V CZ 71/05

Sąd Najwyższy2005-06-24
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
kasacjaprzywrócenie terminupełnomocnik z urzęduterminy procesoweSąd Najwyższyzażaleniestarannośćbrak winy

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu kasacji, uznając brak podstaw do przywrócenia terminu do jej wniesienia z powodu nienależytej staranności strony.

Powód złożył wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu na dwa dni przed upływem terminu do wniesienia kasacji, co uniemożliwiło dotrzymanie terminu. Sąd Apelacyjny oddalił wniosek o przywrócenie terminu i odrzucił kasację. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, potwierdził, że złożenie wniosku o pełnomocnika z urzędu nie wstrzymuje biegu terminu do wniesienia kasacji, a późne złożenie wniosku bez usprawiedliwionej przyczyny świadczy o braku winy w uchybieniu terminu.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda Z. L. na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które oddaliło wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia kasacji i odrzuciło tę kasację. Sąd Apelacyjny uznał, że powód, który otrzymał odpis wyroku 6 grudnia 2004 r. i złożył wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu na dwa dni przed upływem terminu do wniesienia kasacji, nie dochował należytej staranności. Pełnomocnik został wyznaczony i wniósł kasację dopiero po upływie terminu, wraz z wnioskiem o jego przywrócenie. Sąd Najwyższy stwierdził, że złożenie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie wpływa na bieg terminu do złożenia kasacji. Strona, która występuje o ustanowienie pełnomocnika z urzędu na krótko przed upływem terminu, nie może skutecznie powoływać się na brak winy w uchybieniu terminu, jeśli nie wykaże okoliczności niezależnych od niej. W związku z tym, Sąd Najwyższy uznał, że postanowienie Sądu Apelacyjnego było prawidłowe, oddalił zażalenie powoda i przyznał adwokatowi wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną z budżetu państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli strona nie wykaże braku winy w uchybieniu terminu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że złożenie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie wstrzymuje biegu terminu do wniesienia kasacji. Strona, która występuje o ustanowienie pełnomocnika na dwa dni przed upływem terminu, a wniosek jest rozpatrywany po jego upływie, nie może skutecznie powoływać się na brak winy, jeśli nie udowodni, że opóźnienie było spowodowane okolicznościami od niej niezależnymi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych w W. Oddział w W.

Strony

NazwaTypRola
Z. L.osoba_fizycznapowód
Zakład Ubezpieczeń Społecznych w W. Oddział w W.instytucjapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 168 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy w jego uchybieniu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 169 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 380

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym kwestie podniesione w zażaleniu, które nie były przedmiotem uchwały sądu pierwszej instancji, a które mają wpływ na rozstrzygnięcie.

k.p.c. art. 398^14

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy oddala zażalenie, jeśli jest ono nieuzasadnione.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Do postępowania w przedmiocie kasacji stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu w przedmiocie zażalenia.

k.p.c. art. 394 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Do postępowania w przedmiocie zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o apelacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Złożenie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu na dwa dni przed upływem terminu do wniesienia kasacji nie stanowi podstawy do przywrócenia terminu, jeśli nie wykazano braku winy w uchybieniu. Brak jest okoliczności niezależnych od strony, które usprawiedliwiałyby tak późne złożenie wniosku o ustanowienie pełnomocnika.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 169 § 1 w zw. z art. 168 § 1 k.p.c. przez uznanie, że powód nie zachował terminu do wniesienia kasacji mimo złożenia wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu przed upływem tego terminu. Zachowanie przez powoda aktów staranności koniecznych do zachowania terminu poprzez złożenie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu przed jego upływem. Czas trwania procedury sądowej związanej z załatwieniem wniosku nie był zależny od powoda.

Godne uwagi sformułowania

Strona, która bez usprawiediedliwionej przyczyny wystąpiła o ustanowienie dla niej adwokata z urzędu na dwa dni przed upływem terminu do wniesienia kasacji, w następstwie czego wydanie przez sąd postanowienia nastąpiło już po upływie terminu do wniesienia kasacji, nie może skutecznie powoływać się na brak winy w niedochowaniu terminu do jej wniesienia.

Skład orzekający

Józef Frąckowiak

przewodniczący

Iwona Koper

sprawozdawca

Jan Górowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przywrócenia terminu do wniesienia kasacji, w szczególności w kontekście wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i wymogu wykazania braku winy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie wniosek o pełnomocnika złożono tuż przed upływem terminu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważne zasady procesowe dotyczące terminów i przywracania ich w kontekście korzystania z pomocy prawnej z urzędu, co jest istotne dla praktyków prawa.

Pomoc prawna z urzędu nie zawsze ratuje termin do kasacji – Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 71/05 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 24 czerwca 2005 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący) 
SSN Iwona Koper (sprawozdawca) 
SSN Jan Górowski 
 
w sprawie z powództwa Z. L. 
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych w W. Oddział w W. 
o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 
czerwca 2005 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 3 
marca 2005 r., sygn. akt I ACa (…), 
 
oddala zażalenie i przyznaje adwokat M. Z., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w 
W. od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Ś., kwotę 1200 zł (jeden tysiąc 
dwieście) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi w 
postępowaniu kasacyjnym. 
 
Uzasadnienie 
 
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny oddalił wniosek powoda o 
przywrócenie terminu do wniesienia kasacji i odrzucił jego kasację od wyroku tego Sądu 
z dnia 4 listopada 2004 r. 
W jego uzasadnieniu wskazał, że powód, który otrzymał odpis wyroku Sądu 
Apelacyjnego w dniu 6 grudnia 2004 r. złożył wniosek o ustanowienie adwokata 
z urzędu na dwa dni przed upływem terminu do wniesienia kasacji, to jest w czasie gdy 
dotrzymanie ustawowego terminu do dokonania tej czynności nie było możliwe. Wniosek 
powoda został uwzględniony postanowieniem z dnia 13 stycznia 2005 r., a w dniu 19 
stycznia 2005 r. Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła dla niego pełnomocnika, który 

 
2 
został o tym zawiadomiony w dniu 20 stycznia 2005 r. Pełnomocnik wniósł kasację w 
dniu 27 stycznia 2005 r. wraz wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej 
czynności. W tym stanie rzeczy uznał, że skoro powód nie powołał żadnych faktów, 
które pozwoliłyby uznać, że tak późne złożenie wniosku o ustanowienie pełnomocnika 
spowodowane było okolicznościami od niego niezależnymi, jego zachowanie nosi 
znamiona nienależytej staranności. Brak jest zatem określonych w art. 168 § 1 k.p.c. 
podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. 
W zażaleniu powód wniósł o uchylenie postanowienia w części odrzucającej 
kasację zarzucając, że narusza ono art. 169 § 1 w zw. z art. 168 § 1 k.p.c. przez 
uznanie, że nie zachował on terminu do wniesienia kasacji mimo, iż wniosek 
o ustanowienie pełnomocnika z urzędu złożył przed upływem tego terminu, czym 
zachował akty staranności konieczne do jego zachowania, a czas trwania procedury 
sądowej związanej z załatwieniem wniosku nie był od niego zależny. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Z uwagi na zarzuty na których oparte zostało zażalenie kontrola postanowienia o 
odrzuceniu kasacji sprowadza się do rozpoznania i oceny zasadności – na podstawie 
art. 380 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. - postanowienia o oddaleniu wniosku o 
przywrócenie terminu do wniesienia kasacji, które nie podlegało oddzielnemu 
zaskarżeniu, lecz miało wpływ na orzeczenie o odrzuceniu kasacji. 
Złożenie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie ma wpływu na bieg 
terminu do złożenia kasacji. Jeżeli pozostały po ustanowieniu adwokata okres 
biegnącego terminu do wniesienia kasacji okaże się niewystarczający w takim stopniu, 
że prowadzi to do uchybienia terminu strona może ubiegać się o przywrócenie terminu. 
Przesłankę jego przywrócenia stanowi brak winy w uchybieniu terminu. 
Strona, która bez usprawiedliwionej przyczyny wystąpiła o ustanowienie dla niej 
adwokata z urzędu na dwa dni przed upływem terminu do wniesienia kasacji, 
w następstwie czego wydanie przez sąd postanowienia nastąpiło już po upływie terminu 
do wniesienia kasacji, nie może skutecznie powoływać się na brak winy 
w niedochowaniu terminu do jej wniesienia (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 1 
października 1999 r., II CKN 869/98 nie publ. i z dnia 21 grudnia 1999 r., II CKN 724/99 
nie publ.). 
Taki stan rzeczy, nie w kwestionowany przez skarżącego w zakresie ustaleń 
stanowiących podstawę zaskarżonego postanowienia, uzasadniał oddalenie przez Sąd 

 
3 
Apelacyjny jego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia kasacji, a w następstwie 
tego jej odrzucenie. 
Nieuzasadnione z powyższych względów zażalenie podlegało oddaleniu na 
podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI