podatku od towarów i usług 
przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, 
obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Sąd Okręgowy, zasadzając od 
pozwanych na rzecz powoda koszty procesu za drugą instancję, regulację powyższą 
całkowicie pominął. Z tego względu wniosek o zmianę tej części zaskarżonego 
postanowienia i podwyższenie zasądzonej od pozwanych na rzecz powoda kwoty 78 zł 
do kwoty 95,16 zł, uwzględniającej podatek od towarów i usług w stawce 22 % okazał 
się usprawiedliwiony. 

 
3 
Mając to na uwadze Sąd Najwyższy na podstawie art. 39816 w związku z art. 3941 
§ 3 k.p.c. oraz art. 373 w związku z art. 3941 § 3 i art. 39821 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI