V CZ 73/14

Sąd Najwyższy2014-11-13
SAOSCywilnezobowiązaniaŚrednianajwyższy
roboty budowlanezamówienia publicznewady budowlanerozliczenie umowypostępowanie apelacyjnepostępowanie zażalenioweSąd Najwyższyuzasadnienie wyroku

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na wyrok Sądu Apelacyjnego uchylający wyrok Sądu Okręgowego i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy z powodu wadliwego uzasadnienia.

Powód złożył zażalenie na wyrok Sądu Apelacyjnego, który uchylił wyrok Sądu Okręgowego zasądzający ponad 1,7 mln zł od Gminy W. na rzecz syndyka masy upadłości. Powód zarzucił Sądowi Apelacyjnemu naruszenie przepisów k.p.c. poprzez błędne uznanie, że Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, stwierdzając, że Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił, iż uzasadnienie wyroku Sądu pierwszej instancji było wadliwe i nie pozwalało na merytoryczne rozpoznanie sprawy, co uzasadniało przekazanie jej do ponownego rozpoznania.

Sprawa dotyczyła zażalenia powoda (Syndyka Masy Upadłości Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Usługowo-Handlowego S. sp. z o.o.) na wyrok Sądu Apelacyjnego, który uchylił wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 26 listopada 2013 r. Sąd Okręgowy zasądził od pozwanej Gminy W. kwotę 1.746.195 zł z odsetkami i kosztami procesu na rzecz powoda, tytułem należności wynikającej z umowy o roboty budowlane zawartej na podstawie ustawy o zamówieniach publicznych. Sąd Apelacyjny, rozpoznając apelację pozwanej, uchylił wyrok Sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego zawierało braki uniemożliwiające zbadanie słuszności zarzutów apelacyjnych, w szczególności dotyczące podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia. Powód w zażaleniu zarzucił Sądowi Apelacyjnemu naruszenie art. 386 § 4 k.p.c. i art. 382 k.p.c. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uznał je za niezasadne. Zgodnie z art. 386 § 4 k.p.c., sąd drugiej instancji może uchylić wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, gdy sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy lub gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił, iż uzasadnienie wyroku Sądu pierwszej instancji było wadliwe (nie spełniało wymogów art. 328 § 2 k.p.c.), co uniemożliwiło rekonstrukcję stanu faktycznego i zbadanie zarzutów apelacyjnych. Sąd Okręgowy wybiórczo ustalił okoliczności, pominął dowody i nie rozważył kwestii wykonania obowiązków stron związanych z wykonaniem robót, wadami i rozliczeniem dodatkowych prac. W związku z tym Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego sądowi kończącemu postępowanie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd drugiej instancji może uchylić wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, jeśli sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, co może wynikać z wadliwie sporządzonego uzasadnienia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wadliwe uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji, które nie pozwala na rekonstrukcję stanu faktycznego i zbadanie zarzutów apelacyjnych, stanowi podstawę do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd drugiej instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Gmina W.

Strony

NazwaTypRola
Syndyk Masy Upadłości Przedsiębiorstwa Produkcyjno- Usługowo-Handlowego S. sp. z o.o. w W.spółkapowód
Gmina W.instytucjapozwany
S. F.inneinterwenient uboczny po stronie powodowej
Powszechny Zakład Ubezpieczeń S.A. z siedzibą w W.spółkainterwenient uboczny po stronie pozwanego

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 386 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji może uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania tylko w razie nierozpoznania przez sąd pierwszej instancji istoty sprawy albo gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy rozpoznaje zażalenia na postanowienia sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać: 1) ustalenie podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia; 2) wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

W razie uchylenia postanowienia lub wyroku, sąd drugiej instancji w przedmiocie kosztów orzeka stosownie do wyniku postępowania w instancji.

k.p.c. art. 39821

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uzasadnienie wyroku Sądu pierwszej instancji zawierało braki uniemożliwiające zbadanie słuszności zarzutów apelacyjnych. Sąd pierwszej instancji nie dokonał prawidłowej rekonstrukcji stanu faktycznego i nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy.

Odrzucone argumenty

Sąd Apelacyjny naruszył art. 386 § 4 k.p.c. poprzez błędne zastosowanie i uznanie, że uzasadnienie wyroku Sądu pierwszej instancji zawierało braki prowadzące do uznania, iż nie orzeczono co do istoty sprawy. Sąd Apelacyjny naruszył art. 382 k.p.c. przez jego niezastosowanie i nie orzeczenie w sprawie na podstawie materiału zebranego w pierwszej instancji.

Godne uwagi sformułowania

oczywiście nie wypełnia dyspozycji art. 328 § 2 k.p.c. nie wykazana została podstawa faktyczna rozstrzygnięcia nie chodziło więc w niniejszej sprawie, jak akcentuje powód w zażaleniu o ponowną analizę w postępowaniu apelacyjnym zebranego w sprawie materiału dowodowego, lecz dopiero o prawidłowe zgromadzenie tego materiału, co winien był uczynić Sąd pierwszej instancji, a tego w istotnym dla sprawy zakresie nie zrobił.

Skład orzekający

Teresa Bielska-Sobkowicz

przewodniczący

Wojciech Katner

sprawozdawca

Elżbieta Fijałkowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wadliwości wyroku sądu pierwszej instancji jako podstawy do uchylenia go przez sąd drugiej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji w kontekście przepisów k.p.c. dotyczących postępowania apelacyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy istotnych kwestii proceduralnych związanych z jakością uzasadnienia wyroku i zakresem kontroli sądowej w postępowaniu apelacyjnym, co jest ważne dla praktyków prawa.

Wadliwe uzasadnienie wyroku – dlaczego Sąd Najwyższy oddalił zażalenie i co to oznacza dla postępowań sądowych?

Dane finansowe

WPS: 1 746 195 PLN

należność z umowy o roboty budowlane: 1 746 195 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 73/14 POSTANOWIENIE Dnia 13 listopada 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący) SSN Wojciech Katner (sprawozdawca) SSA Elżbieta Fijałkowska w sprawie z powództwa Syndyka Masy Upadłości Przedsiębiorstwa Produkcyjno- Usługowo-Handlowego S. sp. z o.o. w W. przeciwko Gminie W. z udziałem interwenientów ubocznych po stronie powoda S. F. oraz po stronie pozwanego Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń S.A. z siedzibą w W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 listopada 2014 r., zażalenia strony powodowej na wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 13 czerwca 2014 r., oddala zażalenie z pozostawieniem rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego Sądowi kończącemu postępowanie w sprawie. 2 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 26 listopada 2013 r. Sąd Okręgowy w W. zasądził od pozwanej Gminy W. na rzecz powoda Syndyka masy upadłości Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Usługowo-Handlowego S. spółki z o.o. w W. kwotę 1.746.195 złotych z odsetkami i kosztami procesu jako należność wynikającą z łączącej strony umowy o roboty budowlane, zawartej na podstawie ustawy o zamówieniach publicznych. W wyniku apelacji wniesionej przez stronę pozwaną, Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 13 czerwca 2014 r. uchylił wyrok Sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania wraz z rozstrzygnięciem o kosztach postępowania apelacyjnego. Powód w zażaleniu, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z rozstrzygnięciem o kosztach postępowania zażaleniowego, zarzucił naruszenie przez ten wyrok art. 386 § 4 k.p.c. poprzez oczywiście błędne jego zastosowanie wynikające z przyjęcia, że uzasadnienie wyroku Sądu pierwszej instancji zawierało braki prowadzące do uznania, iż nie orzeczono co do istoty sprawy, a także naruszenie art. 382 k.p.c. przez jego niezastosowanie i nie orzeczenie w sprawie na podstawie materiału zebranego w pierwszej instancji. W odpowiedzi na zażalenie pozwana wniosła o jego oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest niezasadne. Zgodnie z art. 386 § 4 k.p.c. sąd drugiej instancji może uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania tylko w razie nierozpoznania przez sąd pierwszej instancji istoty sprawy albo gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. W niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki tego przepisu. Sąd Apelacyjny wykazał, że uzasadnienie wyroku Sądu pierwszej instancji oczywiście nie wypełnia dyspozycji art. 328 § 2 k.p.c., przez co nie wykazana została podstawa 3 faktyczna rozstrzygnięcia, a to uniemożliwiło zbadanie słuszności zarzutów podniesionych w apelacji odnośnie do prawidłowości zastosowania prawa materialnego. W uzasadnieniu zaskarżonego zażaleniem wyroku zostało wywiedzione, że Sąd pierwszej instancji nie dokonał prawidłowej rekonstrukcji stanu faktycznego, wybiórczo ustalił niektóre z okoliczności faktycznych w oparciu o część zebranego materiału dowodowego, nie wyjaśniając, dlaczego pominął liczne przeprowadzone dowody osobowe oraz nie przeprowadził części wnioskowanych przez pozwaną dowodów z dokumentów. Pominął również całkowicie rozważenie wykonania obowiązków ciążących na stronach, związanych ze sposobem wykonania robót, odpowiedzialnością wykonawcy, także ze względu na ujawnione wady, jak też odnośnie do wykonywania dodatkowych robót i ich rozliczenia, co wymagało spełnienia dodatkowych warunków określonych prawem zamówień publicznych. To uzasadniało podniesione wobec wyroku zarzuty o nie wskazaniu przez Sąd Okręgowy podstawy prawnej rozstrzygnięcia, a także o pozbawionym podstaw stanowisku tego Sądu co do niezgłoszenia przez stronę pozwaną jakichkolwiek wniosków dowodowych na poparcie jej twierdzeń, chociaż ze stanu sprawy wynika, że było całkiem inaczej. Pozbawiona racji jest obszerna argumentacja w zażaleniu, z nieusprawiedliwionym powołaniem się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, mająca dowieść nie zrealizowania przez Sąd odwoławczy założeń pełnej apelacji, to znaczy nie rozpoznania merytorycznie sprawy w oparciu o uzupełnione przed tym sądem postępowanie dowodowe. Uzupełnienie dowodów w postępowaniu drugo - instancyjnym nie oznacza jednak zastąpienia sądu pierwszej instancji w prawidłowym rozpoznaniu sprawy co do jej istoty, gdyż wówczas proces stawałby się w rzeczywistości jednoinstancyjny. Nie chodziło więc w niniejszej sprawie, jak akcentuje powód w zażaleniu o ponowną analizę w postępowaniu apelacyjnym zebranego w sprawie materiału dowodowego, lecz dopiero o prawidłowe zgromadzenie tego materiału, co winien był uczynić Sąd pierwszej instancji, a tego w istotnym dla sprawy zakresie nie zrobił. Trafnie zatem Sąd Apelacyjny uznał, że sprawa nie została prawidłowo rozpoznana co do jej istoty, a więc należało zaskarżony apelacją wyrok uchylić i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania i pod tym względem zaskarżony 4 wyrok jest prawidłowy (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 26 lipca 2007 r., V CSK 115/07, niepubl. i z dnia 14 kwietnia 2014 r., II PZ 5/14). Z tych względów należało na podstawie art. 3941 par. 3 k.p.c. w związku z art. 39814 k.p.c. zażalenie oddalić, pozostawiając na podstawie art. 108 § 2 w związku art. 3941 § 3 i art. 39821 k.p.c. rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego orzeczeniu kończącemu postępowanie w sprawie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI