V CZ 76/18

Sygn. akt V CZ 76/18
POSTANOWIENIE
Dnia 9 listopada 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marta Romańska (przewodniczący)
‎
SSN Paweł Grzegorczyk
‎
SSN Anna Kozłowska (sprawozdawca)
w sprawie ze skargi M. M.
‎
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w O. z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt II Cz […]
‎
w sprawie z wniosku W. P. i X. P.
‎
przy uczestnictwie M. W., M. M., M. G., P. M., K. S., P. W., A. W., B. W., E. P., E. L., D. C., H. G.
‎
o zniesienie współwłasności,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym
w Izbie Cywilnej w dniu 9 listopada 2018 r.,
‎
zażalenia uczestnika M. M. na postanowienie Sądu Okręgowego
w O. z dnia 4 kwietnia 2018 r., sygn. akt II Cz […],
1. oddala zażalenie,
2. oddala wniosek adwokat K. Z.-Ś. o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu uczestnikowi M. M. w postępowaniu zażaleniowym przed Sądem Najwyższym.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2018 r. Sąd Okręgowy w O. odrzucił skargę M. M. o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia tego Sądu z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. II Cz
[…]
, wskazując, że skarga została sporządzona samodzielnie przez kuratora tego uczestnika, co naruszało przepis art. 87
1
§ 1 k.p.c. i tym samym skargę tę czyniło niedopuszczalną. Ponadto, Sąd zwrócił uwagę, że skarga została wniesiona od postanowienia, które nie jest postanowieniem co do istoty sprawy; kwestionowanym postanowieniem odmówiono podjęcia zawieszonego postępowania.
W zażaleniu na to postanowienie uczestnik zarzucił, że zgodnie z treścią art. 424
8
k.p.c. nie było podstawy do odrzucenia skargi przez Sąd Okręgowy z podanej przyczyny, skarga sporządzona z naruszeniem art. 87
1
§ 1 k.p.c. mogła  być bowiem odrzucona wyłącznie przez Sąd Najwyższy. Wskazał, że wnosząc skargę realizował swoje konstytucyjne prawo do sądu wynikające
‎
z art. 45 Konstytucji.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 424
6
k.p.c. w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 14 ustawy z dnia 9 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2007 r., Nr 12, poz. 831), obowiązującym od  7 października 2007 r., skargę wnosi się do sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie, w terminie dwóch lat od dnia jego uprawomocnienia się (§ 1). W razie stwierdzenia niezachowania warunków formalnych określonych w art. 424
5
§ 2, przewodniczący wzywa o poprawienie lub uzupełnienie skargi (§ 2). Skargę nieopłaconą, skargę wniesioną z naruszeniem art. 87
1
§ 1 oraz skargę, której braków strona nie usunęła w terminie, sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym (§ 3).
Takie brzmienie przepisu nie pozostawia wątpliwości, że sąd, do którego skarga zgodnie z § 1 tego artykułu została wniesiona bada czy została wniesiona z zachowaniem przymusu adwokacko – radcowskiego, w razie zaś stwierdzenia, że doszło do naruszenia tego wymogu, skargę odrzuca. Sąd Okręgowy władny był, zatem
a limine
odrzucić skargę, bez badania czy została wniesiona od orzeczenia co do istoty sprawy. Powołane przez skarżącego postanowienie Sądu Najwyższego, z dnia 17 czerwca 2005 r., wskazujące na wyłączną kompetencję Sądu Najwyższego do odrzucenia skargi z podanej przyczyny, zostało wydane, jak to wprost wynika z jego daty, przed zmianą stanu prawnego, o której była mowa wyżej.
Wynikający z art. 87
1
§ 1 k.p.c. obowiązek zastępowania stron w postępowaniu przed Sądem Najwyższym przez adwokatów lub radców prawnych w niczym nie ogranicza konstytucyjnego prawa strony do sądu. Celem wprowadzenia przymusu adwokacko - radcowskiego w postępowaniu przed Sądem  Najwyższym było zapewnienie aktywności i profesjonalizmu działaniom stron w postępowaniu przed tym najwyższym organem sądowym, stąd też takie zastępstwo strony służy zapewnieniu skutecznej ochrony jej interesów w postępowaniu i stanowi wyraz realizacji prawa do sądu.
W związku z powyższym, na podstawie art. 398
14
w związku z art. 394
1
§ 1 i 3 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.
Wniosek ustanowionego z urzędu pełnomocnika uczestnika o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu ze skargi został oddalony. Biorąc pod uwagę oczywistą bezzasadność podniesionych w zażaleniu zarzutów nie było podstawy do wnioskowania, że zażalenie spełniło funkcję udzielenia skarżącemu pomocy prawnej.
aj