V CZ 7/10

Sygn. akt V CZ 7/10 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 25 lutego 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący) 
SSN Kazimierz Zawada 
SSN Dariusz Dończyk (sprawozdawca) 
 
w sprawie z powództwa M. K. 
przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Rejonowemu w W. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 25 lutego 2010 r., 
zażalenia Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa na orzeczenie o kosztach, zawarte w 
wyroku Sądu Apelacyjnego 
z dnia 27 listopada 2009 r., sygn. akt I ACa (…), 
 
uchyla rozstrzygnięcie o kosztach zawarte w punkcie 2 (drugim) wyroku Sądu 
Apelacyjnego z dnia 27 listopada 2009 r., sygn. akt I ACa (…) i w tym zakresie 
przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu. 
 
Uzasadnienie 
 
Wyrokiem z dnia 27 listopada 2009 r. Sąd Apelacyjny na skutek apelacji powoda 
M. K. zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Ś. w ten sposób, że zasądził od strony 
pozwanej Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w W. na rzecz powoda tytułem 
zadośćuczynienia pieniężnego kwotę 20.000 zł z ustawowymi odsetkami, a dalej idące 
powództwo z tego tytułu oddalił i odstąpił o obciążenia powoda kosztów procesu (pkt 1 
wyroku) oraz odstąpił od obciążenia powoda kosztami postępowania apelacyjnego (pkt 
2 wyroku). Na postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania apelacyjnego 
pozwany wniósł zażalenie, wnosząc o jego zmianę poprzez zasądzenie na rzecz Skarbu 
Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kosztów zastępstwa procesowego w 

 
2 
wysokości 5.150 zł. W zażaleniu zarzucono nieuwzględnienie treści art. 100 zd. 
pierwsze k.p.c., jak również wskazano na brak sprecyzowania podstawy prawnej 
przyjętego rozstrzygnięcia. Zdaniem pozwanego, mając na względzie, że Sąd 
Apelacyjny uwzględnił powództwo jedynie w 4%, to Skarbowi Państwa powinien 
przysługiwać zwrot kosztów zastępstwa procesowego stosunkowo zmniejszony o nie 
więcej niż 4% kwoty 5.400 zł. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Powód M. K. wnosił o zasądzenie od Skarbu Państwa kwoty 6.441.359 zł, w tym 
3.661.000 zł tytułem odszkodowania za bezprawne aresztowanie, 1.780.359 zł tytułem 
odszkodowania 
za 
utracony 
w 
toku 
postępowania 
egzekucyjnego 
udział 
w 
nieruchomości, 500.000 zł tytułem zadośćuczynienia za bezprawne tymczasowe 
aresztowanie, kwotę 500.00 zł tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia za 
naruszenie prawa powoda do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W 
związku z przekazaniem części roszczeń do oddzielnego rozpoznania, przedmiotem 
orzekania Sądu Okręgowego w Ś. była jedynie zasadność żądania zawartego w pkt 5 
pozwu, tj. zasądzenia kwoty 500.000 zł tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia za 
doznane cierpienia i upokorzenia wywołane naruszeniem prawa powoda do rozpoznania 
sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. 
Wyrokiem z dnia 3 czerwca 2009 r. Sąd Okręgowy w Ś. oddalił powództwo i 
zasądził od powoda na rzecz pozwanego Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w W. 
kwotę 7.200 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sąd Apelacyjny 
wyrokiem z dnia 27 listopada 2009 r. zmienił wyrok w ten sposób, że zasądził tytułem 
zadośćuczynienia od pozwanego na rzecz powoda kwotę 20.000 zł. Dalej idące 
powództwo z tego tytułu od Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w W. zostało oddalone 
jako wygórowane, zaś Sąd odstąpił od obciążenia powoda kosztami procesu (pkt 1 
sentencji). Sąd odstąpił także „od obciążenia powoda kosztami postępowania 
apelacyjnego" (pkt 2 sentencji). W uzasadnieniu ograniczono się do stwierdzenia, że 
„orzeczenie Sądu Apelacyjnego uzasadniają przepisy art. 386 § 1 i art. 108 § 1 k.p.c.”. 
Uzasadnienie wyroku, w którym zawarte jest zaskarżone postanowienie, nie 
zawiera wskazania podstawy prawnej oraz motywów, którymi kierował się Sąd 
Apelacyjny, rozstrzygając o kosztach postępowania apelacyjnego. Niewystarczające jest 
odwołanie się przez Sąd Apelacyjny wyłącznie do art. 108 §  1 k.p.c., zgodnie z którym 
„sąd rozstrzyga o kosztach w każdym orzeczeniu kończącym sprawę w instancji”. 
Przepis ten określa jedynie obowiązek zamieszczenia przez sąd orzeczenia o kosztach 

 
3 
w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie, nie określa jednak zasad mających 
zastosowanie przy rozstrzyganiu przez sąd o kosztach procesu. Zasady te uregulowane 
są w  przepisach zawartych w art. 98 - 107 k.p.c. 
Brak wskazania podstawy prawnej, jak również motywów, którymi kierował się 
Sąd 
Apelacyjny 
orzekając 
o 
kosztach 
postępowania 
apelacyjnego 
oznacza, 
że uzasadnienie, w części dotyczącej zaskarżonego postanowienia nie odpowiada 
wymogom przewidzianym w art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 361 k.p.c. Nie jest rolą Sądu 
Najwyższego poszukiwanie przyjętej przez Sąd Apelacyjny podstawy prawnej oraz 
motywów rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów procesu, co jest niezbędne do oceny 
zasadności podniesionego w zażaleniu zarzutu naruszenia art. 100 zd. pierwsze k.p.c. 
przez jego nieuwzględnienie. 
Z tych przyczyn orzeczono, jak w postanowieniu na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c. 
w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.