V CZ 82/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanych na wyrok Sądu Okręgowego w B., który uchylił wyrok Sądu Rejonowego w C. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Pozwani zarzucili Sądowi Okręgowemu naruszenie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) dotyczących uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, a także niezbadanie z urzędu powagi rzeczy osądzonej oraz błędne zastosowanie lub niezastosowanie przepisów Kodeksu cywilnego (k.c.) o przedawnieniu roszczenia. Sąd Najwyższy podkreślił, że w przypadku zażalenia na wyrok kasatoryjny sądu drugiej instancji, jego kognicja ogranicza się do zbadania, czy sąd ten prawidłowo zastosował art. 386 § 2 lub 4 k.p.c., czyli czy istniały procesowe podstawy do uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował te przepisy, wskazując na nierozpoznanie istoty sprawy przez Sąd Rejonowy z powodu błędnego uznania roszczenia za przedawnione. Pozostałe zarzuty pozwanych, dotyczące merytorycznej oceny przedawnienia czy powagi rzeczy osądzonej, wykraczały poza zakres kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: Średniainterpretację przepisów dotyczących zażalenia na wyrok kasatoryjny sądu drugiej instancji oraz zakresu kognicji Sądu Najwyższego w takich sprawach.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie Sąd Najwyższy bada jedynie formalne podstawy uchylenia wyroku przez sąd niższej instancji, a nie merytoryczną zasadność rozstrzygnięcia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował przepisy o uchyleniu wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował art. 386 § 4 k.p.c., stwierdzając nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji z powodu błędnego uznania roszczenia za przedawnione.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy bada jedynie, czy sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował przesłanki do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, nie oceniając merytorycznie zasadności tych przesłanek.
Czy zarzuty dotyczące powagi rzeczy osądzonej, przedawnienia roszczenia lub błędnej wykładni prawa materialnego mogą być przedmiotem rozpoznania w postępowaniu zażaleniowym na wyrok kasatoryjny sądu drugiej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie zarzuty wykraczają poza zakres kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym na wyrok kasatoryjny.
Uzasadnienie
Środek odwoławczy z art. 394¹ § 1¹ k.p.c. nie służy ocenie prawidłowości czynności sądowych sądu pierwszej lub drugiej instancji w zakresie merytorycznej oceny materiału dowodowego lub wykładni prawa materialnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. K. | osoba_fizyczna | powód |
| J. K. | osoba_fizyczna | powód |
| K. K. | osoba_fizyczna | powód |
| R. Ł. | osoba_fizyczna | pozwany |
| E. Ł. | osoba_fizyczna | pozwany |
| D. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji może uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, gdy nie została rozpoznana istota sprawy lub zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości.
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo uzasadnionego naruszenia prawa procesowego lub materialnego nie narusza prawa w stopniu, który uzasadniałby uchylenie lub zmianę orzeczenia na podstawie art. 398¹¹ i 398¹².
Pomocnicze
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji może uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania tylko w przypadku nieważności postępowania (§ 2), nierozpoznania przez sąd pierwszej instancji istoty sprawy albo gdy zachodzi konieczność przeprowadzenia przez ten sąd postępowania dowodowego w całości (§ 4).
k.p.c. art. 199 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd odrzuci pozew, jeżeli pozew lub jego poprawienie nie odpowiada wymaganiom ustawowym, jak również gdy sprawę o to samo roszczenie między tymi samymi stronami Sąd już orzekł.
k.p.c. art. 379 § pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania zachodzi m.in. gdy w sprawie o naruszenie przepisów o postępowaniu przed sądem polubownym lub w sprawie, w której można zawrzeć umowę o charakterze prawnym, brała udział osoba nieposiadająca zdolności procesowej lub zdolności do czynności prawnych, albo gdy na skutek braku zdolności procesowej lub zdolności do czynności prawnych strony albo z innych przyczyn niemogących być usuniętymi na podstawie przepisów tego kodeksu, stronie czynności procesowej nie mogła być dokonana.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący przedawnienia roszczeń.
k.c. art. 719
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący przedawnienia roszczeń.
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje kwestie zażalenia na postanowienia sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje kwestie zażalenia na postanowienia sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje kwestie zażalenia na postanowienia sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje kwestie zażalenia na postanowienia sądu drugiej instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Najwyższy bada jedynie, czy sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował przepisy o przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania (art. 386 § 2 lub 4 k.p.c.). • Nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji z powodu błędnego uznania roszczenia za przedawnione uzasadnia uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. • Zarzuty dotyczące merytorycznej oceny przedawnienia lub powagi rzeczy osądzonej wykraczają poza zakres kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym na wyrok kasatoryjny.
Odrzucone argumenty
Zarzuty pozwanych dotyczące naruszenia art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. i art. 379 pkt 3 k.p.c., a także art. 118 k.c. i art. 719 k.c. pozostają poza zakresem kognicji Sądu Najwyższego przy rozpoznawaniu zażalenia na kasatoryjny wyrok Sądu drugiej instancji.
Godne uwagi sformułowania
Rozpoznając przewidziane w art. 394¹ § 1¹ k.p.c. zażalenie na kasatoryjne orzeczenie sądu drugiej instancji, Sąd Najwyższy bada jedynie, czy sąd ten prawidłowo zastosował art. 386 § 2 lub 4 k.p.c. • Przedmiotem badania przy rozpoznaniu zażalenia jest istnienie procesowych podstaw wydania przez sąd drugiej instancji orzeczenia kasatoryjnego, zamiast merytorycznego zakończenia sprawy. • Prowadzenie przez sąd drugiej instancji uzupełniającego postępowania dowodowego i orzekanie reformatoryjne powinno zatem stanowić regułę, albowiem przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania znacznie przedłuża czas trwania postępowania. • Do nierozpoznania istoty sprawy dochodzi bowiem, gdy sąd pierwszej instancji nie zbada materialnej podstawy żądania lub merytorycznych zarzutów strony, bezpodstawnie przyjmując, że istnieje przesłanka materialnoprawna lub procesowa unicestwiająca roszczenie. • Środek odwoławczy unormowany w art. 394¹ § 1¹ k.p.c. nie służy bowiem ocenie prawidłowości czynności sądowych sądu pierwszej lub drugiej instancji, podjętych w celu wydania rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, ani zaprezentowanego przez te sądy poglądu na temat oceny materiału dowodowego lub wykładni prawa materialnego.
Skład orzekający
Mariusz Łodko
przewodniczący
Marcin Łochowski
sprawozdawca
Tomasz Szanciło
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "interpretację przepisów dotyczących zażalenia na wyrok kasatoryjny sądu drugiej instancji oraz zakresu kognicji Sądu Najwyższego w takich sprawach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie Sąd Najwyższy bada jedynie formalne podstawy uchylenia wyroku przez sąd niższej instancji, a nie merytoryczną zasadność rozstrzygnięcia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące zakresu kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym na wyrok kasatoryjny, co jest cenne dla praktyków prawa procesowego.
“Kiedy Sąd Najwyższy może uchylić wyrok sądu drugiej instancji? Kluczowe zasady kontroli kasatoryjnej.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.