V CZ 74/10

Sąd Najwyższy2010-10-27
SNRodzinnepodział majątku wspólnegoŚrednianajwyższy
podział majątkumajątek wspólnykoszty postępowaniapostępowanie nieprocesoweSąd Najwyższyzażalenie

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego, uznając, że sąd okręgowy błędnie zastosował przepisy o kosztach postępowania procesowego zamiast nieprocesowego.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie uczestnika postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego w W. dotyczące kosztów postępowania apelacyjnego w sprawie o podział majątku wspólnego. Sąd Okręgowy zasądził koszty od uczestnika na rzecz wnioskodawczyni, stosując przepisy właściwe dla postępowań procesowych. Sąd Najwyższy uznał ten zarzut za zasadny, uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej kosztów i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie uczestnika postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 28 kwietnia 2010 r., które dotyczyło kosztów postępowania apelacyjnego w sprawie o podział majątku wspólnego. Sąd Okręgowy, zmieniając częściowo postanowienie Sądu Rejonowego w W. w przedmiocie podziału majątku, zasądził od uczestnika na rzecz wnioskodawczyni koszty postępowania apelacyjnego w kwocie 960 zł. Uczestnik zaskarżył to postanowienie w zakresie kosztów, zarzucając naruszenie art. 98 § 1 k.p.c. poprzez jego zastosowanie w postępowaniu nieprocesowym oraz niezastosowanie art. 520 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy uznał te zarzuty za zasadne, stwierdzając, że w postępowaniu nieprocesowym obowiązuje zasada ponoszenia przez każdego z uczestników kosztów związanych z własnym udziałem w sprawie, chyba że zachodzą okoliczności określone w art. 520 § 2 i 3 k.p.c. Sąd Okręgowy nie odniósł się do tych kwestii, ograniczając się do powołania przepisów nie mających zastosowania. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił punkt III zaskarżonego postanowienia i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w W. wraz z orzeczeniem o kosztach postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Sąd drugiej instancji powinien stosować zasady właściwe dla postępowań nieprocesowych, w tym art. 520 k.p.c., a nie art. 98 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że zasadą w postępowaniu nieprocesowym jest ponoszenie przez każdego z uczestników kosztów związanych z własnym udziałem w sprawie, z modyfikacjami wynikającymi z art. 520 § 2 i 3 k.p.c. Sąd Okręgowy błędnie zastosował art. 98 k.p.c., który dotyczy postępowań procesowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

uczestnik postępowania (w zakresie kosztów)

Strony

NazwaTypRola
J. P.osoba_fizycznawnioskodawca
A. P.osoba_fizycznauczestnik postępowania

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 520 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Powinien być zastosowany w postępowaniu nieprocesowym w celu rozstrzygnięcia o kosztach, gdy interesy uczestników są sprzeczne.

k.p.c. art. 3941 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje dopuszczalność zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Błędnie zastosowany przez Sąd Okręgowy w postępowaniu nieprocesowym.

k.p.c. art. 391

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o postępowaniu procesowym do postępowań nieprocesowych.

k.p.c. art. 39815 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do uchylenia orzeczenia przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do uchylenia orzeczenia przez Sąd Najwyższy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzut naruszenia art. 98 § 1 k.p.c. poprzez jego zastosowanie przez Sąd II instancji w postępowaniu nieprocesowym. Zarzut naruszenia art. 520 § 2 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie w związku z art. 391 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

Zasadą w postępowaniu nieprocesowym jest ponoszenie przez każdego z uczestników kosztów postępowania związanych z własnym udziałem w sprawie. Sąd Okręgowy w uzasadnieniu ograniczył się jedynie do powołania przepisów, nie mających w sprawie zastosowania.

Skład orzekający

Antoni Górski

przewodniczący

Dariusz Dończyk

członek

Jan Kremer

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o kosztach postępowania w sprawach nieprocesowych, w szczególności w sprawach o podział majątku wspólnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania nieprocesowego i zastosowania art. 520 k.p.c. w kontekście kosztów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotną kwestię proceduralną dotyczącą kosztów w sprawach nieprocesowych, co jest ważne dla praktyków prawa rodzinnego i cywilnego.

Koszty w sprawach o podział majątku: Sąd Najwyższy prostuje błąd Sądu Okręgowego.

Sektor

rodzinne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 74/10 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
Dnia 27 października 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Antoni Górski (przewodniczący) 
SSN Dariusz Dończyk 
SSA Jan Kremer (sprawozdawca) 
 
w sprawie z wniosku J. P. 
przy uczestnictwie A. P. 
o podział majątku wspólnego, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 października 2010 
r., 
zażalenia uczestnika postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 28 
kwietnia 2010 r., sygn. akt II Ca (…), 
 
uchyla punkt III zaskarżonego postanowienia i w tym zakresie przekazuje sprawę 
do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w W. i orzeczenia o kosztach 
postępowania zażaleniowego. 
 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2010 r. Sąd Okręgowy w W. zmienił częściowo 
postanowienie Sądu Rejonowego w W., którym dokonano podziału majątku 
dorobkowego uczestników, w ten sposób, że ustalił inną wartość spółdzielczego 
własnościowego prawa do lokalu, a w konsekwencji też wartość składników 
przyznanych wnioskodawczyni i zmienił wysokość kwoty spłaty, wydłużając czas jej 

 
2 
uiszczenia do 8 miesięcy, a dalej idącą apelację oddalił; zasądził od uczestnika, na 
rzecz wnioskodawczyni koszty postępowania apelacyjnego w kwocie 960 zł. 
Postanowienie zawarte w punkcie III orzekające o kosztach postępowania apelacyjnego 
zaskarżył zażaleniem uczestnik wnosząc o jego zmianę i zasądzenie kosztów w 
wysokości 820,20 zł na jego rzecz, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego punktu 
orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozstrzygnięcia, 
wraz z orzeczeniem o kosztach postępowania zażaleniowego. 
Uczestnik zarzucił, naruszenie art. 98 § 1 k.p.c. poprzez jego zastosowanie przez Sąd II 
instancji w postępowaniu nieprocesowym; art. 520 § 2 k.p.c. poprzez jego nie 
zastosowanie, w związku z art. 391 k.p.c., co spowodowało wadliwe orzeczenie o 
kosztach postępowania. 
W uzasadnieniu uczestnik szczegółowo przedstawił rozliczenie elementów składowych 
majątku dorobkowego wraz z wyliczeniem kwotowych konsekwencji zmiany orzeczenia 
w postępowaniu apelacyjnym o kwotę 7.319,18 zł, przy żądaniu apelacji zmiany dopłat o 
kwotę 118 092,80 zł, a także skutek tego dla zakresu odpowiedzialności za koszty 
postępowania wraz ze wskazaniem procentowego udziału poszczególnych kwot. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Przedmiotem zażalenia jest orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego i 
zastosowanie ma przepis art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. 
Zarzut błędnego zastosowania art. 98 k.p.c. przy orzekaniu o kosztach w postępowaniu 
nieprocesowym jest w pełni zasadny, czego konsekwencją jest też trafność zarzutu 
niezastosowania art. 520 k.p.c. 
Zasadą w postępowaniu nieprocesowym jest ponoszenie przez każdego z uczestników 
kosztów postępowania związanych z własnym udziałem w sprawie. Zasada ta ulega 
modyfikacji w sytuacjach uregulowanych w art. 520 § 2 i 3 k.p.c. i rzeczą sądu jest w 
razie wystąpienia takich okoliczności odniesienie się do sprzeczności interesów 
uczestników. Sąd Okręgowy w uzasadnieniu ograniczył się jedynie do powołania 
przepisów, nie mających w sprawie zastosowania. 
W tym stanie rzeczy zażalenie okazało się uzasadnione, powodując konieczność 
uchylenia zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 
k.p.c. i art.3941 § 3 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI