V CZ 74/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Okręgowego, uznając, że nie było podstaw do przekazania sprawy do ponownego rozpoznania bez rozstrzygnięcia jej istoty.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda na wyrok Sądu Okręgowego, który uchylił wyrok Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy, dokonał niepełnych ustaleń faktycznych i błędnie ocenił materiał dowodowy. Sąd Najwyższy, analizując podstawy uchylenia wyroku zgodnie z art. 386 § 4 k.p.c., stwierdził, że istniały podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego.
Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 12 grudnia 2013 r. uchylił wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 19 czerwca 2013 r., który z kolei uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2012 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy uzasadnił swoje rozstrzygnięcie stwierdzeniem, że Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy, dokonał niepełnych ustaleń faktycznych oraz błędnie ocenił zgromadzony materiał dowodowy, naruszając art. 233 § 1 k.p.c. Powód w zażaleniu kwestionował zasadność uchylenia wyroku przez Sąd Okręgowy, wskazując na brak podstaw przewidzianych w art. 386 § 4 k.p.c. Sąd Najwyższy przypomniał, że uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania jest możliwe tylko w przypadku nierozpoznania istoty sprawy lub gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. W analizowanej sprawie chodziło o zwrot bezpodstawnie uzyskanej korzyści (art. 410 § 2 k.c.) przez powoda od pozwanego, który pośredniczył w zapłacie za materiały budowlane. Powód dochodził zwrotu kwoty, którą zapłacił A. P. (cesjonariuszowi), a która wcześniej została zwrócona wykonawcy robót przez pozwanego. Pozwany kwestionował powstanie zubożenia po stronie powoda, podnosząc fakt otrzymania przez powoda z powrotem towaru. Sąd Najwyższy uznał, że ocena tych kwestii mogła być dokonana w ramach postępowania apelacyjnego po uzupełnieniu postępowania dowodowego, co uzasadniało uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że ocena zasadności żądania powoda, opartego na przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu, mogła być dokonana w ramach postępowania apelacyjnego po uzupełnieniu postępowania dowodowego, co uzasadnia uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| "R. Polska spółka z o.o. i Wspólnicy spółki komandytowej" w Ś. | spółka | powód |
| Z. S.-M. | osoba_fizyczna | pozwany |
| A. P. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| "K. D. Studio" spółki z o.o. | spółka | wnioskodawca |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji może uchylić wyrok sądu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania tylko w razie nierozpoznania przez sąd istoty sprawy albo gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości.
k.c. art. 410 § § 2
Kodeks cywilny
Przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu stosuje się w szczególności do świadczenia nienależnego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Nowy środek zaskarżenia w postaci zażalenia ma służyć kontroli, czy uchylenie wyroku po przeprowadzeniu postępowania apelacyjnego jest uzasadnione w świetle art. 386 § 4 k.p.c.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do jej zwrotu w zakresie wzbogacenia.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
§ 3 w zw. z art. 39815 k.p.c. - odnosi się do podstaw uchylenia wyroku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istnienie podstaw do uchylenia wyroku Sądu Okręgowego zgodnie z art. 386 § 4 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
nie rozpoznał istoty sprawy niepełne ustalenia faktyczne błędna ocena z istotnym naruszeniem reguł wynikających z art. 233 § 1 k.p.c. model tzw. apelacji pełnej
Skład orzekający
Teresa Bielska-Sobkowicz
przewodniczący
Mirosław Bączyk
sprawozdawca
Irena Gromska-Szuster
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "interpretacja art. 386 § 4 k.p.c. dotyczącego podstaw uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z bezpodstawnym wzbogaceniem i pośrednictwem w płatnościach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z rozpoznaniem istoty sprawy i oceną dowodów, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.
“Kiedy sąd drugiej instancji może uchylić wyrok sądu pierwszej instancji? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V CZ 74/13 POSTANOWIENIE Dnia 12 grudnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Irena Gromska-Szuster w sprawie z powództwa "R. Polska spółka z o.o. i Wspólnicy spółki komandytowej" w Ś. przeciwko Z. S.-M. z udziałem interwenientów ubocznych A. P. i "K. D. Studio" spółki z o.o. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 grudnia 2013 r., zażalenia strony powodowej na wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 19 czerwca 2013 r., uchyla zaskarżony wyrok. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 19 czerwca 2013 r. Sąd Okręgowy uchylił wyrok Sądu Rejonowego z dnia 11 grudnia 2012 r. i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Rozpoznając sprawę o zwrot bezpodstawnie uzyskanej korzyści, powstałej w związku ze szczególnym sposobem rozliczania się stron i kontrahenta powoda (niebiorącego udziału w sprawie), Sąd Okręgowy doszedł do wniosku, że Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy, ponadto Sąd ten dokonał niepełnych ustaleń faktycznych, a zgromadzony w taki sposób materiał dowodowy poddał błędnej ocenie z istotnym naruszeniem reguł wynikających z art. 233 § 1 k.p.c. W zażaleniu powoda zakwestionowano stanowisko Sądu Okręgowego i wykazywano, że nie istniały, przewidziane w art. 386 § 4 k.p.c. podstawy do uchylenia zaskarżonego apelacją wyroku. Sąd Najwyższy zważył, co następuje; Zgodnie z art. 386 § 4 k.p.c., Sąd drugiej instancji może - w wyniku rozpoznania apelacji – uchylić wyrok sądu pierwszej instancji i przekazać sprawę temu sadowi do ponownego rozpoznania tylko w razie nierozpoznania przez sąd istoty sprawy albo gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Przewidziany w art. 394 1 § 1 1 k.p.c. nowy środek zaskarżenia w postaci zażalenia ma służyć kontroli tego, czy istotnie wspomniane uchylenie zaskarżonego wyroku po przeprowadzeniu postępowania apelacyjnego jest uzasadnione w świetle art. 386 § 4 k p. c. przy założeniu, że w przepisach k.p.c. o apelacji przyjęto model tzw. apelacji pełnej. Z ustaleń dokonanych przez oba Sądy wynika, że powód był zobowiązany do zapłaty na rzecz niewystępującego w sprawie podmiotu (cesjonariusza w umowie cesji, w której jako cedent uczestniczył wykonawca robót budowlanych, tj. K. D. Studio spółka z o.o.). W wyniku procesu, zainicjowanego przez wspomnianego cesjonariusza (A. P.) przeciwko obecnemu powodowi (R. Polska spółka z o.o., producentowi ceramicznych materiałów budowlanych), powód uiścił A. P. kwotę 60.695,98 zł. Wcześniej jednak zwrócił wykonawcy robót za pośrednictwem obecnego pozwanego należność za nabyte wcześniej bloczki budowlane (niezbędne dla wykonawcy) i obecnie dochodzi od pozwanego pośrednika (Z. S. M.) zwrotu bezpodstawnie uzyskanej korzyści (art. 410 § 2 k.c.). W rozpoznawanej obecnie sprawie chodziło o ocenę tego, czy żądanie powoda, sformułowane na tak ujętej podstawie faktycznej (fakt podwójnego uiszczenia należności w odniesieniu do tego samego towaru), może być uzasadnione, skoro pozwany zakwestionował powstanie zubożenia po stronie powoda, podnosząc fakt otrzymania z powrotem przez powoda wcześniej wydanego przez niego towaru (bloczków ceramicznych). Ponadto powstała kwestia roli pozwanego (inwestora) pośredniczącego w sferze wykonywania zobowiązania wiążącego powoda (zbywcę bloczków) i niewystępującego w sporze wykonawcę robót na rzecz inwestora. Oceny w tym zakresie mogły być dokonane w ramach postępowania apelacyjnego przed Sądem Okręgowym po odpowiednim uzupełnieniu postępowania dowodowego (art. 382 k.p.c.) i w miarę potrzeby - po sprecyzowaniu roszczenia przez powoda. Oceny takie były zresztą dokonywane przez Sąd Okręgowy, skoro powód opierał swoje żądanie na przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu, a pozwany podnosił zarzuty (dotyczące braku korzyści i inne), które zmierzały do wykluczenia roszczenia na podstawie art. 405 k.c. lub 410 § 2 k.c. (s.10-11 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Z przedstawionych względów istniały podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego (art. 394 1 § 3 k.p.c. w zw. z art. 398 15 k.p.c.). es
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI