V CZ 84/07

Sąd Najwyższy2007-10-04
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
koszty sądoweopłata podstawowazwolnienie od kosztówapelacjaodrzucenie apelacjiSąd Najwyższypostępowanie zażalenioweustawa o kosztach sądowych

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu apelacji z powodu nieuiszczenia opłaty podstawowej, uznając, że przepisy dotychczasowe miały zastosowanie do spraw wszczętych przed wejściem w życie nowelizacji ustawy o kosztach sądowych.

Sąd Apelacyjny odrzucił apelację powoda z powodu nieuiszczenia opłaty podstawowej, mimo wcześniejszego zwolnienia od kosztów sądowych. Powód argumentował, że nowelizacja ustawy o kosztach sądowych uchyliła obowiązek uiszczania opłaty podstawowej. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, wskazując, że przepisy dotychczasowe miały zastosowanie do spraw wszczętych przed wejściem w życie nowelizacji, a zatem obowiązek uiszczenia opłaty podstawowej nadal istniał.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu apelacji. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację, ponieważ nie została ona należycie opłacona. Powód, mimo że był zwolniony od kosztów sądowych w całości, miał obowiązek uiścić opłatę podstawową zgodnie z art. 100 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w brzmieniu obowiązującym w momencie wszczęcia sprawy. Nieuiszczenie tej opłaty skutkowało odrzuceniem apelacji na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c. Pełnomocnik powoda w zażaleniu zarzucił naruszenie przepisów dotyczących kosztów sądowych, wskazując na wejście w życie nowelizacji ustawy o kosztach sądowych przed wniesieniem apelacji, która uchyliła obowiązek uiszczania opłaty podstawowej. Sąd Najwyższy uznał jednak, że art. 2 ustawy nowelizującej przewiduje stosowanie przepisów dotychczasowych do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie tej ustawy. W związku z tym, obowiązek uiszczenia opłaty podstawowej nadal istniał, a Sąd Apelacyjny prawidłowo odrzucił apelację. Zażalenie zostało oddalone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, strona zwolniona od kosztów sądowych w całości nadal jest zobowiązana do uiszczenia opłaty podstawowej od pism podlegających opłacie, jeśli sprawa została wszczęta przed wejściem w życie nowelizacji ustawy o kosztach sądowych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z art. 2 ustawy nowelizującej, do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie tej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. W związku z tym, obowiązek uiszczenia opłaty podstawowej przez stronę zwolnioną od kosztów sądowych w całości, wynikający z art. 100 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w poprzednim brzmieniu, nadal obowiązywał.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Narodowy Fundusz Zdrowia

Strony

NazwaTypRola
Samodzielny Publiczny Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej w likwidacjiinstytucjapowód
Narodowy Fundusz Zdrowiainstytucjapozwany

Przepisy (7)

Główne

u.k.s.s.c. art. 100 § ust. 2

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Strona, której sąd przyznał całkowite zwolnienie od kosztów sądowych, ma obowiązek uiścić opłatę podstawową od wszystkich pism podlegających opłacie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przepis ten miał zastosowanie do spraw wszczętych przed wejściem w życie nowelizacji.

k.p.c. art. 1302 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Apelacja, która nie została należycie opłacona, podlega odrzuceniu.

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji odrzuca apelację w przypadkach przewidzianych w art. 1302.

Pomocnicze

u.k.s.s.c. art. 14 § ust. 2

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Przepis uchylony przez nowelizację, który stanowił o pobieraniu opłaty podstawowej od pism wnoszonych przez stronę zwolnioną od kosztów sądowych.

Dz. U. Nr 21, poz. 123 art. 2

Ustawa z dnia 14 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Przepis przejściowy przewidujący stosowanie przepisów dotychczasowych do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy oddala zażalenie.

k.p.c. art. 3941 § § 2 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące dopuszczalności zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stosowanie przepisów dotychczasowych do spraw wszczętych przed wejściem w życie nowelizacji ustawy o kosztach sądowych.

Odrzucone argumenty

Nowelizacja ustawy o kosztach sądowych uchyliła obowiązek uiszczania opłaty podstawowej od pism wnoszonych przez stronę zwolnioną od kosztów sądowych. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych złożony wraz z apelacją powinien zostać rozpoznany, nawet jeśli strona dysponuje już zwolnieniem.

Godne uwagi sformułowania

nie może być tak, że każdorazowy bezprzedmiotowy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oznacza konieczność jego rozpoznania wyłączając tym samym stosowanie przepisów regulujących postępowanie z nieprawidłowo opłaconymi pismami procesowymi.

Skład orzekający

Barbara Myszka

przewodniczący

Krzysztof Pietrzykowski

sprawozdawca

Zbigniew Strus

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych ustawy o kosztach sądowych oraz obowiązek uiszczania opłaty podstawowej przez strony zwolnione od kosztów sądowych w sprawach wszczętych przed nowelizacją."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed wejściem w życie nowelizacji ustawy o kosztach sądowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy istotnego zagadnienia proceduralnego związanego z kosztami sądowymi i interpretacją przepisów przejściowych, co jest kluczowe dla praktyków prawa cywilnego.

Czy nowa ustawa o kosztach sądowych zwalnia z opłat w toczących się sprawach? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

medycyna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 84/07 
 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 4 października 2007 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Barbara Myszka (przewodniczący) 
SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca) 
SSN Zbigniew Strus 
 
 
 
w sprawie z powództwa Samodzielnego Publicznego Zespołu  
Zakładów Opieki Zdrowotnej w likwidacji  
przeciwko Narodowemu Funduszowi Zdrowia  
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym  
w Izbie Cywilnej w dniu 4 października 2007 r., 
zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 10 maja 2007 r., sygn. akt [...], 
 
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
 
Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 10 maja 2007 r. odrzucił apelację 
powoda Samodzielnego Publicznego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej w 
likwidacji od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 16 marca 2007 r. W 
uzasadnieniu Sąd Apelacyjny podkreślił, że apelacja podlega odrzuceniu, 
bowiem nie została należycie opłacona. W dniu 12 kwietnia 2007 r. powód 
reprezentowany przez adwokata wniósł apelację od wyroku Sądu Okręgowego w 
W., nie uiszczając opłaty sądowej z tego tytułu. Wskutek wniosku o zwolnienie 
od kosztów sądowych, powód postanowieniem z dnia 30 grudnia 2003 r. został 
zwolniony od kosztów sądowych w całości. Zgodnie z art. 100 ust. 2 ustawy 
z dnia 28 lipca 2005  r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. 
Nr  167, poz. 1398 ze zm.), sąd może zwolnić stronę od kosztów sądowych 
w  całości. Strona, której sąd przyznał całkowite zwolnienie od kosztów 
sądowych, ma obowiązek uiścić opłatę podstawową, o której mowa w art. 14, od 
wszystkich pism podlegających opłacie, chyba że przepis szczególny stanowi 
inaczej. Wobec faktu, iż powód został zwolniony przez Sąd Okręgowy od 
ponoszenia kosztów sądowych w sprawie, był on obowiązany do uiszczenia 
opłaty podstawowej w kwocie 30 zł, zaś jej nie uiszczenie powodowało 
odrzucenie apelacji na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c. Okoliczność, że wraz 
z  apelacją powód złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, nie 
powoduje, zdaniem Sądu Apelacyjnego, konieczności jego rozpoznania 
w  sytuacji, w której powód zwolnieniem od kosztów sądowych już dysponuje. 
Nie może być bowiem tak, że każdorazowy bezprzedmiotowy wniosek 
o  zwolnienie od kosztów sądowych oznacza konieczność jego rozpoznania 
wyłączając tym samym stosowanie przepisów regulujących postępowanie 
z   nieprawidłowo opłaconymi pismami procesowymi. Artykuł 1302 k.p.c. 
reguluje skutki wniesienia przez profesjonalnego pełnomocnika pisma 
podlegającego opłacie stałej lub stosunkowej, które nie zostało należycie 
opłacone. W świetle art. 1302 § 3 k.p.c. apelacja taka winna ulec odrzuceniu. 

 
3 
Skoro jednak Sąd I instancji nie uczynił tego, Sąd Apelacyjny orzekł na 
podstawie art. 373 k.p.c. 
W zażaleniu na postanowienie Sądu Apelacyjnego pełnomocnik powoda 
zarzucił naruszenie art. 1302 § 3 k.p.c. i art. 100 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 
2005  r. o kosztach w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398) oraz art. 
373 i   130 § 1 k.p.c. W uzasadnieniu podkreślił w szczególności, że w dniu 
10 marca 2007 r. czyli przed wniesieniem apelacji, weszła w życie ustawa 
z dnia 14 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o kosztach w sprawach cywilnych 
(Dz. U. Nr 21, poz.  123). W ustawie tej uchylono art. 14 ust. 2 stwierdzający, 
że opłatę podstawową pobiera się także od podlegających opłacie pism, 
o  których mowa w art. 3 ust. 2, wnoszonych przez stronę zwolnioną od 
kosztów sądowych przez sąd, chyba że ustawa stanowi inaczej. Dodatkowo 
w § 1 pkt 17 ustawy nowelizującej zmieniono treść art. 100 ust. 2, wyłączając 
tym samym dotychczas istniejący przepis, zgodnie z którym strona, której sąd 
przyznał całkowite zwolnienie od kosztów sądowych, miała obowiązek uiścić 
opłatę podstawową, o której mowa w  art. 14, od wszystkich pism podlegających 
opłacie, chyba że przepis szczególny stanowił inaczej. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. 
Pełnomocnik powoda przeoczył, że art. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2006 r. 
o  zmianie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 21, poz. 
123) przewiduje stosowanie przepisów dotychczasowych do spraw wszczętych 
przed dniem wejścia w życie tej ustawy. Bez znaczenia w niniejszej sprawie jest 
zatem okoliczność, że przed wniesieniem apelacji weszła w życie wymieniona 
ustawa, która m. in. uchyliła art. 14 ust. 2 i zmieniła art. 100 ust. 2 ustawy 
o  kosztach sądowych w sprawach cywilnych. W tej sytuacji, nietrafny jest zarzut 
naruszenia art. 100 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, 
skoro obowiązujący po wszczęciu sprawy art. 100 ust. 2 tej ustawy zawierał 
w   zdaniu  drugim  regulację  szczególną.  W  konsekwencji nietrafny jest   
również zarzut naruszenia art. 130 § 1 i art. 1302 § 3 k.p.c., w związku z czym 

 
4 
Sąd Apelacyjny prawidłowo odrzucił apelację powoda na podstawie art. 373 
k.p.c. 
Zażalenie podlegało więc oddaleniu na podstawie art. 39814 k.p.c. 
w związku z art. 3941 § 2 i 3 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI