V CZ 66/07

Sąd Najwyższy2007-07-26
SNCywilneprawo rzeczoweWysokanajwyższy
zniesienie współwłasnościwartość przedmiotu zaskarżeniaskarga kasacyjnazażalenieSąd Najwyższypostępowanie cywilnenieruchomośćpodział majątku

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi kasacyjnej, uznając, że wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie o zniesienie współwłasności może przekraczać wartość udziału skarżącego, jeśli kwestionuje on sam sposób podziału.

Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną uczestnika postępowania o zniesienie współwłasności, uznając, że wartość przedmiotu zaskarżenia nie może przekroczyć wartości jego udziału. Uczestnik zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych, podnosząc, że kwestionuje zasadę podziału całej nieruchomości. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za uzasadnione, uchylając postanowienie sądu niższej instancji.

Sprawa dotyczyła zażalenia uczestnika postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego w W., który odrzucił jego skargę kasacyjną w sprawie o zniesienie współwłasności. Sąd Okręgowy uznał, że wartość przedmiotu zaskarżenia nie może przekroczyć wartości udziału uczestnika, który wynosił połowę wartości nieruchomości. Uczestnik kwestionował jednak sam sposób podziału nieruchomości, a nie tylko wartość swojego udziału, wskazując w skardze kasacyjnej znacznie wyższą wartość przedmiotu zaskarżenia niż w postępowaniu apelacyjnym. Sąd Najwyższy, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo, stwierdził, że w sprawach o podział majątku lub zniesienie współwłasności, gdy skarżący kwestionuje samą zasadę podziału lub sposób jego dokonania, wartość przedmiotu zaskarżenia może być wyższa niż wartość jego udziału i odpowiadać wartości całego przedmiotu współwłasności. W związku z tym, uznał, że Sąd Okręgowy błędnie odrzucił skargę kasacyjną, i uchylił zaskarżone postanowienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej w sprawie o zniesienie współwłasności, gdy skarżący kwestionuje sam sposób podziału nieruchomości, może przekraczać wartość jego udziału i odpowiadać wartości całego przedmiotu współwłasności.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na wcześniejsze orzecznictwo, zgodnie z którym w sprawach o podział majątku lub zniesienie współwłasności, jeśli skarżący kwestionuje zasadę podziału lub sposób jego dokonania, wartość przedmiotu zaskarżenia może być wyższa niż wartość jego udziału. Stosowanie wyłącznie kryterium arytmetycznego mogłoby deformować rzeczywistą wartość interesu skarżącego, który upatruje znaczenie w sposobie podziału.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

uczestnik postępowania (F. K.)

Strony

NazwaTypRola
S. M.osoba_fizycznawnioskodawca
F. K.osoba_fizycznauczestnik postępowania

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 398¹⁵ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 519¹ § § 4 pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o zniesienie współwłasności.

k.p.c. art. 398²¹

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o apelacji do postępowania przed Sądem Najwyższym.

k.p.c. art. 368 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wiąże wartość przedmiotu zaskarżenia z wartością przedmiotu sporu.

k.p.c. art. 25 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stabilizuje wartość przedmiotu sporu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej w sprawie o zniesienie współwłasności może przekraczać wartość udziału skarżącego, jeśli kwestionuje on sam sposób podziału nieruchomości. Sąd Okręgowy błędnie zastosował kryterium wartości udziału do ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej.

Godne uwagi sformułowania

kwestionuje sposób zniesienia współwłasności przez podział nieruchomości na dwie części wartość przedmiotu zaskarżenia nie może przekraczać wartości jego udziału kwestionuje zasadę podziału całej nieruchomości wartość przedmiotu zaskarżenia może przekraczać wartość udziału należącego do uczestnika wnoszącego kasację, jeżeli podważa on samą zasadę podziału wartością przedmiotu zaskarżenia w sprawie o podział majątku wspólnego (...) jest wartość poszczególnych rzeczy i praw, których objęcie lub nieobjęcie rozstrzygnięciem sądu albo sposób ich podziału kwestionuje skarżący wiązanie wartości przedmiotu zaskarżenia z wartością udziału skarżącego w wielu wypadkach nie odzwierciedla wartości ocenianej przez uczestnika Gdyby stosować tylko kryterium arytmetyczne deformowałoby to rzeczywistą wartość interesu skarżącego, który w sposobie podziału upatruje istotne znaczenie. jeżeli uczestnik postępowania kwestionuje podział żądając przyznania przedmiotu współwłasności w całości, to wartość przedmiotu zaskarżenia tą skargą odpowiada nie udziałowi lecz wartości całego majątku będącego przedmiotem współwłasności.

Skład orzekający

Tadeusz Żyznowski

przewodniczący

Zbigniew Strus

sprawozdawca

Dariusz Zawistowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie wartości przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej w sprawach o zniesienie współwłasności, gdy kwestionowany jest sposób podziału."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej ze skargą kasacyjną i wartością przedmiotu zaskarżenia w sprawach o zniesienie współwłasności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego, jakim jest ustalanie wartości przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej, co ma kluczowe znaczenie dla możliwości jej wniesienia i rozpoznania. Jest to istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Jak ustalić wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej? Sąd Najwyższy wyjaśnia w sprawie o zniesienie współwłasności.

Dane finansowe

WPS: 198 000 PLN

dopłata: 11 357 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 66/07 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 26 lipca 2007 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Tadeusz Żyznowski (przewodniczący) 
SSN Zbigniew Strus (sprawozdawca) 
SSN Dariusz Zawistowski 
 
 
w sprawie z wniosku S. M. 
przy uczestnictwie F. K. 
o zniesienie współwłasności, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 26 lipca 2007 r., 
zażalenia uczestnika postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego  
w  W. 
z dnia 23 lutego 2007 r.,  
 
 
uchyla zaskarżone postanowienie. 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
W postępowaniu o zniesienie współwłasności Sąd Okręgowy – sąd 
odwoławczy po rozpoznaniu sprawy na skutek apelacji F. K. uczestnika 
postępowania zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że zasądził od 
uczestnika tytułem dopłaty na rzecz wnioskodawczyni kwotę 11 357 zł rozłożoną na 
raty a dalej idącą apelację oddalił i orzekł o kosztach postępowania. 
 
Skarżący nie godząc się z tym orzeczeniem wniósł skargę kasacyjną 
wskazując wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 198.000 zł, tj. wyższą niż 
w postępowaniu apelacyjnym, w którym określił tę wartość na 152.000 zł.  
Uprzedzając zarzuty zażalenia należy dodać, że w skardze kasacyjnej podobnie jak 
w apelacji, uczestnik kwestionuje sposób zniesienia współwłasności przez podział 
nieruchomości na dwie części.   
Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną uznając, że wartość przedmiotu 
zaskarżenia nie może przekraczać wartości jego udziału równego połowie, tj. kwoty 
99.000 zł. W zażaleniu uczestnik postępowania zarzuca naruszenie art. 5191 § 4 
pkt 4 k.p.c. podnosząc, że kwestionuje zasadę podziału całej nieruchomości.  
Domaga się uchylenia zaskarżonego postanowienia. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.  
Zażalenie jest uzasadnione. 
Sąd 
Okręgowy 
uzasadniając 
zaskarżone 
postanowienie 
powołał 
postanowienie z 21 stycznia 2003 r. III CZ 153/02, OSNC 2004/4/60 wyjaśniające, 
że w sprawie o dział spadku wartość przedmiotu zaskarżenia może przekraczać 
wartość udziału należącego do uczestnika wnoszącego kasację, jeżeli podważa on 
samą zasadę podziału. Można też wskazać postanowienie z 6 listopada 2002 r. 
III CZ 98/02, OSNC 2004/1/11, w którym Sąd Najwyższy orzekł, że wartością 
przedmiotu zaskarżenia w sprawie o podział majątku wspólnego po ustaniu 
wspólności majątkowej między małżonkami (art. 5191 § 2 k.p.c.) jest wartość 
poszczególnych rzeczy i praw, których objęcie lub nieobjęcie rozstrzygnięciem sądu 
albo sposób ich podziału kwestionuje skarżący, a także wartość roszczeń 
dochodzonych w tej sprawie, będących przedmiotem zaskarżenia. 

 
3 
 
Ze względu na niejednolite sposoby podziału (zniesienia współwłasności)  
wiązanie wartości przedmiotu zaskarżenia z wartością udziału skarżącego w wielu 
wypadkach nie odzwierciedla wartości ocenianej przez uczestnika, do którego 
przecież należy w zasadzie wskazanie (określenie) tej wartości. Gdyby stosować 
tylko kryterium arytmetyczne deformowałoby to rzeczywistą wartość interesu 
skarżącego, który w sposobie podziału upatruje istotne znaczenie. Przykładowo, 
żądanie innego przebiegu linii granicznej mimo zachowania tego samego obszaru 
albo nawet żądanie wydzielenia schedy w naturze z obowiązkiem dopłaty    
równowartości nie miałoby wartości. Dlatego jeżeli uczestnik postępowania 
kwestionuje podział żądając przyznania przedmiotu współwłasności w całości, to 
wartość przedmiotu zaskarżenia tą skargą odpowiada nie udziałowi lecz wartości 
całego majątku będącego przedmiotem współwłasności. Ustalenie przez Sąd, tej 
kwoty na 198.000 zł, usprawiedliwia wnioski zażalenia.  
 
Stosownie do art. 39821 k.p.c. w braku szczególnych przepisów 
o  postępowaniu przed Sądem Najwyższym, do postępowania tego stosuje się 
odpowiednio przepisy o apelacji, tj. również art. 368 § 2 k.p.c. wiążący wartość 
przedmiotu zaskarżenia z wartością przedmiotu sporu, co odpowiada zresztą 
założeniom unormowaniu w art. 25 § 2 k.p.c. stabilizującego wartość przedmiotu 
sporu. Jeżeli Sąd Okręgowy akceptował wartość przedmiotu zaskarżenia wskazaną 
w apelacji, to niezrozumiałe byłoby stosowanie innej reguły przy podobnym 
kierunku zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym. 
Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c. uchylił 
zaskarżone postanowienie. 
 
 
 
 
 
 
 
 
kg

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI