V CZ 69/10

Sąd Najwyższy2010-10-27
SAOSCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
koszty sądowezażalenieSąd Najwyższyk.p.c.koszty zastępstwa procesowegoapelacjaorzecznictwo

Sąd Najwyższy umorzył postępowanie w części dotyczącej żądania zwrotu opłaty od apelacji, odrzucił zażalenie w części dotyczącej kosztów postępowania przed sądem I instancji i oddalił je w pozostałym zakresie, opierając się na interpretacji przepisów o dopuszczalności zażaleń do SN.

Powód wniósł zażalenie na wyrok Sądu Okręgowego w L. dotyczący kosztów postępowania. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie, umarzając postępowanie w części dotyczącej opłaty od apelacji, odrzucając je w zakresie kosztów postępowania przed sądem I instancji ze względu na niedopuszczalność na gruncie art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c., oraz oddalając je w pozostałym zakresie jako bezzasadne. Sąd Najwyższy podkreślił, że zażalenie do SN na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów dotyczy tylko tych kosztów, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie powoda M. G. na wyrok Sądu Okręgowego w L. z dnia 22 kwietnia 2010 r., który zmieniał wyrok Sądu Rejonowego w J. i zasądzał od pozwanego D. K. kwoty tytułem zapłaty, zwrotu kosztów procesu oraz zwrotu wydatków tymczasowo wyłożonych. Powód zaskarżył postanowienie Sądu Okręgowego dotyczące kosztów postępowania pierwszoinstancyjnego i apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz kosztów związanych z utratą zarobków. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. i wyrok Trybunału Konstytucyjnego, uznał, że zażalenie do SN przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. W związku z tym, zażalenie powoda w części dotyczącej kosztów postępowania przed sądem pierwszej instancji zostało odrzucone jako niedopuszczalne. Postępowanie w części dotyczącej żądania zwrotu opłaty od apelacji (597 zł) zostało umorzone, ponieważ Sąd Okręgowy wcześniej zmienił swoje postanowienie w tym zakresie. Pozostała część zażalenia, dotycząca kosztów postępowania apelacyjnego (1.200 zł), została oddalona jako bezzasadna, gdyż sąd drugiej instancji prawidłowo ocenił wysokość przyznanych kosztów zastępstwa procesowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie do Sądu Najwyższego na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu przysługuje tylko w przypadku, gdy koszty te nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. i wyroku Trybunału Konstytucyjnego, wskazując, że przepis ten dotyczy sytuacji, gdy sąd drugiej instancji orzeka o kosztach 'po raz pierwszy', co nie ma miejsca, gdy sąd drugiej instancji jedynie zmienia rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji co do kosztów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Umorzenie, odrzucenie i oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Pozwany (w zakresie odrzuconego i oddalonego zażalenia)

Strony

NazwaTypRola
M. G.osoba_fizycznapowód
D. K.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 3941 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 355 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wspomniany w kontekście umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Wspomniany w kontekście umorzenia postępowania.

k.p.c. art. 39821

Kodeks postępowania cywilnego

Wspomniany w kontekście umorzenia postępowania i stosowania przepisów o postępowaniu kasacyjnym.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wspomniany w kontekście umorzenia postępowania.

k.p.c. art. 233

Kodeks postępowania cywilnego

Wspomniany w kontekście argumentacji powoda dotyczącej oceny dowodów przez sąd I instancji.

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

Wspomniany w kontekście orzekania przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Wspomniany w kontekście orzekania przez Sąd Najwyższy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie powoda w części dotyczącej kosztów postępowania przed sądem pierwszej instancji jest niedopuszczalne na gruncie art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. Postępowanie w części dotyczącej zwrotu opłaty od apelacji jest bezprzedmiotowe z uwagi na późniejsze postanowienie Sądu Okręgowego. Zażalenie powoda w pozostałym zakresie (koszty postępowania apelacyjnego) jest bezzasadne.

Odrzucone argumenty

Argumentacja powoda, że obszerność apelacji uzasadnia przyznanie podwójnej stawki minimalnej kosztów zastępstwa procesowego.

Godne uwagi sformułowania

zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji O kosztach tych sąd drugiej instancji orzeka, jak to ujął Trybunał Konstytucyjny w powołanym wyroku, „po raz pierwszy”.

Skład orzekający

Antoni Górski

przewodniczący-sprawozdawca

Dariusz Dończyk

członek

Jan Kremer

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalności zażaleń do Sądu Najwyższego w przedmiocie kosztów procesu, w szczególności rozróżnienie między kosztami rozstrzyganymi po raz pierwszy przez sąd II instancji a tymi, które były już przedmiotem rozstrzygnięcia sądu I instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z zażaleniem na postanowienie o kosztach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie precyzyjnie wyjaśnia istotne zagadnienie proceduralne dotyczące dopuszczalności zażaleń do Sądu Najwyższego w sprawach o koszty, co jest kluczowe dla praktyków prawa procesowego.

Kiedy zażalenie na koszty w Sądzie Najwyższym jest dopuszczalne? Kluczowa interpretacja przepisów k.p.c.

Dane finansowe

WPS: 11 940 PLN

zapłata: 11 940 PLN

zwrot kosztów procesu: 9085 PLN

zwrot wydatków tymczasowo wyłożonych: 362,81 PLN

zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 1200 PLN

zwrot opłaty sądowej od apelacji: 597 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 69/10 POSTANOWIENIE Dnia 27 października 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Górski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Dariusz Dończyk SSA Jan Kremer w sprawie z powództwa M. G. przeciwko D. K. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 października 2010 r., zażalenia powoda na wyrok Sądu Okręgowego w L. z dnia 22 kwietnia 2010 r., sygn. akt II Ca (…), 1. umarza postępowanie w części dotyczącej żądania zasądzenia 597 zł zwrotu opłaty od apelacji, 2. odrzuca zażalenie w części dotyczącej kosztów postępowania przed sądem I-ej instancji, 3. oddala zażalenie w pozostałym zakresie. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2010 r. Sąd Okręgowy w L. zmienił wyrok Sądu Rejonowego w J. z dnia 4 lutego 2010 r., w ten sposób, że zasądził od pozwanego Dariusza Kosiorowskiego na rzecz powoda M. G. kwotę 11.940 zł z odsetkami (pkt I.1), kwotę 9.085 zł tytułem zwrotu kosztów procesu (pkt I.2), jak również nakazał 2 pozwanemu, aby uiścił na rzecz Skarbu Państwa kwotę 362,81 zł tytułem zwrotu wydatków tymczasowo wyłożonych ze środków budżetowych Sądu (pkt I.3). Ponadto zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1.200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego (pkt II). Powód wniósł zażalenie na zawarte w wyroku Sądu Okręgowego postanowienie co do kosztów zarówno postępowania pierwszoinstancyjnego, jak i kosztów postępowania apelacyjnego. Powód zaskarżył rozstrzygnięcie w zakresie kwot: 1. 597 zł – kosztów postępowania apelacyjnego – w części opłaty sądowej od apelacji, 2. 2.400 zł - kosztów postępowania przed sądem I instancji – w części kosztów zastępstwa procesowego, 3. 1.200 zł - kosztów postępowania przed sądem II instancji – w części kosztów zastępstwa procesowego, 4. 1.275 zł - kosztów postępowania przed sądem I instancji – w części kosztów powoda w zakresie utraty zarobków w wyniku stawiennictwa powoda na rozprawach, posiedzeniach wyjazdowych, czynnościach biegłego. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia, ewentualnie o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c., ustanowionym w następstwie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 marca 2007 r., SK 3/05 (OTK-A 2007, nr 3, poz. 32), zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Zażalenie powoda w zakresie, w którym zaskarża rozstrzygnięcie co do kosztów procesu w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, nie dotyczy kosztów objętych hipotezą przytoczonego przepisu. W przepisie tym chodzi o koszty postępowania apelacyjnego oraz koszty postępowania kasacyjnego w przypadkach, w których Sąd Najwyższy, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania sądowi drugiej instancji, pozostawił mu rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego. O kosztach tych sąd drugiej instancji orzeka, jak to ujął Trybunał Konstytucyjny w powołanym wyroku, „po raz pierwszy”. Przepis ten nie dotyczy natomiast kosztów postępowania przed sądem pierwszej instancji będących przedmiotem rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji. Koszty te były bowiem już przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Nie da 3 się więc zasadnie powiedzieć, że sąd drugiej instancji orzekał o nich – jak to ujął Trybunał Konstytucyjny – „po raz pierwszy”. Bez znaczenia z punktu widzenia powyższej oceny jest to, że rozstrzygnięcie sądu drugiej instancji co do kosztów postępowania przed sądem pierwszej instancji różni się od zapadłego w tym względzie rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Możliwość odmiennych rozstrzygnięć w toku instancji jest oczywistym założeniem kontroli instancyjnej orzeczeń (por. postanowienie SN z dnia 23 czerwca 2010 r., II CZ 7/10, niepubl.). W konsekwencji – zażalenie pozwanych w zakresie, w którym zaskarża rozstrzygnięcie co do kosztów procesu w postępowaniu przed I instancji, tj. wskazanych w pkt 2 i 4, należało jako niedopuszczalne odrzucić. Odnośnie do kwoty 597 zł, tj. kosztów postępowania apelacyjnego w części opłaty sądowej od apelacji, należy zwrócić uwagę, że Sąd Okręgowy w L. postanowieniem z dnia 5 lipca 2010 r. zmienił orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego w tym zakresie zasądzając od pozwanego na rzecz powoda kwotę 597 zł, tytułem zwrotu uiszczonej opłaty sądowej od apelacji. W tym zakresie postępowanie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art. 355 § 1 w zw. z art. 3941 § 3, w zw. z art. 39821 i w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.). W pozostałej części zażalenie powoda, tj. co do kwoty 1.200 zł tytułem kosztów postępowania przed sądem II instancji, choć w świetle art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. dopuszczalne, okazało się bezzasadne. Zasądzenie przez Sąd Okręgowy na rzecz powoda kwoty 1.200 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym było trafne. Obszerność apelacji, świadcząca zdaniem skarżącego o znacznym nakładzie pracy, nie uzasadnia przyznania podwójnej stawki minimalnej (1200 zł x 2 = 2.400 zł). Sąd ma w tej kwestii szerokie pole ocenne, którego nie przekroczył. Nie zmienia tego okoliczność wskazana przez powoda, że w ustnym podaniu motywów rozstrzygnięcia sądu odwoławczego „znalazło się stwierdzenie o rażącym naruszeniu art. 233 k.p.c. przez sąd I instancji”. Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w sentencji (art. 373 w związku z art. 39821 oraz art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI