Orzeczenie · 2014-10-15

V CZ 68/14

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2014-10-15
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
postępowanie nakazowezarzuty od nakazu zapłatyapelacjazażaleniesąd najwyższysąd apelacyjnysąd okręgowysubstrat zaskarżeniasentencja wyrokukoszty postępowania

Sprawa dotyczyła zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło apelację od wyroku Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny uznał apelację za niedopuszczalną, ponieważ była skierowana przeciwko orzeczeniu, które nie istniało w sensie rozstrzygnięcia merytorycznego. Sąd Okręgowy, wydając wyrok, uchylił jedynie nakaz zapłaty wydany w postępowaniu nakazowym, ale nie zawarł w sentencji rozstrzygnięcia o żądaniu pozwu. Sąd Najwyższy, analizując przepisy Kodeksu postępowania cywilnego (art. 496 k.p.c. i art. 325 k.p.c.), stwierdził, że samo uchylenie nakazu zapłaty bez jednoczesnego merytorycznego rozstrzygnięcia o żądaniu pozwu skutkuje brakiem substratu zaskarżenia. Podkreślono, że uzasadnienie wyroku nie może zastąpić braku rozstrzygnięcia w sentencji. Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie powoda, uznając je za nieuzasadnione, i oddalił je na podstawie przepisów k.p.c. dotyczących postępowania zażaleniowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie zasady, że brak rozstrzygnięcia merytorycznego w sentencji wyroku sądu pierwszej instancji skutkuje brakiem substratu zaskarżenia i odrzuceniem apelacji, a także podkreślenie roli sentencji jako elementu konstytutywnego orzeczenia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z postępowaniem nakazowym i błędami w sporządzaniu sentencji wyroku przez sąd pierwszej instancji.

Zagadnienia prawne (2)

Czy uchylenie nakazu zapłaty przez sąd pierwszej instancji, bez jednoczesnego merytorycznego rozstrzygnięcia o żądaniu pozwu, stanowi orzeczenie, od którego można skutecznie wnieść apelację?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, samo uchylenie nakazu zapłaty bez jednoczesnego orzeczenia o żądaniu pozwu oznacza brak substratu zaskarżenia i uniemożliwia powodowi wywiedzenie środka odwoławczego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zgodnie z art. 496 k.p.c., rozpoznanie zarzutów od nakazu zapłaty może skutkować utrzymaniem go w mocy lub uchyleniem. W przypadku uchylenia, sąd powinien jednocześnie wydać rozstrzygnięcie merytoryczne (np. oddalić powództwo wyrokiem) lub formalne (np. odrzucić pozew postanowieniem). Brak takiego rozstrzygnięcia w sentencji wyroku sądu pierwszej instancji, w tym przypadku uchylenie nakazu bez rozstrzygnięcia o żądaniu pozwu, powoduje brak przedmiotu zaskarżenia, co skutkuje odrzuceniem apelacji.

Czy uzasadnienie wyroku może zastąpić brak rozstrzygnięcia w jego sentencji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie nie może zastąpić braku rozstrzygnięcia w sentencji wyroku.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 325 k.p.c., wskazując, że wyrok niepełny, niezawierający rozstrzygnięcia przesądzającego o zasadności dochodzonego roszczenia, nie może być uzupełniony poprzez odwołanie się do treści uzasadnienia. Brakujące rozstrzygnięcie można uzupełnić na wniosek strony w określonym terminie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Sąd Apelacyjny (w kontekście utrzymania jego postanowienia)

Strony

NazwaTypRola
V. sp. z o.o. w W.spółkapowód
K. G.osoba_fizycznapozwany
T. G.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 496

Kodeks postępowania cywilnego

Rozpoznanie zarzutów od nakazu zapłaty może prowadzić do utrzymania nakazu w mocy lub jego uchylenia, przy czym w tym ostatnim przypadku sąd powinien wydać rozstrzygnięcie merytoryczne lub formalne dotyczące żądania pozwu.

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący postępowania zażaleniowego, w tym § 3 odnoszący się do zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji.

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący postępowania kasacyjnego, który w związku z art. 394(1) § 3 k.p.c. ma zastosowanie do zażaleń na postanowienia sądu drugiej instancji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 325

Kodeks postępowania cywilnego

Sentencja wyroku powinna zawierać rozstrzygnięcie o żądaniu pozwu; uzasadnienie nie może zastąpić braku rozstrzygnięcia w sentencji.

k.p.c. art. 351

Kodeks postępowania cywilnego

Wyrok niepełny może być uzupełniony na wniosek strony w terminie dwóch tygodni od ogłoszenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Apelacja była skierowana przeciwko orzeczeniu nieistniejącemu (tj. pozbawionemu rozstrzygnięcia merytorycznego w sentencji). • Brak rozstrzygnięcia merytorycznego w sentencji wyroku sądu pierwszej instancji uniemożliwia skuteczne zaskarżenie. • Uzasadnienie wyroku nie może zastąpić braku rozstrzygnięcia w jego sentencji.

Odrzucone argumenty

Powód argumentował, że postanowienie Sądu Apelacyjnego powinno zostać uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. • Powód powoływał się na rzekomo odmienne stanowisko Sądu Najwyższego w innej sprawie (I CZ 12/13).

Godne uwagi sformułowania

apelację, jako skierowaną przeciwko orzeczeniu nieistniejącemu • brak substratu zaskarżenia • Sentencja wyroku nie zawiera jednak rozstrzygnięcia w przedmiocie żądania pozwu. • Samo zatem uchylenie nakazu zapłaty, bez jednoczesnego orzeczenia o żądaniu pozwu, oznacza brak substratu zaskarżenia i uniemożliwia powodowi wywiedzenie środka zaskarżenia. • Wyrok niepełny, nie zawierający jednego z rozstrzygnięć przesądzających o zasadności dochodzonego roszczenia, może być uzupełniony na wniosek strony

Skład orzekający

Antoni Górski

przewodniczący-sprawozdawca

Katarzyna Tyczka-Rote

członek

Barbara Trębska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że brak rozstrzygnięcia merytorycznego w sentencji wyroku sądu pierwszej instancji skutkuje brakiem substratu zaskarżenia i odrzuceniem apelacji, a także podkreślenie roli sentencji jako elementu konstytutywnego orzeczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z postępowaniem nakazowym i błędami w sporządzaniu sentencji wyroku przez sąd pierwszej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczowy błąd proceduralny, który może uniemożliwić dochodzenie roszczeń, co jest ważne dla praktyków prawa. Pokazuje, jak ważne jest precyzyjne formułowanie sentencji orzeczenia.

Błąd w sentencji wyroku: dlaczego Twoja apelacja może zostać odrzucona?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst