V CZ 75/11

Sygn. akt V CZ 75/11 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 18 kwietnia 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Hubert Wrzeszcz (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Mirosław Bączyk 
SSN Anna Owczarek 
 
w sprawie z powództwa Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska  
i Gospodarki Wodnej w K. 
przeciwko E. S.A.  
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 18 kwietnia 2012 r., 
zażalenia strony pozwanej na orzeczenie o kosztach, zawarte w pkt 3 wyroku Sądu 
Apelacyjnego  
z dnia 27 stycznia 2011 r.,  
 
 
uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę Sądowi 
Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu 
Sądowi 
rozstrzygnięcie 
o 
kosztach 
postępowania 
zażaleniowego. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Uzasadnienie 

 
2 
 
 
 
Postanowieniem zamieszczonym w punkcie trzecim sentencji wyroku z dnia 
27 stycznia 2011 r. Sąd Apelacyjny zasądził od powoda na rzecz pozwanego 
30 000 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego i apelacyjnego. Orzekając o 
kosztach zarówno postępowania kasacyjnego, jak i ponownego rozpoznania 
sprawy w drugiej instancji, Sąd przyjął, że powód w części dotyczącej żądania 
zasądzenia odsetek wygrał sprawę w około 2/3, a pozwany – w około 1/3. 
Wskazana przez pozwanego wartość przedmiotu zaskarżenia wynosiła bowiem 
3 442 809 zł, a wartość oddalonego roszczenia z tytułu odsetek – 1 051 710 zł. 
Mając zatem na względzie „powyższe proporcje i sumę kosztów poniesionych 
przez strony w postępowaniu kasacyjnym i ponownym postępowaniu w drugiej 
instancji, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 100 zdanie pierwsze k.p.c. zasądził od 
powoda na rzecz pozwanego kwotę 30 000 zł”. 
 
W zażaleniu pełnomocnik pozwanego zakwestionował prawidłowość 
rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów procesu i wniósł o uchylenie zaskarżonego 
postanowienia albo o jego „uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy”. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:  
 
W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że art. 100 k.p.c. nie 
wymaga arytmetycznie dokładnego rozdzielania kosztów procesu według stosunku 
uwzględnionej części powództwa do oddalonej. ale stawia na słuszność jako 
zasadnicze kryterium rozłożenia kosztów procesu (por. orzeczenia Sądu 
Najwyższego z dnia 30 kwietnia 1950 r., C 290/52, OSN 1953, nr 4, poz. 99, z dnia 
11 stycznia 1961 r., 4 CZ 143/60, OSPiKA 1961, nr 11, poz. 317 i z dnia 21 lutego 
2002 r., I PKN 932/00, OSNP 2004, nr 4, poz. 63). Wyrażono jednak także pogląd, 
że stosunkowe rozdzielenie kosztów procesu dotyczy ich całości, co oznacza 
przyjęcie za podstawę obliczeń sumy należności obu stron, ustalonych stosownie 
do zasad podanych w art. 98 § 2 i 3 k.p.c. (oraz art. 99 w wypadkach tam 
wskazanych); sumę dzieli się proporcjonalnie do stosunku, w jakim strony 
utrzymały się ze swoimi roszczeniami lub obroną, otrzymując w wyniku kwoty 
stanowiące ich udziały w całości kosztów. Jeżeli poniesione przez stronę koszty 
przewyższają obciążający ją udział, zasądzeniu na jej rzecz podlega różnica 

 
3 
(por. postanowienie Sąd Najwyższego z dnia 31 stycznia 1991 r., II CZ 255/90, 
OSP 1991, nr 11-12, s. 530).  
 
Uzasadniając zaskarżone postanowienie, Sąd nie wskazał, jaką z metod 
stosunkowego rozdzielenia kosztów zastosował i nie wyjaśnił, w jaki sposób została 
wyliczona zasądzona od powoda na rzecz pozwanej kwota tytułem kosztów 
postępowania kasacyjnego i apelacyjnego. W tej sytuacji nie można odeprzeć 
zarzutu skarżącej, że została ona ustalona wadliwie, zwłaszcza w świetle 
przedstawionych w zażaleniu wyliczeń, z których wynika, że tylko należne 
pozwanej koszty postępowania kasacyjnego, przyjmując ustaloną przez Sąd relację 
uwzględnionej części powództwa do oddalonej, wynoszą 35 733,33 zł.  
 
Nieuzasadniony jest natomiast zarzut skarżącej, że w sprawie zachodzi 
podstawa do zwrotu opłaty od skargi kasacyjnej na podstawie art. 79 ust. 1 lit. e 
ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst 
jedn.: Dz. U z 2010 r. Nr 90, poz. 594 ze zm.; dalej – „u.k.s.c.”). Przesłanką zwrotu 
tej opłaty jest uwzględnienie skargi kasacyjnej z powodu oczywistego naruszenia 
prawa i wyraźne stwierdzenie tego kwalifikowanego naruszenia prawa przez Sąd 
Najwyższy. Tymczasem Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 30 czerwca 2010 r., sygn. 
akt V CSK 461/09, uwzględniającym skargę kasacyjną pozwanej „E.” SA, nie 
stwierdził wspomnianego kwalifikowanego naruszenia prawa. 
 
Błędne jest też przekonanie skarżącej, że nie ma podstaw do zastosowania 
przyjętego przez Sąd stosunkowego rozdzielenia kosztów do rozstrzygnięcia 
o  kosztach postępowania kasacyjnego, ponieważ Sąd Najwyższy przytoczonym 
wyrokiem z dnia 30 czerwca 2010 r. uwzględnił skargę kasacyjną w całości. Uszło 
uwagi skarżącej, że w orzecznictwie zostało wyjaśnione, że ocena, czy i w jakim 
stopniu strona wygrała lub przegrała sprawę powinna być dokonywana przez 
porównanie roszczeń dochodzonych z ostatecznie uwzględnionymi, a nie przez 
porównanie wyników postępowania w poszczególnych instancjach (por. orzeczenia 
Sądu Najwyższego z dnia 12 sierpnia  1965 r. I CZ 80/65,OSNC 1966, nr 3, poz. 47 
i z dnia 31 sierpnia 1979 r., IV PZ 34/79, PiŻ 1980, nr 3). 
 
Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji 
postanowienia (art. 39815 § 1 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. oraz art. 108 § 2 
w  związku 3941 § 3 i art. 39821 k.p.c.).     

 
4 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
db