V CZ 68/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu apelacji, uznając ją za niedopuszczalną z powodu braku substratu zaskarżenia w orzeczeniu sądu pierwszej instancji.
Sąd Apelacyjny odrzucił apelację strony powodowej od wyroku Sądu Okręgowego, uznając, że apelacja była skierowana przeciwko nieistniejącemu orzeczeniu. Sąd Okręgowy uchylił nakaz zapłaty, ale nie rozstrzygnął merytorycznie o żądaniu pozwu. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda, potwierdzając, że brak rozstrzygnięcia merytorycznego w sentencji wyroku sądu pierwszej instancji uniemożliwia skuteczne zaskarżenie.
Sprawa dotyczyła zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło apelację od wyroku Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny uznał apelację za niedopuszczalną, ponieważ była skierowana przeciwko orzeczeniu, które nie istniało w sensie rozstrzygnięcia merytorycznego. Sąd Okręgowy, wydając wyrok, uchylił jedynie nakaz zapłaty wydany w postępowaniu nakazowym, ale nie zawarł w sentencji rozstrzygnięcia o żądaniu pozwu. Sąd Najwyższy, analizując przepisy Kodeksu postępowania cywilnego (art. 496 k.p.c. i art. 325 k.p.c.), stwierdził, że samo uchylenie nakazu zapłaty bez jednoczesnego merytorycznego rozstrzygnięcia o żądaniu pozwu skutkuje brakiem substratu zaskarżenia. Podkreślono, że uzasadnienie wyroku nie może zastąpić braku rozstrzygnięcia w sentencji. Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie powoda, uznając je za nieuzasadnione, i oddalił je na podstawie przepisów k.p.c. dotyczących postępowania zażaleniowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, samo uchylenie nakazu zapłaty bez jednoczesnego orzeczenia o żądaniu pozwu oznacza brak substratu zaskarżenia i uniemożliwia powodowi wywiedzenie środka odwoławczego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zgodnie z art. 496 k.p.c., rozpoznanie zarzutów od nakazu zapłaty może skutkować utrzymaniem go w mocy lub uchyleniem. W przypadku uchylenia, sąd powinien jednocześnie wydać rozstrzygnięcie merytoryczne (np. oddalić powództwo wyrokiem) lub formalne (np. odrzucić pozew postanowieniem). Brak takiego rozstrzygnięcia w sentencji wyroku sądu pierwszej instancji, w tym przypadku uchylenie nakazu bez rozstrzygnięcia o żądaniu pozwu, powoduje brak przedmiotu zaskarżenia, co skutkuje odrzuceniem apelacji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Sąd Apelacyjny (w kontekście utrzymania jego postanowienia)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| V. sp. z o.o. w W. | spółka | powód |
| K. G. | osoba_fizyczna | pozwany |
| T. G. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 496
Kodeks postępowania cywilnego
Rozpoznanie zarzutów od nakazu zapłaty może prowadzić do utrzymania nakazu w mocy lub jego uchylenia, przy czym w tym ostatnim przypadku sąd powinien wydać rozstrzygnięcie merytoryczne lub formalne dotyczące żądania pozwu.
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący postępowania zażaleniowego, w tym § 3 odnoszący się do zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący postępowania kasacyjnego, który w związku z art. 394(1) § 3 k.p.c. ma zastosowanie do zażaleń na postanowienia sądu drugiej instancji.
Pomocnicze
k.p.c. art. 325
Kodeks postępowania cywilnego
Sentencja wyroku powinna zawierać rozstrzygnięcie o żądaniu pozwu; uzasadnienie nie może zastąpić braku rozstrzygnięcia w sentencji.
k.p.c. art. 351
Kodeks postępowania cywilnego
Wyrok niepełny może być uzupełniony na wniosek strony w terminie dwóch tygodni od ogłoszenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Apelacja była skierowana przeciwko orzeczeniu nieistniejącemu (tj. pozbawionemu rozstrzygnięcia merytorycznego w sentencji). Brak rozstrzygnięcia merytorycznego w sentencji wyroku sądu pierwszej instancji uniemożliwia skuteczne zaskarżenie. Uzasadnienie wyroku nie może zastąpić braku rozstrzygnięcia w jego sentencji.
Odrzucone argumenty
Powód argumentował, że postanowienie Sądu Apelacyjnego powinno zostać uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. Powód powoływał się na rzekomo odmienne stanowisko Sądu Najwyższego w innej sprawie (I CZ 12/13).
Godne uwagi sformułowania
apelację, jako skierowaną przeciwko orzeczeniu nieistniejącemu brak substratu zaskarżenia Sentencja wyroku nie zawiera jednak rozstrzygnięcia w przedmiocie żądania pozwu. Samo zatem uchylenie nakazu zapłaty, bez jednoczesnego orzeczenia o żądaniu pozwu, oznacza brak substratu zaskarżenia i uniemożliwia powodowi wywiedzenie środka zaskarżenia. Wyrok niepełny, nie zawierający jednego z rozstrzygnięć przesądzających o zasadności dochodzonego roszczenia, może być uzupełniony na wniosek strony
Skład orzekający
Antoni Górski
przewodniczący-sprawozdawca
Katarzyna Tyczka-Rote
członek
Barbara Trębska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że brak rozstrzygnięcia merytorycznego w sentencji wyroku sądu pierwszej instancji skutkuje brakiem substratu zaskarżenia i odrzuceniem apelacji, a także podkreślenie roli sentencji jako elementu konstytutywnego orzeczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z postępowaniem nakazowym i błędami w sporządzaniu sentencji wyroku przez sąd pierwszej instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje kluczowy błąd proceduralny, który może uniemożliwić dochodzenie roszczeń, co jest ważne dla praktyków prawa. Pokazuje, jak ważne jest precyzyjne formułowanie sentencji orzeczenia.
“Błąd w sentencji wyroku: dlaczego Twoja apelacja może zostać odrzucona?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V CZ 68/14 POSTANOWIENIE Dnia 15 października 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Górski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Katarzyna Tyczka-Rote SSA Barbara Trębska w sprawie z powództwa V. sp. z o.o. w W. przeciwko K. G. i T. G. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 października 2014 r., zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 22 kwietnia 2014 r., oddala zażalenie. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2014 r., na skutek apelacji strony powodowej od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 30 października 2013 r., odrzucił apelację, jako skierowaną przeciwko orzeczeniu nieistniejącemu oraz orzekł o kosztach postępowania. W zażaleniu na to postanowienie powód wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Okręgowy w W. nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu nakazowym nakazał pozwanym, aby solidarnie zapłacili z weksla na rzecz strony powodowej kwotę 97.751, 95 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 28 listopada 2012 r. do dnia zapłaty oraz koszty postępowania w kwocie 4 839 zł. W zarzutach od nakazu zapłaty pozwani wnieśli o uchylenia nakazu zapłaty w całości i oddalenia powództwa. Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia 30 października 2013 r. uchylił w całości nakaz zapłaty wydany w postępowaniu nakazowym z dnia 18 stycznia 2013 r. i orzekł o kosztach procesu. Sentencja wyroku Sądu Okręgowego nie zawiera jednak rozstrzygnięcia w przedmiocie żądania pozwu. Z hipotezy normy prawnej art. 496 k.p.c. wynika, że rozpoznanie zarzutów może doprowadzić do różnych rozstrzygnięć, jeżeli chodzi o wydany nakaz zapłaty - może on być utrzymany w mocy w całości lub w części (skutkiem takiego rozstrzygnięcia jest utrzymanie obowiązku wynikającego z nakazu zapłaty w całości lub części), albo też uchylony w całości lub części (uchylenie spowoduje ustanie skutków prawnych nim nałożonych na wnoszącego zarzuty). Rozpoznanie zasadności wniesionego powództwa w postępowaniu nakazowym w tej ostatniej sytuacji następuje przez jednoczesne wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego lub formalnego - oddalenie powództwa (wyrokiem), odrzucenie pozwu lub umorzenie postępowania (postanowieniem). Samo zatem uchylenie nakazu zapłaty, bez jednoczesnego orzeczenia o żądaniu pozwu, oznacza brak substratu zaskarżenia i uniemożliwia powodowi wywiedzenie środka zaskarżenia. Wbrew twierdzeniom skarżącego braku tego nie mogło zastąpić odpowiednie stwierdzenie Sądu zamieszczone w uzasadnieniu, co wynika wprost z art. 325 k.p.c. Wyrok niepełny, nie zawierający jednego z rozstrzygnięć przesądzających o zasadności dochodzonego roszczenia, może być uzupełniony na wniosek strony, złożony w terminie dwóch tygodni od ogłoszenia wyroku (art. 351 k.p.c.). W sprawie nie doszło tą drogą do konwalidacji orzeczenia Sądu pierwszej instancji, wobec czego wniesiony przez powoda środek odwoławczy, dotyczący przedmiotu nieobjętego rozstrzygnięciem w sentencji orzeczenia, podlegał odrzuceniu jako niedopuszczalny z powodu braku substratu zaskarżenia (por. postanowienie SN z dnia 2 czerwca 1964 r. I PR 10/63 – OSNC 1965/5/80, wyrok SN z dnia 25 lutego 1997 r. II CKN 15/97 – OSNC 1997/6-7/89, wyroki SN z dnia 28 maja 1998 r. III CKN 409/98 i z dnia 11 września 2002 r. V CKN 1165/00 – niepubl. postanowienia SN z dnia 25 stycznia 2001 r. III CKN 1382/00 – OSNC 2001/9/132, z dnia 19 lipca 2006 r. I CZ 35/06 niepubl., wyrok SN z dnia 2 lutego 2007 r. IV CSK 358/06 niepubl.). Powoływanie się przez żalącego się na odmienne stanowisko, zajęte rzekomo w tej kwestii przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 14 marca 2013 r., I CZ 12/13, niepubl., jest nieuzasadnione. Niekompletność orzeczenia Sądu Okręgowego wydanego w tamtej sprawie różni się bowiem w sposób zasadniczy od braku, którym dotknięte jest orzeczenia w sprawie niniejszej. W sprawie I CZ 12/13 Sąd Okręgowy oddalił powództwo, nie uchyliwszy wydanego wcześniej nakazu zapłaty, a tym samym rozstrzygnął merytorycznie o zgłoszonym w sprawie roszczeniu, podczas gdy w niniejszej sprawie takiego rozstrzygnięcia zabrakło. Mając powyższe na uwadze należało zażalenie uznać za nieuzasadnione i orzec jak w postanowieniu (art. 398 14 w związku z art. 394 1 § 3 k.p.c.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI