V CZ 78/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy zmienił postanowienie o kosztach postępowania zażaleniowego, zasądzając je od pozwanej spółdzielni na rzecz powódki, powołując się na specyficzny obowiązek spółdzielni mieszkaniowych wynikający z ustawy.
Powódka domagała się ustanowienia odrębnej własności lokalu. Po uwzględnieniu powództwa wyrokiem zaocznym, Sąd Rejonowy uchylił ten wyrok i umorzył postępowanie, nie obciążając pozwanej spółdzielni kosztami. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie powódki na to rozstrzygnięcie. Sąd Najwyższy, rozpoznając kolejne zażalenie, zmienił postanowienie o kosztach, zasądzając je od pozwanej spółdzielni na rzecz powódki, wskazując na specyficzny przepis ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, który nakłada na spółdzielnię obowiązek pokrycia kosztów procesu niezależnie od wyniku sprawy.
Sprawa dotyczyła żądania powódki o ustanowienie i przeniesienie na nią odrębnej własności zajmowanego lokalu. Po uwzględnieniu powództwa wyrokiem zaocznym, Sąd Rejonowy uchylił ten wyrok i umorzył postępowanie, jednocześnie nie obciążając pozwanej Spółdzielni Mieszkaniowej „D.” w W. kosztami procesu, mimo że po wniesieniu pozwu doszło do uwłaszczenia. Sąd Rejonowy uzasadnił to tym, że pozwana nie miała możliwości realizacji roszczenia w chwili wniesienia pozwu z powodu braku prawa do gruntu, a gdy stan ten minął, nastąpiło niezwłoczne uwłaszczenie. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie powódki na to rozstrzygnięcie o kosztach, zasądzając od niej na rzecz pozwanej 150 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie powódki na postanowienie Sądu Okręgowego, zmienił zaskarżone postanowienie. Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z art. 491 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, nałożono na spółdzielnię obowiązek pokrycia kosztów procesu, co stanowi odejście od ogólnych reguł odpowiedzialności za wynik procesu. W związku z tym, koszty postępowania zażaleniowego przed Sądem Okręgowym oraz przed Sądem Najwyższym zostały zasądzone od pozwanej spółdzielni na rzecz powódki.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, nałożenie na spółdzielnię w art. 491 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych obowiązku pokrycia kosztów procesu oznacza istotne odejście od ogólnych reguł obowiązujących w dziedzinie ponoszenia kosztów procesu i zrywa z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na orzecznictwo, które wyjaśnia, że art. 491 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych nakłada na spółdzielnię obowiązek pokrycia kosztów procesu, co stanowi odejście od zasady odpowiedzialności za wynik procesu (art. 98 § 1 k.p.c.). W rezultacie, w sprawach tego typu, koszty procesu ponosi zawsze spółdzielnia, nawet jeśli osoba wytaczająca powództwo sprawę przegrała, a przyczyna przegranej nie ma znaczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów
Strona wygrywająca
powódka
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Jadwiga K. | osoba_fizyczna | powódka |
| Spółdzielnia Mieszkaniowa "D." w W. | spółka | pozwana |
Przepisy (5)
Główne
u.s.m. art. 491
Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych
nakłada na spółdzielnię obowiązek pokrycia kosztów procesu, co stanowi odejście od ogólnych reguł odpowiedzialności za wynik procesu.
Pomocnicze
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
zasada odpowiedzialności strony przegrywającej za wynik procesu
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. § 6 pkt 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. § 12 ust. 2 pkt 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Specyficzny obowiązek spółdzielni mieszkaniowych wynikający z art. 491 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, nakładający na spółdzielnię obowiązek pokrycia kosztów procesu niezależnie od wyniku sprawy.
Godne uwagi sformułowania
nałożenie na spółdzielnię w art. 491 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych obowiązku pokrycia kosztów procesu oznacza istotne odejście od ogólnych reguł obowiązujących w dziedzinie ponoszenia kosztów procesu. Omawiana regulacja zrywa z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu (art. 98 § 1 k.p.c.). W rezultacie w sprawie z powództwa osoby wymienionej w art. 491 u.s.m. koszty procesu ponosi zawsze spółdzielnia - choćby więc osoba, która wytoczyła powództwo, sprawę przegrała; nie ma przy tym znaczenia przyczyna jej przegranej.
Skład orzekający
Irena Gromska-Szuster
przewodniczący
Kazimierz Zawada
sprawozdawca
Roman Dziczek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 491 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych w kontekście kosztów procesu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółdzielni mieszkaniowych i ich obowiązku pokrywania kosztów procesu w sprawach o ustanowienie odrębnej własności lokalu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu kosztów procesowych w specyficznych sprawach spółdzielczych, co jest istotne dla prawników zajmujących się tą dziedziną prawa. Wyjaśnia odstępstwo od ogólnych zasad.
“Spółdzielnia musi pokryć koszty procesu, nawet jeśli wygrała? Sąd Najwyższy wyjaśnia wyjątek od reguły.”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania zażaleniowego: 150 PLN
zwrot kosztów postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym: 120 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V CZ 78/11 POSTANOWIENIE Dnia 13 października 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący) SSN Kazimierz Zawada (sprawozdawca) SSA Roman Dziczek w sprawie z powództwa Jadwigi K. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej "D." w W. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 października 2011 r., zażalenia powódki na orzeczenie o kosztach zawarte w pkt. II postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 6 stycznia 2011 r., 1) zmienia zaskarżone postanowienie w ten sposób, że zasądza od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 150 (sto pięćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, 2) zasądza od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 120 (sto dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym. Uzasadnienie 2 Powódka wystąpiła wobec Spółdzielni Mieszkaniowej „D.” w W. z żądaniem ustanowienia i przeniesienia na nią odrębnej własności zajmowanego lokalu. Powództwo to zostało uwzględnione wyrokiem zaocznym. Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 8 października 2010 r. uchylił wyrok zaoczny uwzględniający powództwo i umorzył postępowanie. W punkcie III wyroku z dnia 8 października 2010 r., powołując się na art. 102 k.p.c., nie obciążył pozwanej kosztami na rzecz powódki, chociaż bowiem pozwana po wniesieniu pozwu zawarła z powódką żądaną umowę, to jednak w chwili wniesienia pozwu nie miała możliwości realizacji roszczenia powódki ze względu na brak - mimo podejmowanych od 2003 r. starań o jego uzyskanie - prawa do gruntu pod budynkiem. Powódka wniosła zażalenie na zawarte w wyroku z dnia 8 października 2010 r. rozstrzygnięcie o kosztach. Postanowieniem z dnia 6 stycznia 2011 r. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie powódki i zasądził od niej na rzecz pozwanej 150 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd Okręgowy wskazał, że nie zaistniała bezczynność pozwanej, uzasadniająca obciążenie jej kosztami postępowania. W chwili wniesienia pozwu nie istniała zawiniona przez pozwaną niemożność przeniesienia prawa własności lokalu na powódkę, a gdy stan ten minął, doszło do niezwłocznego uwłaszczenia. Uzasadniając orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego Sąd Okręgowy powołał się na art. 98 k.p.c. i wynikającą z niego zasadę odpowiedzialności strony przegrywającej za wynik procesu oraz na przepisy § 6 pkt 3 i § 12 ust. 2 pkt 1 rozrządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.). W zażaleniu do Sądu Najwyższego powódka zakwestionowała zasadność rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego przed Sądem Okręgowym. W szczególności podniosła, że Sąd Okręgowy nie uwzględnił rodzaju sprawy, którą wszczęła powódka, pozywając Spółdzielnię. 3 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Jak wyjaśniono w orzecznictwie (zob. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 3 lutego 2010 r., II CZ 90/09, OSNC-ZD 2010, nr D, poz. 122, i z dnia 23 czerwca 2010 r., II CSK 51/10, LEX nr 654030), nałożenie na spółdzielnię w art. 491 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (jedn. tekst: Dz. U. z 2003 r. nr 119, poz. 1116 ze zm. - dalej: „u.s.m.”) obowiązku pokrycia kosztów procesu oznacza istotne odejście od ogólnych reguł obowiązujących w dziedzinie ponoszenia kosztów procesu. Omawiana regulacja zrywa z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu (art. 98 § 1 k.p.c.). W rezultacie w sprawie z powództwa osoby wymienionej w art. 491 u.s.m. koszty procesu ponosi zawsze spółdzielnia - choćby więc osoba, która wytoczyła powództwo, sprawę przegrała; nie ma przy tym znaczenia przyczyna jej przegranej. Dlatego zaskarżone postanowienie należało zmienić i kosztami postępowania zażaleniowego przed Sądem Okręgowym obciążyć pozwaną. Pozwana powinna ponieść także koszty postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI