V CNP 75/05

Sąd Najwyższy2006-01-18
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
niezgodność z prawemkoszty sądowedopuszczalność skargiSąd Najwyższypostępowanie cywilnek.p.c.

Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając ją za niedopuszczalną z powodu braku zakończenia postępowania przez zaskarżone postanowienie oraz braku wymaganych kwalifikacji prawniczych skarżącego.

Skarżący wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia Sądu Okręgowego w B. z dnia 3 sierpnia 2005 r., które oddaliło jego zażalenie na odmowę zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd Najwyższy odrzucił skargę, wskazując na dwa główne powody niedopuszczalności. Po pierwsze, postanowienie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych nie kończy postępowania w sprawie, a zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c. zaskarżeniu podlegać mogą jedynie orzeczenia kończące postępowanie. Po drugie, skarżący nie wykazał posiadania wymaganych kwalifikacji prawniczych do reprezentowania się przed Sądem Najwyższym.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę Z. K. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w B. z dnia 3 sierpnia 2005 r. Postanowienie to oddaliło zażalenie powoda na postanowienie odmawiające zwolnienia go od kosztów sądowych. Sąd Najwyższy uznał skargę za niedopuszczalną i postanowił ją odrzucić. Jako pierwszy powód niedopuszczalności wskazano art. 4241 § 1 k.p.c., który ogranicza zakres orzeczeń podlegających zaskarżeniu do tych, które kończą postępowanie w sprawie. Sąd Najwyższy podkreślił, że postanowienie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo. Drugą przesłanką niedopuszczalności było niespełnienie przez skarżącego wymogów kwalifikacyjnych określonych w art. 871 § 1 i 2 k.p.c., które wymagają zastępstwa przez adwokata lub radcę prawnego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, chyba że strona posiada wyższe wykształcenie prawnicze i pełni określoną funkcję. Ponieważ skarżący nie wykazał spełnienia tych warunków, Sąd Najwyższy odrzucił skargę na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ nie jest to orzeczenie kończące postępowanie w sprawie.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem może dotyczyć jedynie orzeczeń kończących postępowanie w sprawie. Postanowienie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych nie spełnia tego kryterium.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odrzucenie skargi

Strona wygrywająca

Gmina J. i Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w J.

Strony

NazwaTypRola
Z. K.osoba_fizycznaskarżący
Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w J.instytucjapozwany
Urząd Gminy w J.instytucjapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 4241 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zakres orzeczeń sądu drugiej instancji podlegających zaskarżeniu z powodu niezgodności z prawem ograniczono do tych, które kończą postępowanie w sprawie.

k.p.c. art. 871 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wymaga zastępstwa przez adwokatów lub radców prawnych w postępowaniu przed Sądem Najwyższym.

k.p.c. art. 871 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa wyjątki od wymogu zastępstwa przez adwokata lub radcę prawnego.

k.p.c. art. 4248 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia skargi.

Pomocnicze

k.p.c. art. 392

Kodeks postępowania cywilnego

Pojęcie orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie funkcjonujące m.in. przy kasacji.

k.p.c. art. 394 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Identyczność sformułowania z przepisem określającym przedmiot skargi.

k.p.c. art. 87 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wymienione funkcje, których pełnienie zwalnia z obowiązku zastępstwa przez adwokata lub radcę prawnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych nie kończy postępowania w sprawie. Skarżący nie posiada wymaganych kwalifikacji prawniczych do reprezentowania się przed Sądem Najwyższym.

Godne uwagi sformułowania

ograniczono zakres orzeczeń sądu drugiej instancji podlegających zaskarżeniu z powodu niezgodności z prawem do kończących postępowanie w sprawie postanowienie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych nie kończy postępowania w sprawie brak po stronie powoda specjalnych kwalifikacji prawniczych wymaganych według art. 871 § 1 i 2 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym

Skład orzekający

Zbigniew Strus

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem w kontekście postanowień niekończących postępowania oraz wymogów formalnych postępowania przed Sądem Najwyższym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego rodzaju skargi i postanowień niekończących postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, co jest istotne dla prawników procesualistów, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy można skarżyć postanowienie sądu o kosztach? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice dopuszczalności skargi.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CNP 75/05 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
Dnia 18 stycznia 2006 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
 
SSN Zbigniew Strus 
 
 
 
w sprawie ze skargi Z. K. 
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego 
postanowienia Sądu Okręgowego w B. 
z dnia 3 sierpnia 2005 r., w sprawie z powództwa Z. K. 
przeciwko Gminnemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w J. 
i Urzędowi Gminy w J. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym  
w Izbie Cywilnej w dniu 18 stycznia 2006 r., 
 
 
odrzuca skargę. 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
 
Sąd Okręgowy w B. postanowieniem z 3 sierpnia 2005 r. oddalił zażalenie 
powoda na postanowienie odmawiające zwolnienia od kosztów sądowych. 
 
Powód wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem tego 
postanowienia. 
 
Sąd Najwyższy odrzucił tę skargę, uznając ją za niedopuszczalną 
z   następujących przyczyn: 
1. W art. 4241 § 1 k.p.c. ograniczono zakres orzeczeń sądu drugiej instancji 
podlegających zaskarżeniu z powodu niezgodności z prawem do kończących 
postępowanie w sprawie. 
 
Pojęcie to funkcjonujące w kodeksie postępowania cywilnego m.in. przy 
kasacji (art. 392 k.p.c.) było przedmiotem licznych orzeczeń Sądu Najwyższego 
(np. postanowienie z 3 kwietnia 1997 r., I CZ 27/97, OSNC 1997 r., nr 9, poz. 130), 
w których wyjaśniono, że postanowienie w przedmiocie zwolnienia od kosztów 
sądowych nie kończy postępowania w sprawie. 
 
Ogólniejsze 
rozważania 
dotyczące 
tej 
problematyki 
zawarte 
są 
w   uzasadnieniu uchwały z 6 października 2000 r., III CZP 31/00 (OSNC 2001, nr 
2, poz. 22) i przede wszystkim w uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów 
z  24  listopada 1998 r. III CZP 44/98 (OSNC 1999 nr 5, poz. 87) wyjaśniającym 
doniosłość kryterium przedmiotowego, tj. rozstrzygnięcia istoty sprawy, jako całości 
poddanej osądowi. 
 
Identyczność sformułowania przyjętego w powołanym wyżej przepisie 
określającym przedmiot skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia 
ze sformułowaniami zawartymi w nieobowiązującym już art. 392 k.p.c. i art. 394 § 1 
k.p.c. pozwala uznać aktualność wskazanych wyżej orzeczeń, co prowadzi do 
wniosku, że postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie zwolnienia od 
kosztów sądowych nie może być zaskarżone skargą przewidzianą w art. 4241 § 1 
k.p.c. 

 
3 
 
Drugą negatywną przesłanką dopuszczalności skargi przedstawionej do 
rozpoznania stanowi brak po stronie powoda specjalnych kwalifikacji prawniczych 
wymaganych według art. 871 § 1 i 2 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem 
Najwyższym. 
Przepis ten wymaga zastępstwa przez adwokatów lub radców prawnych. 
Powód nie twierdził, że posiada wyższe wykształcenie prawnicze i pełni 
jedną z funkcji wymienionych w  art. 87 § 2 k.p.c. 
 
Dlatego należało skargę odrzucić zgodnie z wymaganiem art. 4248 § 1 k.p.c.  
 
 
 
 
 
 
 
db

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI