V CZ 68/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie sądu apelacyjnego o odrzuceniu apelacji, uznając, że sąd pierwszej instancji nie rozstrzygnął merytorycznie o żądaniu pozwu po uchyleniu nakazu zapłaty.
Powód złożył zażalenie na postanowienie sądu apelacyjnego, który odrzucił jego apelację od wyroku sądu okręgowego. Sąd okręgowy uchylił nakaz zapłaty, ale nie rozstrzygnął merytorycznie o żądaniu pozwu. Sąd Najwyższy uznał, że takie orzeczenie jest niepełne i nie stanowi substratu zaskarżenia, co skutkuje niedopuszczalnością apelacji. W konsekwencji, zażalenie powoda zostało oddalone.
Sprawa dotyczy zażalenia strony powodowej na postanowienie sądu apelacyjnego, który odrzucił apelację od wyroku sądu okręgowego. Sąd okręgowy wydał nakaz zapłaty, a następnie uchylił go w całości w wydanym wyroku. Kluczowym problemem było to, że sentencja wyroku sądu okręgowego nie zawierała rozstrzygnięcia merytorycznego co do żądania pozwu po uchyleniu nakazu zapłaty. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 496 k.p.c., wyjaśnił, że samo uchylenie nakazu zapłaty bez jednoczesnego orzeczenia o żądaniu pozwu (np. przez oddalenie powództwa) skutkuje brakiem substratu zaskarżenia. W takiej sytuacji apelacja jest niedopuszczalna. Sąd Najwyższy odwołał się do licznych orzeczeń, podkreślając, że niepełny wyrok nie może być konwalidowany przez stwierdzenia w uzasadnieniu, a jego uzupełnienie wymaga wniosku strony w określonym terminie. Sąd odrzucił argumentację powoda o odmiennym stanowisku SN w innej sprawie, wskazując na zasadniczą różnicę w stanie faktycznym. W rezultacie, zażalenie powoda zostało uznane za nieuzasadnione i oddalone.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, uchylenie nakazu zapłaty bez jednoczesnego orzeczenia o żądaniu pozwu (np. przez oddalenie powództwa) oznacza brak substratu zaskarżenia, co czyni apelację niedopuszczalną.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zgodnie z art. 496 k.p.c., rozpoznanie zarzutów od nakazu zapłaty może skutkować utrzymaniem go w mocy lub uchyleniem. W przypadku uchylenia, sąd musi jednocześnie wydać rozstrzygnięcie merytoryczne (np. oddalić powództwo), aby apelacja była dopuszczalna. Brak takiego rozstrzygnięcia w sentencji wyroku czyni go niepełnym i uniemożliwia skuteczne zaskarżenie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
K. G. i T. G.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| V. sp. z o.o. w W. | spółka | powód |
| K. G. | osoba_fizyczna | pozwany |
| T. G. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 496
Kodeks postępowania cywilnego
Rozpoznanie zarzutów od nakazu zapłaty może prowadzić do utrzymania nakazu w mocy lub jego uchylenia. W przypadku uchylenia, sąd musi jednocześnie wydać rozstrzygnięcie merytoryczne (np. oddalić powództwo), aby apelacja była dopuszczalna.
Pomocnicze
k.p.c. art. 325
Kodeks postępowania cywilnego
Wyrok niepełny, nie zawierający rozstrzygnięcia przesądzającego o zasadności dochodzonego roszczenia, nie może być uzupełniony stwierdzeniem sądu w uzasadnieniu.
k.p.c. art. 351
Kodeks postępowania cywilnego
Niepełny wyrok może być uzupełniony na wniosek strony złożony w terminie dwóch tygodni od ogłoszenia.
k.p.c. art. 39814
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący orzekania w przedmiocie zażalenia.
k.p.c. art. 3941 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący orzekania w przedmiocie zażalenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchylenie nakazu zapłaty bez jednoczesnego rozstrzygnięcia merytorycznego o żądaniu pozwu skutkuje brakiem substratu zaskarżenia dla apelacji. Niepełny wyrok nie może być konwalidowany przez stwierdzenia w uzasadnieniu. Apelacja skierowana przeciwko orzeczeniu nieistniejącemu (niezawierającemu rozstrzygnięcia o żądaniu pozwu) jest niedopuszczalna.
Odrzucone argumenty
Argumentacja powoda o odmiennym stanowisku Sądu Najwyższego w innej sprawie (I CZ 12/13), która została odrzucona z uwagi na zasadniczą różnicę w stanie faktycznym.
Godne uwagi sformułowania
brak substratu zaskarżenia wyrok niepełny nie zawiera jednak rozstrzygnięcia w przedmiocie żądania pozwu uniemożliwia powodowi wywiedzenie środka zaskarżenia
Skład orzekający
Antoni Górski
przewodniczący-sprawozdawca
Katarzyna Tyczka-Rote
członek
Barbara Trębska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Niedopuszczalność apelacji w przypadku niepełnego wyroku sądu pierwszej instancji, który uchylił nakaz zapłaty, ale nie rozstrzygnął merytorycznie o żądaniu pozwu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu nakazowym, gdzie sąd pierwszej instancji nie wydał pełnego rozstrzygnięcia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje ważny błąd proceduralny, który może prowadzić do odrzucenia apelacji, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej. Pokazuje, jak istotne jest precyzyjne formułowanie sentencji wyroku.
“Uchylił nakaz zapłaty, ale zapomniał rozstrzygnąć o pozwie? Apelacja odrzucona!”
Dane finansowe
WPS: 97 751,95 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V CZ 68/14 POSTANOWIENIE Dnia 15 października 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Górski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Katarzyna Tyczka-Rote SSA Barbara Trębska w sprawie z powództwa V. sp. z o.o. w W. przeciwko K. G. i T. G. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 października 2014 r., zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 22 kwietnia 2014 r., oddala zażalenie. 2 UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2014 r., na skutek apelacji strony powodowej od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 30 października 2013 r., odrzucił apelację, jako skierowaną przeciwko orzeczeniu nieistniejącemu oraz orzekł o kosztach postępowania. W zażaleniu na to postanowienie powód wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Okręgowy w W. nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu nakazowym nakazał pozwanym, aby solidarnie zapłacili z weksla na rzecz strony powodowej kwotę 97.751, 95 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 28 listopada 2012 r. do dnia zapłaty oraz koszty postępowania w kwocie 4 839 zł. W zarzutach od nakazu zapłaty pozwani wnieśli o uchylenia nakazu zapłaty w całości i oddalenia powództwa. Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia 30 października 2013 r. uchylił w całości nakaz zapłaty wydany w postępowaniu nakazowym z dnia 18 stycznia 2013 r. i orzekł o kosztach procesu. Sentencja wyroku Sądu Okręgowego nie zawiera jednak rozstrzygnięcia w przedmiocie żądania pozwu. Z hipotezy normy prawnej art. 496 k.p.c. wynika, że rozpoznanie zarzutów może doprowadzić do różnych rozstrzygnięć, jeżeli chodzi o wydany nakaz zapłaty - może on być utrzymany w mocy w całości lub w części (skutkiem takiego rozstrzygnięcia jest utrzymanie obowiązku wynikającego z nakazu zapłaty w całości lub części), albo też uchylony w całości lub części (uchylenie spowoduje ustanie skutków prawnych nim nałożonych na wnoszącego zarzuty). Rozpoznanie zasadności wniesionego powództwa w postępowaniu nakazowym w tej ostatniej sytuacji następuje przez jednoczesne wydanie 3 rozstrzygnięcia merytorycznego lub formalnego - oddalenie powództwa (wyrokiem), odrzucenie pozwu lub umorzenie postępowania (postanowieniem). Samo zatem uchylenie nakazu zapłaty, bez jednoczesnego orzeczenia o żądaniu pozwu, oznacza brak substratu zaskarżenia i uniemożliwia powodowi wywiedzenie środka zaskarżenia. Wbrew twierdzeniom skarżącego braku tego nie mogło zastąpić odpowiednie stwierdzenie Sądu zamieszczone w uzasadnieniu, co wynika wprost z art. 325 k.p.c. Wyrok niepełny, nie zawierający jednego z rozstrzygnięć przesądzających o zasadności dochodzonego roszczenia, może być uzupełniony na wniosek strony, złożony w terminie dwóch tygodni od ogłoszenia wyroku (art. 351 k.p.c.). W sprawie nie doszło tą drogą do konwalidacji orzeczenia Sądu pierwszej instancji, wobec czego wniesiony przez powoda środek odwoławczy, dotyczący przedmiotu nieobjętego rozstrzygnięciem w sentencji orzeczenia, podlegał odrzuceniu jako niedopuszczalny z powodu braku substratu zaskarżenia (por. postanowienie SN z dnia 2 czerwca 1964 r. I PR 10/63 – OSNC 1965/5/80, wyrok SN z dnia 25 lutego 1997 r. II CKN 15/97 – OSNC 1997/6-7/89, wyroki SN z dnia 28 maja 1998 r. III CKN 409/98 i z dnia 11 września 2002 r. V CKN 1165/00 – niepubl. postanowienia SN z dnia 25 stycznia 2001 r. III CKN 1382/00 – OSNC 2001/9/132, z dnia 19 lipca 2006 r. I CZ 35/06 niepubl., wyrok SN z dnia 2 lutego 2007 r. IV CSK 358/06 niepubl.). Powoływanie się przez żalącego się na odmienne stanowisko, zajęte rzekomo w tej kwestii przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 14 marca 2013 r., I CZ 12/13, niepubl., jest nieuzasadnione. Niekompletność orzeczenia Sądu Okręgowego wydanego w tamtej sprawie różni się bowiem w sposób zasadniczy od braku, którym dotknięte jest orzeczenia w sprawie niniejszej. W sprawie I CZ 12/13 Sąd Okręgowy oddalił powództwo, nie uchyliwszy wydanego wcześniej nakazu zapłaty, a tym samym rozstrzygnął merytorycznie o zgłoszonym w sprawie roszczeniu, podczas gdy w niniejszej sprawie takiego rozstrzygnięcia zabrakło. 4 Mając powyższe na uwadze należało zażalenie uznać za nieuzasadnione i orzec jak w postanowieniu (art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI