V CZ 69/10

Sąd Najwyższy2010-10-27
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
koszty sądowekoszty zastępstwa procesowegozażalenieSąd Najwyższypostępowanie apelacyjnekoszty pierwszej instancji

Sąd Najwyższy umorzył postępowanie w części dotyczącej opłaty od apelacji, odrzucił zażalenie dotyczące kosztów postępowania przed sądem I instancji i oddalił je w pozostałym zakresie.

Powód wniósł zażalenie na wyrok Sądu Okręgowego w L. dotyczący kosztów postępowania. Sąd Najwyższy, opierając się na art. 394¹ § 1 pkt 2 k.p.c., odrzucił zażalenie w części dotyczącej kosztów postępowania przed sądem I instancji, uznając je za niedopuszczalne. Postępowanie w części dotyczącej opłaty od apelacji umorzono jako bezprzedmiotowe, a pozostałe zażalenie oddalono jako bezzasadne.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda M. G. na wyrok Sądu Okręgowego w L. z dnia 22 kwietnia 2010 r., który zmieniał wyrok Sądu Rejonowego w J. i zasądzał od pozwanego D. K. kwoty tytułem zapłaty, zwrotu kosztów procesu oraz zwrotu wydatków. Powód zaskarżył postanowienie o kosztach postępowania pierwszoinstancyjnego i apelacyjnego, domagając się zmiany lub uchylenia zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 394¹ § 1 pkt 2 k.p.c., uznał, że zażalenie dotyczące kosztów postępowania przed sądem I instancji jest niedopuszczalne, ponieważ nie dotyczy kosztów, o których sąd drugiej instancji orzeka „po raz pierwszy”. W związku z tym zażalenie w tej części zostało odrzucone. Odnośnie do opłaty od apelacji (597 zł), Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 5 lipca 2010 r. zmienił orzeczenie w tym zakresie, zasądzając tę kwotę od pozwanego na rzecz powoda, co spowodowało umorzenie postępowania w tej części jako bezprzedmiotowego. Pozostała część zażalenia, dotycząca kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym (1.200 zł), została oddalona jako bezzasadna, gdyż sąd uznał, że obszerność apelacji nie uzasadnia przyznania podwójnej stawki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie do Sądu Najwyższego na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu przysługuje tylko w sytuacji, gdy nie były one przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 394¹ § 1 pkt 2 k.p.c. i wyrok Trybunału Konstytucyjnego, wskazując, że przepis ten dotyczy kosztów, o których sąd drugiej instancji orzeka „po raz pierwszy”. Koszty postępowania przed sądem pierwszej instancji, nawet jeśli zostały zmienione przez sąd drugiej instancji, były już przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji, a zatem zażalenie w tym zakresie jest niedopuszczalne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

postanowienie

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy (w części oddalającej zażalenie)

Strony

NazwaTypRola
M. G.osoba_fizycznapowód
D. K.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 394¹ § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 355 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd umarza postępowanie, gdy stało się ono bezprzedmiotowe.

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący zażalenia do Sądu Najwyższego.

k.p.c. art. 398²¹

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący postępowania kasacyjnego i stosowania przepisów o zażaleniu.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący postępowania apelacyjnego.

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący umorzenia postępowania.

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący postępowania przed Sądem Najwyższym.

k.p.c. art. 233

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący oceny dowodów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie do SN na koszty postępowania I instancji jest niedopuszczalne, gdyż sąd II instancji orzeka o nich po raz pierwszy tylko wtedy, gdy nie były one przedmiotem rozstrzygnięcia sądu I instancji. Opłata od apelacji została już zasądzona przez Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 5 lipca 2010 r., co czyni postępowanie w tej części bezprzedmiotowym. Obszerność apelacji nie uzasadnia automatycznie podwójnej stawki kosztów zastępstwa procesowego.

Odrzucone argumenty

Zażalenie powoda na koszty postępowania I instancji powinno być dopuszczalne, mimo że sąd II instancji zmienił rozstrzygnięcie sądu I instancji. Obszerność apelacji i stwierdzenie rażącego naruszenia art. 233 k.p.c. przez sąd I instancji uzasadniają przyznanie podwójnej stawki kosztów zastępstwa procesowego.

Godne uwagi sformułowania

zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji W przepisie tym chodzi o koszty postępowania apelacyjnego oraz koszty postępowania kasacyjnego w przypadkach, w których Sąd Najwyższy, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania sądowi drugiej instancji, pozostawił mu rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego. O kosztach tych sąd drugiej instancji orzeka, jak to ujął Trybunał Konstytucyjny w powołanym wyroku, „po raz pierwszy”.

Skład orzekający

Antoni Górski

przewodniczący, sprawozdawca

Dariusz Dończyk

członek

Jan Kremer

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalności zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienia dotyczące kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i interpretacji art. 394¹ § 1 pkt 2 k.p.c. w kontekście orzekania przez sąd drugiej instancji o kosztach postępowania pierwszej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z kosztami postępowania i dopuszczalnością zażalenia do Sądu Najwyższego, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego.

Kiedy zażalenie na koszty nie jest dopuszczalne? Wyjaśnia Sąd Najwyższy.

Dane finansowe

WPS: 11 940 PLN

zapłata: 11 940 PLN

zwrot kosztów procesu: 9085 PLN

zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 1200 PLN

zwrot opłaty od apelacji: 597 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 69/10 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
Dnia 27 października 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Antoni Górski (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Dariusz Dończyk 
SSA Jan Kremer 
 
w sprawie z powództwa M. G. 
przeciwko D. K. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 października 2010 
r., 
zażalenia powoda na wyrok Sądu Okręgowego w L. z dnia 22 kwietnia 2010 r., sygn. akt 
II Ca (…), 
 
1. 
umarza postępowanie w części dotyczącej żądania zasądzenia 597 zł zwrotu 
opłaty od apelacji, 
2. 
odrzuca zażalenie w części dotyczącej kosztów postępowania przed sądem 
I-ej instancji, 
3. 
oddala zażalenie w pozostałym zakresie. 
 
Uzasadnienie 
 
Wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2010 r. Sąd Okręgowy w L. zmienił wyrok Sądu 
Rejonowego w J. z dnia 4 lutego 2010 r., w ten sposób, że zasądził od pozwanego 
Dariusza Kosiorowskiego na rzecz powoda M. G. kwotę 11.940 zł z odsetkami (pkt I.1), 
kwotę 9.085 zł tytułem zwrotu kosztów procesu (pkt I.2), jak również nakazał 

 
2 
pozwanemu, aby uiścił na rzecz Skarbu Państwa kwotę 362,81 zł tytułem zwrotu 
wydatków tymczasowo wyłożonych ze środków budżetowych Sądu (pkt I.3). Ponadto 
zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1.200 zł tytułem zwrotu kosztów 
postępowania apelacyjnego (pkt II). 
Powód wniósł zażalenie na zawarte w wyroku Sądu Okręgowego postanowienie 
co do kosztów zarówno postępowania pierwszoinstancyjnego, jak i kosztów 
postępowania apelacyjnego. Powód zaskarżył rozstrzygnięcie w zakresie kwot: 
1. 
597 zł – kosztów postępowania apelacyjnego – w części opłaty sądowej od 
apelacji, 
2. 
2.400 zł - kosztów postępowania przed sądem I instancji – w części kosztów 
zastępstwa procesowego, 
3. 
1.200 zł - kosztów postępowania przed sądem II instancji – w części kosztów 
zastępstwa procesowego, 
4. 
1.275 zł - kosztów postępowania przed sądem I instancji – w części kosztów 
powoda w zakresie utraty zarobków w wyniku stawiennictwa powoda na 
rozprawach, posiedzeniach wyjazdowych, czynnościach biegłego. 
Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia, ewentualnie o uchylenie 
postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zgodnie z art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c., ustanowionym w następstwie wyroku 
Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 marca 2007 r., SK 3/05 (OTK-A 2007, nr 3, poz. 
32), zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej 
instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu 
pierwszej instancji. 
Zażalenie powoda w zakresie, w którym zaskarża rozstrzygnięcie co do kosztów 
procesu w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, nie dotyczy kosztów objętych 
hipotezą przytoczonego przepisu. W przepisie tym chodzi o koszty postępowania 
apelacyjnego oraz koszty postępowania kasacyjnego w przypadkach, w których Sąd 
Najwyższy, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania sądowi drugiej instancji, 
pozostawił mu rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego. O kosztach tych 
sąd drugiej instancji orzeka, jak to ujął Trybunał Konstytucyjny w powołanym wyroku, 
„po raz pierwszy”. Przepis ten nie dotyczy natomiast kosztów postępowania przed 
sądem pierwszej instancji będących przedmiotem rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji. 
Koszty te były bowiem już przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Nie da 

 
3 
się więc zasadnie powiedzieć, że sąd drugiej instancji orzekał o nich – jak to ujął 
Trybunał Konstytucyjny – „po raz pierwszy”. Bez znaczenia z punktu widzenia 
powyższej oceny jest to, że rozstrzygnięcie sądu drugiej instancji co do kosztów 
postępowania przed sądem pierwszej instancji różni się od zapadłego w tym względzie 
rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Możliwość odmiennych rozstrzygnięć w toku 
instancji jest oczywistym założeniem kontroli instancyjnej orzeczeń (por. postanowienie 
SN z dnia 23 czerwca 2010 r., II CZ 7/10, niepubl.).  
W konsekwencji – zażalenie pozwanych w zakresie, w którym zaskarża 
rozstrzygnięcie co do kosztów procesu w postępowaniu przed I instancji, tj. wskazanych 
w pkt 2 i 4, należało jako niedopuszczalne odrzucić. 
Odnośnie do kwoty 597 zł, tj. kosztów postępowania apelacyjnego w części 
opłaty sądowej od apelacji, należy zwrócić uwagę, że Sąd Okręgowy w L. 
postanowieniem z dnia 5 lipca 2010 r. zmienił orzeczenie o kosztach postępowania 
apelacyjnego w tym zakresie zasądzając od pozwanego na rzecz powoda kwotę 597 zł, 
tytułem zwrotu uiszczonej opłaty sądowej od apelacji. W tym zakresie postępowanie 
podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art. 355 § 1 w zw. z art. 3941 § 3, w zw. z 
art. 39821 i w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.). 
W pozostałej części zażalenie powoda, tj. co do kwoty 1.200 zł tytułem kosztów 
postępowania przed sądem II instancji, choć w świetle art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. 
dopuszczalne, okazało się bezzasadne. Zasądzenie przez Sąd Okręgowy na rzecz 
powoda kwoty 1.200 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu 
apelacyjnym było trafne. Obszerność apelacji, świadcząca zdaniem skarżącego o 
znacznym nakładzie pracy, nie uzasadnia przyznania podwójnej stawki minimalnej 
(1200 zł x 2 = 2.400 zł). Sąd ma w tej kwestii szerokie pole ocenne, którego nie 
przekroczył. Nie zmienia tego okoliczność wskazana przez powoda, że w ustnym 
podaniu motywów rozstrzygnięcia sądu odwoławczego „znalazło się stwierdzenie o 
rażącym naruszeniu art. 233 k.p.c. przez sąd I instancji”. 
Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w sentencji (art. 373 w związku z 
art. 39821 oraz art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI